ФБРК негізін қалаушы Кирилл Павловты 14 қараша таңертең Қостанай полиция басқармасына жеткізді, онда ҚР ӘҚБтК-нің 456-2-бабы 4-бөлігі бойынша әкімшілік іс бойынша сот отырысын өткізу жоспарлануда. Журналист іссапарда болған кезде, полиция қызметкерлері жалдамалы пәтерге келіп, түсініктеме алу сылтауымен оны мәжбүрлеп басқармаға жеткізді. Павловтың айтуынша, оны тікелей полиция ғимаратында соттағысы келеді.
«Қостанайға іссапармен келдім. Таңертең полиция жалдамалы пәтерге келді. Енді мені елден кеткім келмеді деп, түсініктеме алу сылтауымен басқармаға әкелді. Бірақ әңгімелерге қарағанда — полиция ғимаратында соттағысы келеді», — деп хабарлады Павлов.
Ол сондай-ақ өзіне мәжбүрлеп әкелу қолданылғанын атап өтті. Павлов полицияның оның Қостанайдағы нақты орнын қалай анықтағаны туралы мәселе көтереді, өйткені бақылау үшін тиісті рұқсат қажет.
Бастапқыда Павловқа қатысты әкімшілік іс Астанада Есіл ауданы полиция басқармасының учаскелік инспекторы Арман Байділдаев тарапынан қозғалған болатын. Алайда сот отырысы күтпеген жерден журналист іссапармен келген Қостанайда өткізілмек. Мұндай стихиялық шешім сот талқылауын өткізудің процессуалдық дұрыстығына қатысты сұрақтар туғызады.
Еске сала кетейік, ФБРК негізін қалаушыға қатысты әкімшілік іс «Sunkar Eavision International LLP» ЖШС-нің шағымынан кейін қозғалған, ол дрондардың құны туралы жарияланымнан кейін ФБРК журналистерін өтірік айтты деп айыптады. Компания басылым фирманың дрондарды 7,1 млн теңгеден ұсынғаны, бірақ бірлігіне 8 млн теңгеден келісімшарт жасасқаны туралы жалған ақпарат таратты деп мәлімдеді. Бұл ретте даулы ақпарат мемлекеттік сатып алу порталындағы ресми құжаттан алынған.
13 қазанда учаскелік инспектор ҚР ӘҚБтК-нің 456-2-бабының 4-бөлігі («Жалған ақпарат тарату») бойынша әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасады. Бұл норма бір жыл ішінде құқық бұзушылықты қайталап жасау үшін жауапкершілікті көздейді және 40 АЕК (157 280 теңге) мөлшерінде айыппұл немесе 10 тәулікке дейін қамауға алу жазасын қарастырады.
Павловтың қорғаушысы — «Әділ сөз» Халықаралық сөз бостандығын қорғау қорының адвокаты Сергей Уткин — учаскелік инспектордың әрекеттеріне шағым жасап, процессуалдық бұзушылықтарды көрсетті. Орталық дәлел әкімшілік жауапкершілікке тартудың ескіру мерзімі туралы мәселе болды. Уткин 15 шілдедегі жарияланымнан хаттама жасалғанға дейін үш айға жуық уақыт өткенін, бұл екі айлық ескіру мерзімінен асып кеткенін алға тартты.
Алайда 7 қарашада Астананың Әкімшілік құқық бұзушылықтар жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты шағымды қанағаттандырудан бас тартты. Сот ескіру мерзімі туралы мәселені мәні бойынша қарамай, бұл мәселе әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі тікелей қарау кезінде шешілуі тиіс екенін көрсетті.
14 қарашада, Павловты Қостанай полициясына мәжбүрлеп әкелген күні, журналистің қорғаушысы бірінші сатыдағы соттың қаулысына Астана қаласының Сотына жеке шағым берді.
«Сот шағымның бұл негізін мәні бойынша қарамай, қаулыда бұл мәселе сотта Павловқа қатысты әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі қарау кезінде шешілуі керек деп көрсетті», — делінген жеке шағымда.
«Әділ сөз» Халықаралық сөз бостандығын қорғау қоры бұған дейін жағдайға заңды талдау жүргізіп, журналистерді ресми мемлекеттік көздерден алынған ақпаратты жариялағаны үшін жауапкершілікке тарту заңға қайшы деген қорытындыға келді. Заң бойынша БАҚ пен журналистер ресми көздерден алынған ақпарат үшін жауап бермейді.
Жаңарту:
Кирилл Павловты Қостанай полиция басқармасында үш сағаттан астам уақыт бойы процессуалдық құжаттарды ресімдеусіз ұстап отыр. Журналистің айтуынша, іс материалдары Астана полициясынан сотқа берілген, алайда отырыстың күні мен уақыты әлі белгіленбеген.
«Дрондар туралы материал Астана полициясынан сотқа берілді, бірақ отырыс әлі тағайындалған жоқ, күні мен уақыты жоқ. Дегенмен полицияға әкелу қамтамасыз етілді. Менің өтінішім бойынша ұстау хаттамасын ресімдей бастады, өйткені мені ПБ-да 3 сағаттан астам ұстап отыр. Мен бұдан абсурдты істі әлі көрген емеспін. Заң мен тәртіп чаттан шығып кетті», — деп хабарлады Павлов.
Журналистің қорғаушысы Сергей Уткин Павловтың сағат 11-ге таман ұсталғанын, алайда ұстау, жеткізу немесе әкелу туралы ешқандай процессуалдық құжаттар жасалмағанын хабарлады.
«Ауызша бұл Астана қаласындағы әкімшілік іске байланысты дейді, бірақ бұл ретте Конституцияның 18-бабының 3-тармағын бұзып, Қостанай полициясының Астана полициясының тапсырмасы бойынша әрекет етуіне негіз болатын ешқандай құжаттарды ұсынбайды», — деп атап өтті Уткин.
Адвокаттың ақпаратына сәйкес, 14 қарашада Астана қаласының Әкімшілік құқық бұзушылықтар жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында Павловқа қатысты іс 7120-25-00-3/44101 нөмірімен 13 қазандағы хаттама бойынша тіркелген. Алайда соттан сот отырысының күні мен уақыты туралы ешқандай хабарлама келіп түспеген.
Уткин сондай-ақ бүгін судья Н.О. Сағидуллинаға 7 қарашадағы сот қаулысына шағымдануға байланысты істі тыңдауды кейінге қалдыру туралы өтінішхат берілгенін хабарлады. Өтінішхат сот кеңсесінде 7120-25-5-17/13198 кіріс нөмірімен тіркелген.
«Сағат 14:00-де Павловты ұстағаннан бері 3 сағат өтеді. Ол бүгін таңғы ас ішуге үлгермеді және қазір Қостанай полиция бөлімінде таңғы ассыз және түскі ассыз жүр. Павловты полицияда тағы қанша ұстайды және қандай мақсатпен — түсініксіз», — деді қорғаушы.
Соңғы ақпарат бойынша, полиция ұстау хаттамасын ресімдей бастады, бұл ретте Павловты босатады.
Жаңарту:
Кирилл Павловтың ісі бойынша сот отырысы 2025 жылғы 14 қарашаға сағат 16:30-ға тағайындалды. Алдын ала ақпарат бойынша, отырыс онлайн форматта өтуі мүмкін.
Жаңарту:
Кирилл Павловтың ісін қарау 2025 жылғы 20 қарашаға сағат 16:30-ға кейінге қалдырылды.
Жаңарту:
Кирилл Павловтың адвокаттары іс материалдарымен танысуға үлгермегендіктері туралы өтінішхат берді. Сот қорғауға барлық материалдарды толық көлемде зерттеуге мүмкіндік беру үшін қарауды кейінге қалдырды.
Отырыстан кейін Павлов жағдайға түсініктеме берді:
«Полиция заңды орындауға тым қатты тырысты, жергілікті БАҚ-ты кіргізбеді, бірақ кейін судьяның рұқсатымен кіргізді. Айтпақшы, полицейлер өте жақсы қарайды. Олардың өздері не болып жатқанын түсінбейді».
Павлов сондай-ақ адвокаттар ұстауды заңсыз деп санайтынын атап өтті:
«Материал кеше сотқа берілді, ал біреуді ұстау немесе жеткізу туралы шешім қабылдауға тек соттың құқығы бар. Іс полицияда емес, әсіресе Қостанайда емес болғандықтан, олардың мұны істеуге құқығы болмады. Менің адвокаттарым осылай дейді».