ФБРК негізін қалаушысы Кирилл Павловтың адвокаты Сергей Уткин «Әділ сөз» халықаралық сөз бостандығын қорғау қорынан хаттама жасау кезіндегі учаскелік инспектордың әрекеттеріне Астана қаласының Әкімшілік құқық бұзушылықтар жөніндегі мамандандырылған сотына шағым берді.
Қорғаушы сыни процессуалдық бұзушылықтарды анықтады: хаттамада құқық бұзушылықтың жасалған күні дұрыс көрсетілмеген, бұл заңда белгіленген жауапкершілікке тарту мерзімдерінің өтуіне әкелді. Сонымен қатар, құжатта құқық бұзушылықтың мәні туралы негізгі мәліметтер жоқ.
Еске сала кетейік, 13 қазанда Есіл ауданы полиция басқармасының учаскелік инспекторы Байділдаев Арман Сағаділдаұлы Павловқа қатысты ҚР ӘҚБтК-нің 456-2-бабының 4-бөлігі бойынша («Жалған ақпарат тарату») әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасады. ФБРК негізін қалаушыны тікелей полиция бөлімшесінде соттауды жоспарлаған, бірақ сот техникалық себептермен кейінге қалдырылды.
Айта кетейік, бұл бұрын келуге жарты сағат қалғанда WhatsApp арқылы журналистерді шақырған сол учаскелік инспектор, бұл ресми рәсімдердің сақталуына қатысты сұрақтар туғызды.
Қорғаушы хаттамада әкімшілік құқық бұзушылықтың мәні келесідей сипатталғанын анықтады:
«06.08.2025 жылы азамат Павлов Кирилл Ивановичтің Telegram-арнасы «Фонд-бюро расследования коррупции» жалған ақпараттар орналастырғаны, таратқаны анықталды, жарияланым 25.09.2025 жылы табылды».
Бұл ретте хаттамада құқық бұзушылықтың жасалған күні ретінде 2025 жылғы 25 қыркүйек — яғни жарияланымның табылған күні, ал жарияланымның өзі емес көрсетілген.
«Құқық бұзушылықтың жасалған уақыты — бұл жарияланымның өзінің күні, ал жарияланымның табылған күні емес екені анық. «Жасау» және «табу» ұғымдары бірдей емес», — деп көрсетілген шағымда.
«Sunkar Eavision International LLP» ЖШС өкілінің 25 қыркүйектегі мәлімдемесінен компания 15 шілдедегі «Шегірткемен күрес бюджетті игеруге қалай айналады» жарияланымында қамтылған 7,1 млн теңге мөлшеріндегі дрондардың құны туралы мәліметтерді жалған ақпарат деп санайтыны көрінеді.
Демек, әкімшілік құқық бұзушылықтың нақты жасалған күні 15 шілде болып табылады, хаттамада көрсетілгендей 25 қыркүйек емес.
ҚР ӘҚБтК-нің 62-бабының 1-бөлігіне сәйкес, адам әкімшілік құқық бұзушылық жасалған күннен бастап екі ай өткен соң әкімшілік жауапкершілікке тартылуға жатпайды.
«13.10.2025 жылғы жағдай бойынша Павлов К.И. 15.07.2025 жылы жасалған әкімшілік құқық бұзушылық үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылуға жатпайды, өйткені ол жасалған күннен бастап екі айдан астам уақыт өтті», — деп атап өтілген шағымда.
Уткин хаттаманың елеулі кемшіліктерін көрсетті: құжатта жарияланымның күні, жарияланымның атауы және лауазымды тұлға жалған деп анықтаған нақты ақпарат көрсетілмеген.
«Хаттаманың мазмұнынан жарияланымның күнін (құқық бұзушылықтың жасалған күнін), жарияланымның атауын және жалған ақпараттың мазмұнын анықтау мүмкін емес, осыған байланысты хаттамада әкімшілік құқық бұзушылықтың мәні іс жүзінде жоқ», — делінген шағымда.
ҚР ӘҚБтК-нің 827-бабының 1-бөлігіне сәйкес, құқықтары мен бостандықтары әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізуді жүзеге асыратын лауазымды тұлғаның әрекетімен тікелей қозғалатын адам, нақты деректер мен мән-жайларға сәйкес келмейтін мәліметтер көрсетілген жағдайда, хаттама жасау кезінде заңның бұзылуына шағыммен сотқа жүгінуге құқылы.
«Шағым берілген хаттама Павлов К.И.-ның құқықтары мен заңды мүдделерін бұзады, өйткені заңсыз хаттама жасау кезінде әкімшілік жауапкершілікке заңсыз тарту жүзеге асырылады», — деп құжатта атап көрсетілген.
Уткин учаскелік инспектор Байділдаевтың хаттама жасау жөніндегі әрекеттерін заңсыз деп тануды талап етеді.
Еске сала кетейік, «Sunkar Eavision International LLP» ЖШС дрондардың құны туралы жарияланым үшін журналистерді өтірікке айыптаған болатын, ақпарат мемлекеттік сатып алу порталындағы ресми құжаттан алынғанына қарамастан.
Сонымен қатар «Әділ сөз» халықаралық сөз бостандығын қорғау қоры бұрын мұндай қудалауды заңсыз деп таныған болатын.