ФБРК редакциясы Қазақстан аумағы арқылы ірі қара малды (ІҚМ) экспорттау схемаларын анықтауды жалғастыруда. Қорытынды бөлімде бірнеше елді қамтитын ықтимал схеманың географиясы туралы айтылады.
Тергеудің алғашқы екі бөлігінде біз ресейлік ішкі ветеринариялық куәліктердің қалай пайдаланылуы мүмкін екенін, Еуразиялық экономикалық одақтан (ЕЭО) тыс елдерге экспорттау үшін, бірнеше көлікке арналған бірыңғай құжаттардың бақылауды қалай қиындататынын, электронды құжаттардың жүк жөнелтілгеннен кейін жойылатынын және күндердегі 42 күндік үзілістердің кері күнмен ресімделуді көрсетуі мүмкін екенін көрсеттік. Осы элементтердің бәрі ықтимал жүйелі тәжірибеге негіз бола алады. Бірақ ықтимал схеманың негізгі нүктелері нақты қай жерде өтеді? Және оған кім қызмет көрсетеді?
Бұған дейін біздің редакция ет өнімдері мен тірі малды экспорттаудағы ықтимал схемалар туралы, сондай-ақ базарлардағы жалған сараптамалар, сібір жарасының өршуін жасыру және ақбөкен етінің заңсыз саудасы туралы тергеулер сериясын жариялады. Сонымен қатар, біз ауыл шаруашылығы министрлігі бақылайтын елдің ветеринариялық қауіпсіздік жүйесі Қытайдан келетін ықтимал қауіпті өнімдердің импортына қалай жол беретіні туралы жаздық.
ТҮРКІСТАН ТҮЙІНІ
Мұқият оқырман, бәлкім, бұрын ұсынылған көптеген құжаттарда жүктердің Түркістан облысының ветеринариялық-бақылау бекеттері арқылы бірдей лауазымды тұлғалардың қатысуымен жүйелі түрде өтуі байқалатынын байқаған болар.
Мысалы, Түркістан облысының «Қазығұрт авто» ветеринариялық-бақылау бекеті (ВББ) 25 қарашадағы куәліктерге қоса берілген тексеру актілерінде көрсетілген. Біріншісіне 26 қарашада ветеринариялық инспектор Базарбай Сапенов қол қойған «Қосак» ВББ және 29 қарашада бас маман Жамбыл Омаров қол қойған «Қазығұрт авто» актілері қоса берілген. 
Екіншісіне - 27 қарашадағы «Қосак» ВББ және 29 қарашадағы «Қазығұрт авто» актілері, сол лауазымды тұлғалар қол қойған.
Түркістан облысының «Б.Қонысбаев» ВББ одан да жиі кездеседі. Мысалы, 375 басқа арналған куәлікке 28 қарашадағы актіні бас маман Батыр Молдабеков ветсанинспекторы мырза Сәмбетовтің қатысуымен жасаған. Ал 30 қарашадағы актіге бас маман Ержан Доспулов қол қойған. 
Барлық ветеринариялық-санитариялық тексеру актілерінде тасымалданатын объектінің ілеспе құжаттарға толық сәйкестігі, температураның, органолептикалық көрсеткіштердің, ораманың, таңбалаудың және көлік құралдарының ветеринариялық-санитариялық жағдайының белгіленген талаптарға сәйкестігі атап өтілген. Жануарларда аурудың клиникалық белгілерінің жоқтығы көрсетілген.
Айта кетейік, бұл бекеттердің жұмысы АШМ Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитетінің Түркістан облысы бойынша аумақтық басқармасының жауапкершілік аймағында, ол олардың қызметін орталық комитеттің нормативтеріне сәйкес үйлестіреді. Жүктердің бақыланатын бекеттер арқылы өтуіндегі мұндай жүйелілік жүзеге асырылатын өңірлік бақылаудың толықтығына күмән тудырады.
БЕЛАРУСЬ АРҚЫЛЫ ІЗ
Негізгі куәліктерге сәйкес маршруты Қазақстан арқылы өтуі тиіс құжаттардағы Беларусь Республикасына қатысты белгілер ерекше қызығушылық тудырады.
Мысалы, 225 басқа арналған 23 қарашадағы Ветеринариялық куәлікте жөнелтуші Алтай Республикасындағы «Меркит» ЖШС, алушы Тәжікстанның Хатлон облысындағы «Мармари» ЖШС болып табылады. Маршрут: Яконур ауылы Қазақстан арқылы Өзбекстанға. Бірыңғай ветеринариялық куәлікке әрқайсысы 75 басты тасымалдауға арналған үш жеке халықаралық жүк-көлік жүкқұжаты CMR қоса берілген. Үш жүкқұжаттың да 16-бөлімінде «Транспортное частное унитарное предприятие», «РЕСПУБЛИКА БЕЛАРУСЬ», «BELARUS» мәтіні бар мөртабандар қойылған. CMR 220 жүкқұжатында «МЕГАСИЛА» ұйымының атауы оқылады.
Маршруты Қазақстан арқылы Тәжікстан/Өзбекстанға өтуі тиіс құжаттарда беларусьтік белгілердің пайда болуы негізгі ветеринариялық куәлікте көрсетілмеген Беларусь аумағынан көлік құралдарының схемаға қатысуын көрсетуі мүмкін.
ЖҮЙЕЛІЛІК ЖӘНЕ ГЕОГРАФИЯ
Белгілі бір есімдердің, ұйымдардың және географиялық нүктелердің қайталануы сипатталған тәжірибенің жүйелі сипатын көрсетуі мүмкін.
Айталық, Көксу аудандық жануарлар ауруларына қарсы күрес станциясының ветеринариялық дәрігерлері бірнеше көліктері бар ірі партияларға үнемі куәліктер береді. Ал «Меркит» ЖШС бізге белгілі жағдайлардың көпшілігінде жөнелтуші ретінде әрекет етеді: 200, 120, 225, 375 және 400 басқа арналған куәліктерде. Осы жағдайлардың барлығында құжаттар бойынша маршрут Қазақстан арқылы Өзбекстанға немесе Тәжікстанға өтеді, жөнелту пункті - Алтай Республикасы Көксу ауданы