(24 ақпан 2026 жыл | Дереккөз: «Ашық НҚА» порталы)
Қазақстан Республикасының Атом энергиясы жөніндегі агенттігі уран өндіруге арналған үлгілік келісімшартты бекіту туралы бұйрық жобасын жариялады. Құжат 2026 жылғы 6 наурызға дейін қоғамдық талқылау үшін «Ашық НҚА» порталында орналастырылған.
НЕ БОЛДЫ
«Уран өндіруге арналған үлгілік келісімшартты бекіту туралы» бұйрық жобасы «Ашық НҚА» порталында орналастырылған. Ол ҚР «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Кодексінің 36-бабының 1-тармағына сәйкес дайындалған.
Құжат ел үшін стратегиялық маңызы бар саладағы келісімшарттардың шарттарын біріздендіруге және уран өндіру жөніндегі жаңа келісімдер үшін міндетті талаптарды бекітуге бағытталған.
ҚАНДАЙ МІНДЕТТЕМЕЛЕРДІ БЕКІТУ ҰСЫНЫЛАДЫ
Келісімшарттың үлгілік нысаны жер қойнауын пайдаланушының құқықтық мәртебесін, келісімдердің қолданылу мерзімдерін және жер қойнауы учаскелерінің кеңістіктік шекараларын реттейтін кешенді құжат болып табылады.
Жобада міндетті аударымдар көзделген:
- 1% өндіруге жұмсалған шығындардан — қазақстандық кадрларды оқытуға және біліктілігін арттыруға;
- 1% — ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға (ҒЗТКЖ), сондай-ақ цифрландыруға;
- 1% — өндірілген аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуына.
Бұл ережелерді саладағы барлық жаңа келісімшарттар үшін міндетті ету ұсынылады.
ЛОКАЛИЗАЦИЯ ЖӘНЕ ЭКОЛОГИЯ ТАЛАПТАРЫ
Құжат ел ішіндегі құнның ең төменгі үлестерін сақтау талаптарын енгізеді. Бұл қазақстандық кадрларды басым тарту және отандық тауарлар мен қызметтерді пайдалану туралы болып отыр.
Үлгілік келісімшартта нақты шекті мәндерді белгілеу атом саласында жұмыс істейтін отандық өндірушілер мен сервистік компаниялар үшін неғұрлым нақты жағдайлар жасауға мүмкіндік береді деп болжануда.
Жеке бөлім экологиялық және радиациялық қауіпсіздік мәселелеріне арналған. Жоба жер қойнауы учаскелерін консервациялау және жұмыстар аяқталғаннан кейін өндіру салдарын жою жөніндегі міндеттемелерді көздейді.
Бұл шаралар экологиялық тәуекелдерді барынша азайтуға және компаниялар қаражаты есебінен жерлерді қалпына келтіруді қамтамасыз етуге арналған.
ЖАУАПКЕРШІЛІК ЖӘНЕ БҰЗУ
Жоба келісімшарт талаптарын бұзғаны үшін материалдық жауапкершілік жүйесін белгілейді. Тұрақсыздық айыбының мөлшерін айлық есептік көрсеткіштерде (АЕК) немесе орындалмаған міндеттемелер сомасының пайызында есептеу ұсынылады.
Сонымен қатар, жер қойнауын пайдаланушы тарапынан жүйелі түрде бұзушылықтар болған жағдайда келісімшартты бұзудың нақты тәртібі айқындалған.
ТАЛҚЫЛАУ ҚАЛАЙ ӨТУДЕ
Жоба «Ашық НҚА» порталында қоғамдық онлайн-талқылау сатысында тұр. Бизнес өкілдері, сарапшылар қоғамдастығы және қоғамдық ұйымдардың мүдделі өкілдері 2026 жылғы 6 наурызға дейін өз ескертулері мен ұсыныстарын жібере алады.
Құжаттың соңғы редакциясы талқылау қорытындысы бойынша жасақталады.