1 наурыздан бастап Болгарияда ресей мұнайын импорттауға тыйым салу күшіне енді. Оңтүстік славян елі санкцияларға байланысты бүкіл Еуропадан кейін дәстүрлі көзден энерготасымалдаушылар ағымынан бас тартуға мәжбүр болды. Сонымен қатар Бургастағы мұнай өңдеу зауыты (МӨЗ) әлі күнге дейін ресейлік «Лукойл» компаниясының бақылауында және «Лукойл Нефтохим Бургас» (ЛНБ) атауын алып жүр.
Сарапшылар оны сату мәселесі шешілген деп есептейді. Зауыттың әлеуетті сатып алушыларының арасында – қазақстандық ұлттық компания «ҚазМұнайГаз» (ҚМГ).
«Российская газета» басылымының деректері бойынша, 2021 жылға дейін Бургастағы ЛНБ үшін шикізаттың жартысына жуығын ресейлік Urals маркалы мұнай құраған.
Алайда 6 ақпанда болгар парламентінің энергетика комиссиясының төрағасы Делян Добрев Facebook-тегі өз парақшасында Бургастағы мұнай зауытына шикізат жеткізу бойынша статистиканы ұсынды, онда көшбасшы ретінде біздің ел көрсетілген:
- Қазақстан (CPC Blend шикі мұнайы) — 48 %;
- Ирак (Basran Medium) — 29 %;
- Сауд Арабиясы (Arabian light) — 16 %;
- Тунис (Хелм) — 7 %.
Өткен жылдың желтоқсанында «Intelligence Online» басылымы мақала жариялады, онда сарапшылар мұнай жеткізілімінің жартысына жуығы Қазақстанға тиесілі болғандықтан, «ҚазМұнайГаз» МӨЗ-дің жаңа сатып алушысы болуы мүмкін деген болжам жасады.
ҚМГ-ның Бургастағы зауытқа қызығушылығының себептерінің бірі ретінде компанияның Румынияда орналасқан «Romeptrol» компаниясы түрінде Балқанда активтері бар екендігі де аталады.
Осыған қарамастан, «Лукойл Нефтохим Бургасқа» үміткер ретінде ҚМГ-дан гөрі әзірбайжандық ұлттық компания «SOCAR» жиі аталады. Өткен жылдың сәуірінен бастап оның Болгарияда тіпті өз кеңсесі бар.
Сонымен қатар, БАҚ хабарлауынша, кейбір сарапшылар ЛНБ-ны АҚШ немесе ЕО компаниясы сатып алуды ең жақсы нұсқа деп санайды. Олардың пікірінше, ТМД компаниялары Ресеймен тым тығыз байланысты, бұл Ресейге болгар зауытына ықпалын сақтап қалуға мүмкіндік береді.
Сонымен бірге, ресейлік сарапшылар ЛНБ поляктық мұнай өңдеу компаниясы «Orlen» үшін қызықты болуы мүмкін екенін атап өтеді, ол қазір еуропалық нарықты игеріп жатыр.