Жарты жыл бұрын ауыл шаруашылығы министрлігі (АШМ) ФБРК редакциясына 27 сынған дронның тағдыры, олардың ұшу сағаттары және операторлардың біліктілігі туралы сұрақтарға жауап бере алмады. Сол кезде 368 млн теңгеге сатып алынған агродрондар паркінің жартысынан астамы Қытайдағы кепілдік жөндеуде болды. 2026 жылдың көктемінде редакция қайта сұрау жіберді. Бұл жолы ведомство толығырақ жауап берді — және бұрынғы олқылықтардың бір бөлігі ақыры жабылды.
НЕ БОЛДЫ
Жарты жыл бұрын ФБРК редакциясы АШМ 2024 жылы 368 млн теңгеге сатып алған 46 агродронның қайда кеткенін толық талдаған болатын. Сол кезде парктің жартысынан астамы, 27 бірлік, жеткізушіде кепілдік жөндеуде болды, ұшу сағаттары туралы деректер берілмеді, ал техниканы пайдалану экономикасы күрделі сұрақтар туғызды.
Биыл, жаңа шегірткеге қарсы маусым қарсаңында, біздің редакция қайта ресми сұрау жіберіп, толық жауап алды. 
27 ДРОНМЕН НЕ БОЛДЫ
2025 жылдың қазан айынан бері жауапсыз қалған басты сұрақ — жөндеудегі дрондардың тағдыры — ақыры ресми растау алды. АШМ деректері бойынша, 27 агродрон техника жеткізушісі «Sunkar Eavision International LLP» компаниясының кепілдік міндеттемелері аясында Қытай аумағында техникалық қызмет көрсетуден өтті.
2026 жылдың қаңтарында барлық 27 бірлік жарамды күйде «Фитосанитария» РМК-на қайтарылып, қолданыстағы парктің негізгі құрамына енгізілді.
Айта кетейік, өткен жылғы жауапта ведомство бұзылу себебін де, техниканы жеткізушіге беру мерзімін де түсіндірмеді.
ҰШУ ЖӘНЕ АЛАҢДАР
Министрліктің өткен жылғы байланысындағы тағы бір созылмалы олқылық — ұшу сағаттары туралы деректер. Сол кезде ведомство оларды мүлдем ұсынбады. Енді 2025 жылы агродрондардың жалпы ұшу уақыты 5 300 сағатты құрағаны белгілі болды. Өңделген алаң - республиканың 11 облысында 52,483 мың га.
Ең үлкен қамту — Қостанай облысында: 19,5 мың га. Келесі орындарда Жетісу облысы (4,334 мың га), Қарағанды (4,223 мың га) және Атырау облысы (3,45 мың га). Ең аз өңделген аймақ — Түркістан облысы — 1,349 мың га.
Ведомствоның айтуынша, ұшу есебі ҚР әуе кеңістігінде ұшқышсыз авиациялық жүйелерді пайдалану қағидаларына сәйкес жүргізіледі және борт журналдарында тіркеледі.
ПАРК ҚҰРАМЫ ЖӘНЕ ОНЫ КІМ БАСҚАРАДЫ
Барлығы АШМ-ге қарасты ұйымдар үшін 107 дрон сатып алынды: 46 агродрон — «Фитосанитария» РМК үшін (егістіктерді химиялық өңдеу) және 57 зерттеу дроны — «Республикалық фитосанитариялық диагностика және болжамдар әдістемелік орталығы» РММ үшін (мониторинг).
Зерттеу дрондарының паркі (57 дана) әртүрлі жеткізушілерден екі рет жиналды: 2024 жылдың қаңтарында «Ranked Soul» ЖШС әрқайсысы 1,8 млн теңгеден 7 аппарат жеткізді (барлығы шамамен 13 млн теңге), ал 2025 жылдың қарашасында «SkyWorker» ЖШС — 50 бірлікті 2,8 млн теңгеден (139 млн теңге) жеткізді. Барлығы 57 дроннан тұратын парк бюджетке шамамен 152 млн теңгеге түсті.
Осылайша, 107 ұшқышсыз ұшақтан — 46 агродрон және 57 зерттеу дронынан — тұратын бүкіл паркке жұмсалған жиынтық шығындар техникалық қызмет көрсету және пайдалану шығындарын есептемегенде шамамен 520 млн теңгені құрады.
Қазіргі уақытта 2-ші санаттағы ұшқышсыз авиациялық жүйелер (ҰАЖ) операторының сертификатын «Фитосанитария» РМК-ның 50 операторы және әдістемелік орталықтың 23 операторы иеленеді. Бұл жарты жыл бұрын нақты жауапсыз қалған ұшқыштардың біліктілігі туралы сұраққа тікелей жауап береді.
Еске салайық, өткен жылдың қазан айында «Sunkar Eavision International LLP» ЖШС ФБРК-нің дрондар сатып алу туралы жарияланымынан кейін жалған ақпарат таратты деп полицияға арызданған болатын.
Материалда мемлекеттік сатып алу порталында орналастырылған ресми құжаттардағы мәліметтер пайдаланылды, алайда бұл компанияны абыржытпады.
Кейінірек ФБРК негізін қалаушы Кирилл Павловқа қатысты ҚР ӘҚБтК-нің 456-2-бабының 4-бөлігі бойынша әкімшілік іс қозғалды. 19 желтоқсанда Астана қаласының Әкімшілік құқық бұзушылықтар жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты ескіру мерзімінің өтуіне байланысты істі тоқтатты.
Фонд-бюро расследования коррупции