Тамыз айындағы жағдай бойынша Қазақстанда үлестік құрылыстың «көлеңкелі» нарығының үлесі 62,5% құрады. Мұндай деректерді «Қазақстандық Тұрғын Үй Компаниясы» (ҚТҮК) келтірді.
Kursiv.media мәліметінше, елдің 19 ірі қаласындағы 606 салынып жатқан нысанның тек 227-сі (37,5%) ғана әкімдіктің рұқсатына немесе ҚТҮК-ның үлескерлер қаражатын тартуға кепілдігіне ие болған.
Белгілі болғандай, Ақтау, Көкшетау, Қонаев, Петропавл, Тараз, Семей, Түркістан, Орал, Павлодар және Қызылордада жарнамаланатын бірде-бір тұрғын үй кешенінің тиісті рұқсаты болмаған. Бұл қалаларда «көлеңкелі» нарықтың үлесі 100% құрайды.
Ең төменгі көрсеткіштер Шымкентте (36,9%), Атырауда (45,5%) және Астанада (50,2%) тіркелген.
Салыстыру үшін: 2024 жылы заңсыз нарықтың үлесі 69,6% жеткен, бұл биылғы жылғы көрсеткіштен 7,1 пайыздық тармаққа артық. Осылайша, бір жыл ішінде «заңды» нысандардың саны артқан.
30 тамыздан бастап үлестік құрылыста жаңа ережелер күшіне енгені атап өтіледі. Енді құрылыс салушылар брондау немесе инвестициялау шарттарын қоспағанда, тек үлестік қатысу шарттарын жасасуға міндетті.
Тұрғын үй кешендерін жарнамалауға үлескерлердің қаражатын тартуға рұқсат болған жағдайда ғана жол беріледі. Банктер де нысанның заңдылығы расталмайынша ипотека бермейді. ҚТҮК-да атап өткендей, бұл шаралар үлескерлерді құрылыстың тоқтап қалу және салынған қаражатты жоғалту тәуекелдерінен қорғауға бағытталған.