720-дан астам көппәтерлі үй Ташкентте сәулет органдарының рұқсаттарынсыз салынды. Қазір билік бұл ғимараттарды қауіпсіздік пен құрылыс нормаларына сәйкестігі тұрғысынан тексереді. Мәселемен Өзбекстан Бас прокуратурасы айналысуда. Заңсыз құрылыс Қазақстан үшін де, атап айтқанда Алматы мен Астана үшін де өзекті мәселе болып қала береді.
ТАШКЕНТТЕ НЕ БОЛДЫ
Gazeta.uz хабарлағандай, 13 қазанда Өзбекстанның құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық министрі Шерзод Хидоятов парламент отырысында заңсыз құрылыстың ауқымы туралы айтты.
Оның айтуынша, көптеген тұрғын үйлер 2024 жылдың соңында Ташкенттің бас жоспары бекітілгенге дейін салынған. Кейбір құрылыс салушылар аукциондар арқылы сатып алынған учаскелерде жұмыстарды бастаған, бірақ қажетті рұқсаттарды алмаған.
«Бүгінде бұл өте ауыр мәселеге айналды. Бір ғана Ташкентте осындай 720-дан астам көпқабатты үй бар», — деді министр.
БИЛІК МӘСЕЛЕНІ ҚАЛАЙ ШЕШІП ЖАТЫР
Проблемалық үйлер үшін пайдалануға қабылдаудың жеке тәртібі әзірленуде. Мамандар ғимараттардың беріктігін, тұрақтардың, балалар мен спорт алаңдарының болуын, сондай-ақ басқа да қажетті инфрақұрылымды тексереді.
Министр бұзушылықтар жойылғаннан кейін де ғимараттар беріктікке аспаптық зерттеуден өтуі керектігін атап өтті.
Сонымен қатар, 2026 жылғы 28 қыркүйекте Өзбекстанда көпқабатты үйлерді заңсыз салу үшін жазаны қатайтатын № ЗРУ-1179 Заң қабылданды.
Әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін рұқсатсыз қайта салу үшін үш жылдан бес жылға дейін бас бостандығынан айыру қарастырылған. Егер бұзушылық адамдардың қазасына немесе басқа да ауыр зардаптарға әкеп соқса, жаза бес жылдан жеті жылға дейін болады.
Заң 2026 жылғы 30 желтоқсанда, ресми жарияланғаннан кейін үш ай өткен соң күшіне енеді. Осылайша, жарияланған сәтте жаңа нормалар әлі күшіне енбеген.
АЛМАТЫДАҒЫ ЖАҒДАЙ ҚАНДАЙ
Заңсыз құрылыс мәселесі Қазақстанда да бар. Алматы қалалық қала құрылысын бақылау басқармасының 2026 жылғы 24 қыркүйектегі есебіне сәйкес, жыл басынан бері қалада 46 заңсыз нысан толығымен немесе ішінара бұзылды.
Мамандар 1462 жоспардан тыс тексеру жүргізіп, 934 бұзушылықты анықтады. Айыппұлдардың жалпы сомасы 494,6 млн теңгені құрады.
Сонымен қатар, басқарма соттарға 66 талап арыз жіберді, оның 34-і заңсыз нысандарды бұзуға қатысты болды.
Бұрын бұзылған құрылыстардың арасында «Мечта», KHAN және «Алма Гарден» тұрғын үй кешендері де болды.
АСТАНАДА НЕ БОЛЫП ЖАТЫР
Астана билігі де рұқсатсыз құрылысты анықтап отыр. Астана әкімдігінің деректері бойынша, 2024–2025 жылдары осындай 40-қа жуық нысан анықталды.
Мысалдардың бірі — Шыңғыс Айтматов көшесіндегі Mardan тұрғын үй кешені. Құрылыс салушы қажетті рұқсаттарсыз жұмыстарды бастаған және бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманы орындамаған. 2025 жылдың маусымында нысан сот шешімімен бұзыла бастады.
Сонымен қатар, 2026 жылдың мамырында Нұра ауданының прокуратурасы рұқсат рәсімдерін бұза отырып салынып жатқан тағы екі тұрғын үй кешенін анықтады. Нысандардың бірінде сараптаманың оң қорытындысы мен құрылыс жұмыстарын бастау туралы хабарлама болмаған, екіншісінде — оның ішінде жерге және жобаға қатысты құжаттар да болмаған.
