Құрылтай Қазақстанның ветеринариялық жүйесін ауқымды жаңартуды көздейтін заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдады. Түзетулер жануарларды сойғандағы бақылауды, жануарлардан алынатын өнімнің қауіпсіздігін, малды есепке алуды және ветеринариялық мамандарды әлеуметтік қолдауды қамтиды.
БАҚЫЛАУ НЕНІ ҚАМТИДЫ
Құрылтайдың баспасөз қызметінің ақпараты бойынша, заң жобасы жануарлар, жануарлардан алынатын өнім мен шикізат сатылатын сауда объектілерінде тұрақты мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық бақылауды көздейді. Тексерулер мал қорымын, сою және өнімді сақтау объектілерін, ветеринария саласындағы кәсіпкерлерді және бюджеттен қаржыландырылатын ветеринариялық іс-шараларды да қамтиды. Бұл ретте мұндай тексерулерге Кәсіпкерлік кодекстің нормалары қолданылмайды.
ФБРК редакциясы мұндай объектілермен байланысты проблемаларды бірнеше рет тіркеген. 2026 жылғы маусымда Зеренді ауданының прокуратурасы ветеринариялық талаптарға сәйкес келмейтін 14 мал қорымын анықтады: объектілерде қоршаулар болмаған, жер учаскелері ресімделмеген, мүлік теңгерімі қамтамасыз етілмеген.
Редакция сондай-ақ Ақмола облысында мал қорымдарын салу проблемалары және ветеринариялық инфрақұрылым объектілерін ұстаудағы бұзушылықтар туралы айтқан. Атап айтқанда, Бестөбеде құны 38 млн теңге болатын мал қорымы салынғаннан кейін бір жылдан аспайтын уақыт ішінде тиісті емес жағдайда болып шықты.
Жекелеген талаптар қоғамдық тамақтануға арналған етке қатысты. Жоба ауыл шаруашылығы жануарларын тек арнайы объектілерде союды көздейді. Ветеринариялық-санитариялық сараптамасыз және сояр алдындағы тексерусіз жануарлардан алынатын өнім мен шикізатты қоғамдық тамақтануда пайдалануға да рұқсат етілмейді. Сонымен қатар өнімді жануарларға адамдарды емдеуге арналған өсу стимуляторлары мен антибиотиктерді қолдануға тыйым салу ұсынылады.
Сою объектілерінде ветеринариялық-санитариялық талаптардың сақталуы мемлекеттік органдардың тексерулерінің нысанасына айналған болатын. Атап айтқанда, Алматы облысының Панфилов ауылында тұрғындардың шағымдарынан кейін жергілікті мал сою орнының жұмысы тексерілді.
Инспекция қалдықтарды кәдеге жаратуға, тоңазытқыш жабдыққа, дезбарьерге, кәрізге және зертханалық зерттеулерге қатысты бұзушылықтарды анықтады. 2026 жылғы 29 шілдедегі жағдай бойынша бұзушылықтарды жою туралы нұсқама 75%-ға орындалды.
ЖАНУАРЛАРДЫ ЕСЕПКЕ АЛУ БІРЫҢҒАЙ ЦИФРЛЫҚ ЖҮЙЕГЕ КӨШІРІЛЕДІ
Түзетулер жануарлардан алынатын өнім мен шикізатты, ветеринариялық препараттар мен жемді міндетті таңбалауды көздейді. Бақылаудың тиімділігін арттыру үшін жануарлар, салаға қатысушылар, ветеринариялық объектілер және өткізілетін іс-шаралар туралы мәліметтер жиналатын бірыңғай цифрлық жүйе құру ұсынылады.
Жүйе мал басын дәлірек есепке алуға, жануарлар мен бақылауға жататын өнімнің жылжуын қадағалауға, сондай-ақ ветеринария саласына қатысушылар арасында ақпарат алмасуға мүмкіндік береді.
ВЕТЕРИНАРИЯЛЫҚ ПРЕПАРАТТАРДЫ БАҚЫЛАУ ҚАЛАЙ КҮШЕЙТІЛЕДІ
Қазақстанда Еуразиялық экономикалық одақтың талаптарына сәйкес ветеринариялық препараттардың айналысын бақылау жөніндегі фармацевтикалық инспекция құру ұсынылады. Ол фармакологиялық қадағалау және ветеринариялық препараттар өндірісінің сәйкестігі туралы сертификаттар беру жөніндегі өкілеттіктерге ие болады.
ВЕТЕРИНАРЛАРҒА НЕ КӨЗДЕЛДІ
Заң жобасы ветеринариялық мамандар үшін кемінде екі лауазымдық жалақы мөлшерінде сауықтыру жәрдемақысымен жыл сайынғы ақылы еңбек демалысын бекітеді.
Сондай-ақ негізгі жұмыс орны бойынша ветеринария ғылымдары бойынша ғылыми дәрежесі үшін ай сайынғы қосымша ақылар көзделген: ғылым кандидаттары үшін 17 АЕК (73 525 теңге) және ғылым докторлары үшін 34 АЕК (147 050 теңге). Сонымен қатар мамандардың кәсіби мүдделерін білдіретін, оларды есепке алатын және біліктілігін арттыруға жәрдемдесетін ветеринариялық палата құру ұсынылады.
