Қазақстан Сенаты «Топырақты қорғау туралы» Заңды мақұлдады, онда ауыл шаруашылығы жерлерін пайдалануға жаңа талаптар енгізіледі. Құжат топырақтың бірыңғай мониторинг жүйесін құруды, құнарлылықты сақтау мен қалпына келтіру бойынша міндетті шараларды, сондай-ақ мемлекеттік бақылаудың жаңа тетіктерін көздейді.
ЖЕР ИЕЛЕРІ ҮШІН НЕ ӨЗГЕРЕДІ
Заң жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылар үшін топырақ құнарлылығын сақтау, қалпына келтіру және ұдайы өндіру жөніндегі міндетті талаптарды енгізеді.
Сондай-ақ топырақ жағдайының бірыңғай кешенді мониторинг жүйесі құрылады. Ол топырақты зерттеуді, агрохимиялық талдауды және жерлердің жай-күйі туралы ақпараттық деректер банкін жүргізуді қамтиды.
Қосымша Сенат қолданыстағы заңнаманы жаңа Заңға сәйкес келтіру үшін Жер кодексіне және «Агроөнеркәсіптік кешенді дамытуды мемлекеттік реттеу туралы» Заңға түзетулер қабылдады.
ФЕРМЕРЛЕРДЕ ҚАНДАЙ МІНДЕТТЕР ПАЙДА БОЛАДЫ
Заңға сәйкес, жер учаскелерінің меншік иелері топырақты қорғау жөніндегі іс-шараларды жүргізуге, заңнама талаптарын орындауға, бұзылған жерлерді рекультивациялауға және сараптамалар мен мониторинг жүргізу үшін мамандардың қолжетімділігін қамтамасыз етуге міндетті.
Егер қызмет топырақтың деградациясына әкеп соқса, қалпына келтіру әрекеті немесе әрекетсіздігі осындай зардаптарға себеп болған адамдардың есебінен жүргізіледі. Заң сондай-ақ жер пайдаланудың жекелеген түрлерін шектей отырып, деградацияға ұшыраған жерлерді пайдаланудың арнайы режимін енгізуге жол береді.
ЗАҢ ҚАНДАЙ ЖАҢА НОРМАЛАРДЫ КӨЗДЕЙДІ
Заң жекелеген ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіруді, жерді өңдеудің кейбір технологияларын қолдануды, шабындықтар мен жайылымдарды жыртуды, сондай-ақ деградацияға ұшыраған жерлерді пайдалануды шектеу мүмкіндігін көздейді. Мұндай шешімдер топырақты зерттеу нәтижелерінің негізінде қабылдануы мүмкін.
Құжат сондай-ақ қызметі топырақтың жай-күйіне теріс әсер етуі мүмкін адамдарды өндірістік мониторинг жүргізуге міндеттейді.
Топырақтың құнарлы қабатына қатысты жеке талаптар бар. Оны алуға оның қайтарымсыз жоғалуын болдырмау қажет болған жағдайларда ғана жол беріледі, ал құнарлы қабатты Қазақстаннан тыс жерге шығаруға тыйым салынады.
Сонымен қатар, Заң топырақтың агрохимиялық жай-күйі туралы ашық ақпараттық деректер банкін құруды көздейді. Мемлекеттік немесе заңмен қорғалатын өзге де құпияға жататын мәліметтерді қоспағанда.
ЗАҢДЫ ТАЛҚЫЛАУ КЕЗІНДЕ ҚАНДАЙ СҰРАҚТАР ТУЫНДАДЫ
Atameken Business телеарнасының хабарлауынша, заң жобасын Сенатта талқылау кезінде топырақты зерттеу нәтижелері бойынша жекелеген ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіруді шектеуге жол беретін норма сұрақ туғызды.
Аграрлық қоғамдастық өкілдері қосымша міндеттер мемлекеттік қолдау шараларымен қатар жүруі керек екенін мәлімдеді. Олардың сөзінше, фермерлерге оқыту, бейінді мамандарға қолжетімділік және жаңа талаптарды қолданудың түсінікті тетіктері қажет.
Сондай-ақ сала өкілдері жекелеген дақылдарды өсіруге шектеулер шаруашылықтардың экономикасына әсер етуі мүмкін деген алаңдаушылық білдірді. Олардың пікірінше, егер ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерді табыстылығы жоғары дақылдардан бас тартуға міндеттесе, бұл кәсіпорындардың рентабельділігін төмендетуі мүмкін. Сонымен қатар, талқылауға қатысушылар Заңның жекелеген нормаларын қолдану кезінде ықтимал сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін атап өтті.
