Медиа кеңістігінде «Замандас» Канат Бейсекеевтің подкасын қаржыландыру туралы пікірталас қайта жанданды: бірқатар дереккөздер 2025 жылы жоба «Ескі Қазақстанмен» байланысты бизнесмендерден айтарлықтай сомалар алған болуы мүмкін деген мәліметтерді таратуда. Подкастың тәуелсіздігі туралы бұрынғы даулар аясында жаңа деректер оның ықтимал демеушілері мен қолдау көздеріне назар аудартты.
Кейбір дереккөздердің мәліметінше, негізгі инвесторлар қатарында кәсіпкер Болат Өтемұратов аталады. Соңғы айларда ол подкаст жасаушыларға шамамен 35 млн теңге аударған. Олардың ынтымақтастығы шамамен бірнеше жылға созылып келеді деп хабарланады. Мұндай ақпарат бұрынғы талқылаулармен сәйкес келеді, онда бизнесменнің аты жобаға қатысты да аталған болатын.
Медиа ортада тағы бір белгілі қазақстандық кәсіпкер Нұрлан Смағұловпен шығарылымды да еске алады. Бұл арнадағы ең ұзақ эпизодтардың бірі және оның стандартты форматтан айырмашылығы сол кезде-ақ ықтимал келісімдер туралы күдік тудырған. Қазір бірқатар дереккөздер Смағұловтың жобаның демеушілерінің бірі болғанын, шамамен 10 млн теңге бөлгенін растайды. Бизнесменнің подкаста пайда болуын ықпалды тұлғалардың өз ықпалын қалпына келтіру әрекеттерімен қайта байланыстырады.
Талқылау жанжалды «прожаркадан» кейін күшейді, ол сын толқынын тудырды. Сонда Канат Бейсекеевті элита өкілдерімен тым жақын қарым-қатынаста болды деп айыптады, ал подкастың өзін тәуелсіздігін жоғалтты деп кінәлады. Мұндай айыптаулар танымал жобаны ілгерілетуге «Ескі Қазақстан» өкілдерінің ықтимал қатысуы туралы саясаттанушылық мәлімдемелермен нығайтылды.
Таралып жатқан ақпарат бойынша, кәсіпкерлердің салымдары қайырымдылық емес, ұзақ мерзімді қоғамдық күн тәртібіне қайта оралу стратегиясы ретінде қарастырылады. 2022 жылғы оқиғалардан кейін «Ескі Қазақстанның» көптеген өкілдері ықпал мен қоғамдық алаңдарға қол жеткізу мүмкіндігінен айырылды. Кең аудиториясы мен тәуелсіз медиа репутациясы бар подкаст қажетті бейнені қалыптастыру және аудитория назарын ұстап тұру үшін ыңғайлы құралға айналуы мүмкін еді.
Канат Бейсекеевтің өзі бұрын олигархтармен байланысты жобалармен жүйелі қаржыландыруды бірнеше рет жоққа шығарып, тек бір реттік жарнамалық коллаборациялар мен әлеуметтік жобаларды мойындаған болатын. Жаңа деректердің ресми растауы әлі жоқ, сондықтан талқыланып жатқан сомалар болжамды ақпарат деңгейінде қалып отыр.
Осы пікірталас аясында медиа жобалардың ашықтығына назар күшейіп отыр. Қараша айының басында мемлекеттік кеңесші Ерлан Қариннің «Қазақстан правдасындағы» жарияланымында ақпараттық манипуляциялар мен астротурфинг — қоғамдық белсенділік ретінде жасырылған жасырын науқандар мәселесі атап өтілді. Бұл тезистер талқылауға қосымша өткірлік беріп, танымал медианы қаржыландырудың түсінікті және ашық тетіктеріне қоғамдық сұранысты күшейтті.
Қызығушылықтың қазіргі толқыны медиажобаларды қаржыландырудың ашықтығы мәселесі қоғамдық талқылаудың маңызды бөлігіне айналғанын көрсетеді. Ал «Замандастың» талқылануы тағы да дәлелдейді: тәуелсіз контент неғұрлым ықпалды болса, оның нақты автономиясы және астарында кім тұруы мүмкін екендігі туралы сұрақтар да жиі туындайды.