(28 қаңтар 2026 | Дереккөз: Ақорда баспасөз қызметі)
Қаржылық мониторинг агенттігінде (ҚМА) өткен кеңесте Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қаржылық қылмыстар мен көлеңкелі экономикаға қарсы күресудің қолданыстағы тәсілдері тұрақты жүйелі нәтижені қамтамасыз етпейтінін мәлімдеді. Ол жекелеген тәжірибелер экономикаға тікелей зиян келтіріп, мемлекеттік институттарға деген сенімді шайқалтатынын атап өтті.
БИЗНЕСКЕ ҚЫСЫМ ЖӘНЕ ҚМА ЖҰМЫСЫ
Президент ҚМА-ның кәсіпкерлермен өзара әрекеттесу әдістерін қайта қарауға шақырып, бизнеске заңсыз кедергі жасау мемлекеттік мүдделерге қарсы қылмысқа тең екенін атап өтті. Оның айтуынша, 2025 жылдың қорытындысы бойынша агенттік тергеп жатқан қылмыстық істердің 40%-ға жуығы ақтау негіздері бойынша тоқтатылған — 2 710 істен 1 061 тоқтатылды.
Тоқаев бизнеске қатысты шектеу шаралары тек ерекше жағдайларда ғана қолданылып, бұзушылықтарға сәйкес болуы керек екенін атап өтті.
ҚАРЖЫЛЫҚ ПИРАМИДАЛАР ЖӘНЕ АЛАЯҚТЫҚ
Мемлекет басшысы қаржылық пирамидаларға қарсы іс-қимылдың жаңа тәсілдері қажет екенін мәлімдеді. 2025 жылы ҚМА 140-тан астам қылмыстық істі тергеп, аудиториясы 500 мың адамнан асатын 15 мың сайтты және 123 чатты жапты, алайда Мемлекет басшысының айтуынша, қабылданып жатқан шаралар әзірге жағдайды түбегейлі өзгертуге әкелмей отыр.
Президент азаматтарды алаяқтық схемаларға саналы түрде тартатын пирамидаларға қатысушылар үшін қылмыстық жауапкершілік енгізу мәселесін пысықтауды тапсырып, түбегейлі шешімдерсіз күрес «диірменмен соғысуға» ұқсайтынын атап өтті.
КРИПТОВАЛЮТАЛАР
Қасым-Жомарт Тоқаев криптовалюталық алаяқтық арқылы капиталды шетелге шығару әрекеттері жалғасып жатқанын айтты. Айналымы 62 млрд теңгеден асатын 130-дан астам заңсыз криптоайырбастау пункті жойылып, 2,6 млрд теңгеге мүлік тәркіленді, алайда мұндай қызметтердің жарнамасы әлі де әлеуметтік желілерде бар.
ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ЖӘНЕ ҚМА-НЫ НЫҒАЙТУ
Тоқаев жасанды интеллектке шамадан тыс тәуелділіктің жанама әсерлеріне ерекше назар аударып, цифрлық құралдар жеке жауапкершілік пен кәсіби дағдыларды алмастырмауы керек екенін атап өтті.
Президент ҚМА тиімділігін арттыру үшін кадрлық құрам нығайтылғанын, материалдық-техникалық база кеңейтілгенін және қосымша басшылық лауазымдарды енгізу мүмкіндігі барын хабарлады.
Ол сондай-ақ Қазақстан Ақшаны жылыстатуға қарсы күрес жөніндегі қаржылық шараларды әзірлеу тобының (Financial Action Task Force, FATF) тексеруінен сәтті өтіп, қаржылық мониторинг саласындағы халықаралық ынтымақтастықты күшейткенін атап өтті.