(4 наурыз 2026 | Дереккөз: ФБРК, Orda.kz)
«Қазақстан темір жолы» (ҚТЖ) АҚ үшін Stadler компаниясының 51 жолаушылар вагонын жеткізу, 2025 жылғы желтоқсанға жоспарланған болатын, кешіктірілді. Көлік министрлігінде бұған Швейцария мен Қазақстан арасындағы техникалық стандарттардың айырмашылығы және вагондардың параметрлеріне қатысты қосымша сұрақтар себеп болғанын айтты.
Бұған дейін ФБРК жаңа вагондардың теміржол платформаларының инфрақұрылымымен үйлесімділігінде ықтимал техникалық проблемалар туралы ескерткен болатын.
ФБРК ВАГОНДАРДЫҢ ҮЙЛЕСІМДІЛІК ТӘУЕКЕЛДЕРІ ТУРАЛЫ ЕСКЕРТТІ
Жаңа вагондардың инфрақұрылыммен үйлесімділігінің ықтимал проблемалары туралы біз 2025 жылдың желтоқсанында жазған болатынбыз. Сол кезде редакция ҚТЖ-дан сұрау салу бойынша Астанадағы Нұрлы жол вокзалы платформаларының техникалық параметрлерін алып, оларды Stadler вагондарының сипаттамаларымен салыстырды.
Компанияның деректері бойынша, Stadler вагонының корпус ені 3100 мм құрайды, яғни жол осінен вагон жиегіне дейін 1550 мм. Ал Нұрлы жол станциясында жол осінен платформа жиегіне дейінгі қашықтық:
- №1, 2, 3 және 6 жолдарда 1745 мм
- №4 және 5 жолдарда 1840 мм
Есептеулер вагон мен платформа арасындағы ықтимал саңылау мынаны құрауы мүмкін екенін көрсетті:
- №1, 2, 3 және 6 жолдарда 195 мм (20 см-ден аз)
- №4 және 5 жолдарда 290 мм (шамамен 29 см)
Теміржол тәжірибесінде қауіпсіз қашықтық әдетте кемінде 250–300 мм болып саналады, себебі вагондар қозғалыс кезінде тербелуі мүмкін, ал жолаушыларға отырғызу және түсіру кезінде платформа жиегінен қауіпсіз арақашықтық қажет.
Осылайша, бірінші партияны жеткізбестен бұрын да жаңа вагондардың вокзал инфрақұрылымына сәйкестігі туралы мәселе туындады.
КӨЛІК МИНИСТРЛІГІ КЕШІКТІРУДІ ТЕХНИКАЛЫҚ СТАНДАРТТАРДЫҢ АЙЫРМАШЫЛЫҒЫМЕН ТҮСІНДІРДІ
ORDA хабарлағандай, көлік министрі Нұрлан Сәуранбаев 51 Stadler вагонын жеткізу шынымен кешіктірілгенін растады.
Оның айтуынша, негізгі себеп Швейцария мен Қазақстан арасындағы техникалық стандарттардың айырмашылығы, сондай-ақ ҚТЖ тарапынан вагондардың параметрлеріне қатысты қосымша сұрақтар болды.
«Ол негізінен реттеуге байланысты. Қазір бұл мәселемен айналысып жатыр. Stadler — үлкен ашық компания, және мұнда айтылатын кез келген сұрақтар компания үшін сезімтал болуы мүмкін», — деді Сәуранбаев.
Министр сондай-ақ жағдайды саясаттандырмауға шақырып, бұл жұмыс техникалық мәселелері екенін атап өтті.
Қазір 2026 жылы 142 вагонды жеткізу күтілуде — бұл 2025 жылы келуі тиіс 51 вагон және келесі партиядан 91 вагон.
€2,3 МЛРД КЕЛІСІМШАРТ
ҚТЖ мен Stadler арасындағы келісімшарт 2022 жылы қол қойылған. Ол 2030 жылға дейін жалпы құны €2,3 млрд (шамамен 735 млрд теңге) болатын 537 жолаушылар вагонын жеткізуді көздейді.
Өндіріс ішінара Астанадағы жаңғыртылған зауытта орналастырылады. 2029 жылға қарай компоненттердің орналасу деңгейі 35,2% жетеді деп жоспарлануда. Жоба ҚТЖ-ның жолаушылар паркін жаңартып, вагондардың орташа жасын 16 жылдан 10 жылға дейін төмендетуі тиіс.
АЛДЫН АЛА ТӨЛЕМ ЖАСАЛҒАН
Нұрлан Сәуранбаевтың айтуынша, келісімшарт бойынша шамамен 160 млрд теңге көлемінде алдын ала төлем жасалған. Министр ағымдағы төлемдер көлемін ҚТЖ-ның ішкі корпоративтік ақпараты деп атады.
ЖЕТКІЗУ ҚАШАН КҮТІЛЕДІ
Көлік министрлігінде вагондардың бірінші партиясы 2026 жылғы сәуірде келуі мүмкін деп есептейді.
Жаңа вагондарды ең сұранысқа ие және ұзақ маршруттарға, ең алдымен жолаушылар ағыны жоғары туристік бағыттарға жіберу жоспарлануда.
Сонымен қатар, олар қолданыстағы Talgo пойыздарын алмастырмайды — Петропавлдан қазақстандық «Зико» вагондарын сатып алу қатар жалғасуда.