В Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университетінде (БҚАТУ) Орал қаласында ақбөкен етінен жасалған шұжықтың эксперименталды партиясы әзірленді. Жобаны университеттің жас ғалымдарының ғылыми бастамасы аясында жүзеге асырып жатыр.
«Надежда» басылымының мәліметінше, шикізат жабайы популяциядан емес, университет жанындағы «Ақбөкен» мамандандырылған питомнигінде өсірілген жануарлардан алынады. Ақбөкен етінен басқа, рецептураға үйрек немесе қаз еті кіреді — құстар да жергілікті питомникте өсіріледі.
«Біздің жобамыздың басты мақсаты — өнімнің тұтынушылық қасиеттерін анықтау. Алдымен біз ақбөкен етінің сапалық көрсеткіштерін зерттедік, содан кейін қауіпсіздік көрсеткіштерін қатаң бақыладық: микробиологиялық қауіпсіздік, құрамында қауіпті ішек таяқшаларының, патогенді және шартты-патогенді бактериялардың болмауы», - деп «Тағам қауіпсіздігі» ғылыми-зерттеу зертханасында айтты.
Ғалымдардың бағалауынша, бір ақбөкен ұшасынан 13–15 кг ет алуға болады. Өндіріс стандартты технология бойынша жүргізіледі: тартылған етке дәстүрлі дәмдеуіштер — тұз, бұрыш, сарымсақ қосылады.
«Зерттеу барысында біз ақбөкен етінің өте шырынды екенін байқадық. Дайын өнім тоңазытқышта екі аптаға дейін сақталуы мүмкін», - делінген хабарламада.
Informburo.kz атап өткендей, дәл осы университеттің ғалымдары ақбөкен етін қайта өңдеуді заңдастыру мен реттеуді жақтаған.
Бұл бастама қоғамда екіұшты реакция тудырады. Бұған дейін экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаев жаппай «алып қою» үшін ғылыми негіздеме алынғанын жариялаған. Ғалымдар популяциядан жануарлардың 20% алып тастауды ұсынады.
Экология министрлігінің мәліметінше, ақбөкендердің жалпы саны 3 млн 978 мың басты құрайды: 2,3 млн Орал популяциясында, 1,6 млн Бетпақдала популяциясында және 78 мыңы Үстірт популяциясында. Осы көрсеткіштерге сүйене отырып, ведомство шамамен 800 мың жануарды «алып қоюды» ниеттенуде, оның ішінде 40% еркектер және 40% ұрғашылар болуы керек.
Экологтар мен табиғат қорғаушылар ақбөкендерді коммерциялық пайдалану жоспарларына алаңдаушылық білдіріп, осы дала бөкендерінің популяциясы үшін ұзақ мерзімді салдарларды жан-жақты зерделеу қажеттігін атап өтеді.