2024 жылғы қаңтар–қазан айларында Қазақстанда қант өндірісінің көлемі 168,1 мың тоннаны құрады, бұл 2020 жылдан бергі ең төменгі көрсеткіш.
Energyprom мәліметінше, коронавирус тараған кезеңді есепке алмағанда, мұндай төмен көрсеткіштер соңғы рет 2012 жылы тіркелген. Қант өндірісі қатарынан екінші жыл қысқарып жатқаны атап өтіледі: ағымдағы жылы 17,6%-ға және өткен жылы 31,1%-ға.
Өңірлік бөліністе 2024 жылғы қаңтар–қыркүйекте қант өндірісінің ең үлкен көлемі мына өңірлерге тиесілі болды:
- Жамбыл облысы - 71,6 мың тонна (жалпы көлемнің 45,7%);
- Жетісу облысы - 62,7 мың тонна (жалпы көлемнің 40%);
- Алматы облысы - 20,7 мың тонна (жалпы көлемнің 13,2%).
Қалған өңірлерге бар болғаны 1,7 мың тонна немесе жалпы шығарылымның 1,1%-ы ғана тиесілі.
Қант өндірісін ұлғайту үшін зауыттарға миллиардтаған инвестиция қажет екендігі хабарланады. Белгілі болғандай, бүгінгі күні қант зауыттары орта есеппен 33%-ға тозған. Мысалы, «Ақсу Қант» ЖШС кәсіпорны 15%–18%-ға, ал Тараз қант зауыты 60%–70%-ға тозған.
Сонымен қатар, елімізде жаңа қант зауыттарының құрылысы жалғасуда, алайда кейбір жобалар жоспарлау сатысында қалып отыр. Мысалы, Жамбыл облысында жаңа зауыт салу және қант өндірістерін жаңғырту әзірге құжаттарды дайындау сатысында ғана. Павлодар облысында осындай зауыт үшін инвесторлар іздестірілуде. Ақтөбе облысында жобаны іске асыру мүлдем тоқтатылды.
Сонымен қатар, қазан айының қорытындысы бойынша құмшекердің бөлшек сауда бағасы 1,6%-ға, ал рафинад қантының бағасы 0,3%-ға төмендеді. Өткен жылдың қазан айымен салыстырғанда құмшекер 5,2%-ға, ал рафинад қанты 0,6%-ға арзандады.
Ел бойынша құмшекердің орташа бөлшек бағасы бір келісі үшін 403 теңгені құрады. Өңірлік бөліністе бір келі құмшекердің құны: Талдықорғанда - 436 теңге; Семейде - 424 теңге; Алматыда - 426 теңге; Ақтөбеде - 360 теңге; Оралда - 380 теңге; Таразда - 383 теңге; Шымкентте - 383 теңге.