ФБРК редакциясы Қазақстан өңірлеріндегі 2024 жылғы ірі мемлекеттік сатып алуларды талдауға арналған материалдар сериясын жалғастырады.
Бұл жолы назар Алматы облысына аударылды, мұнда ветеринария, отынмен қамту және энергетика салаларындағы келісімшарттар ең ауқымды болды. Айта кету керек, сатып алулардың көпшілігі бірден-бір жеткізушілерден бәсекелестік рәсімдерсіз жүзеге асырылды.
ӨҢІРДІҢ ВЕТЕРИНАРИЯЛЫҚ ҚАУІПСІЗДІГІ: 5,2 МЛРД ТЕҢГЕ
Алматы облысындағы ең қымбат бағыт ветеринариялық қызмет болды. Ветеринария басқармасы өзіне бағынысты «Алматы облысының ветеринариялық станциясы» мемлекеттік кәсіпорнымен жалпы сомасы 5,2 млрд теңгеден астам бірқатар келісімшарттар жасасты.
Бұл қаражаттың негізгі бөлігі — 5 млрд теңгеге жуық — 17,7 млн бас малды вакцинациялауды көздейтін эпизотияға қарсы іс-шараларға арналған келісімшартқа тиесілі болды. Бағдарламаны қаржыландырудың 78% жергілікті бюджеттен, 22% республикалық бюджеттен жүзеге асыру жоспарланған.
Қосымша 1,3 млн жануарды сәйкестендіру (149 млн теңге), энзоотиялық аурулардың алдын алу (15,7 млн теңге), сондай-ақ қаңғыбас жануарлар популяциясын бақылау бойынша іс-шаралар кешені: иттер мен мысықтарды аулау (60 млн теңге), оларды вакцинациялау және зарарсыздандыру (6,6 млн теңге), уақытша ұстау (11,8 млн теңге) бойынша келісімшарттар жасалды.
Барлық сатып алулардың конкурстық рәсімдерсіз «бір көзден» жүргізілгені назар аудартады. Бұл ветеринариялық станцияның өңірдегі жалғыз ведомстволық орындаушы болуымен түсіндіріледі. Негізінде, ветеринариялық қауіпсіздіктің мемлекеттік бағдарламаларын іске асыру үшін бір ведомство құрылымдары арасында бюджет қаражатын ішкі қайта бөлу туралы болып отыр.
БІЛІМ БЕРУДІ ОТЫНМЕН ҚАМТУ: 3,1 МЛРД ТЕҢГЕ
Екінші орындағы ірі келісімшарт — Алматы облысы білім басқармасының «Контракт» ЖШС — мен 3,1 млрд теңгеден астам құны бар қысқы дизель отынын жеткізуге арналған келісімшарты. Шарт өңірдің білім беру мекемелері үшін 10 млн литрден астам дизель жеткізуді көздеді.
Сонымен қатар, Талғар ауданының №15 психологиялық-педагогикалық түзету кабинеті сол жеткізушімен АИ-92 бензиніне 485 мың теңгеге келісімшарт жасасты. 2370 литрлік шағын көлем балалармен шығыс жұмысын қамтамасыз ететін қызметтік көлікке арналған.
Дизель отынының ірі сатып алуы бүкіл жылыту маусымына есептелген: көлемнің 70% қыркүйекке дейін, қалған 30% қарашаның аяғына дейін жеткізілуі тиіс болды. Бағасы литріне 300 теңгеге жуық болды. Жеткізуші сапаға бір жылдық кепілдік беріп, экологиялық стандарттарды сақтауға міндеттенді. Екі мәміле де жергілікті бюджеттен қаржыландырылды.
ИНДУСТРИЯЛЫҚ АЙМАҚТАР: 892 МЛН ТЕҢГЕ
Үшінші ірі келісімшарт — Алматы облысы энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасының «Индустриялық аймақтардың басқарушы компаниясы» ЖШС — мен индустриялық аймақтардың жұмыс істеуін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтерге 892 млн теңге сомасына жасалған келісімі.
Бір қызығы, келісімшарттың бастапқы құны 1 млрд теңгеден астам болған, алайда 120 млн теңгеге — бастапқы соманың шамамен 12% - ына қысқартылған. Төмендеу бюджеттік бағдарлама ішінде қаражатты қайта бөлу арқылы 2023 жылғы кредиторлық берешекті өтеу қажеттілігіне байланысты болды.
Қызметтер өңірдің төрт негізгі индустриялық аймағын қамтыды: «Береке», «Қайрат», «Қазбек бек» және «Шелек». Басқарушы компания техникалық сүйемелдеуден бастап инвесторларды тартуға және әкімшілік-шаруашылық қызметке дейін кешенді қызмет көрсетуді қамтамасыз етуі керек еді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Алматы облысының 2024 жылғы ірі мемлекеттік сатып алуларын талдау бірнеше тән ерекшеліктерді анықтайды. Біріншіден, бірден-бір жеткізушіден сатып алулардың басым болуы, бұл бәсекелестікті шектеп, бюджет қаражатын жұмсау тиімділігін төмендетуі мүмкін. Екіншіден, келісімшарттардың едәуір үлесі мемлекеттік құрылымдар арасындағы ведомствоішілік мәмілелерге тиесілі.
Оң тұсы ретінде шығыстардың мемлекеттің маңызды әлеуметтік функцияларына: ветеринариялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге, білім беру мекемелерін жылытуға және өңірдің индустриялық инфрақұрылымын дамытуға бағытталуын атап өтуге болады. Сонымен бірге, бір көзден сатып алу рәсімдерінің кеңінен қолданылуы осы салада бәсекелестік пен ашықтықты арттыру әлеуетін көрсетеді.
Естеріңізге сала кетейік, бұған дейін Абай облысының ірі мемлекеттік сатып алулары туралы жазған болатынбыз. Елорданың ең қымбат келісімшарттарымен сілтеме арқылы толық таныса аласыз.
ФБРК редакциясы осы материалдар сериясы аясында Қазақстанның басқа өңірлеріндегі мемлекеттік сатып алуларды талдауды жалғастырады.
Жалғасы бар...
Фонд-бюро расследования коррупции