Жақында ҚР көлік министрлігінің комитеті шетелдік рұқсат бланкілерінің (ШРБ) беру механизміндегі кемшіліктер талқыланған конференция өткізді. Дауыстап берілген уәделерге қарамастан, мәселелер әлі күнге дейін шешілмеген күйінде қалып отыр. Бұл туралы әлеуметтік желідегі парақшасында көлік компаниясының иесі Болатбек Әлиев жазды.
2024 жылғы қаңтарда ашық кеңесте автомобиль көлігі және көліктік бақылау комитеті (АККК) рұқсат бланкілерін бөлу жүйесін реформалауды ұсынатын жобаны таныстырды. Атап айтқанда, бланкілердің жасанды тапшылығын және оларды көлеңкелі нарықта заңсыз қайта сатуды жою туралы мәселе көтерілді.
_____________
Анықтама үшін: Шетелдік рұқсат бланкісі (ШРБ) тасымалдаушыға Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға сәйкес шет мемлекет аумағы бойынша жүру құқығын береді.
Қолданыстағы бөлу жүйесіне сәйкес, жыл басында барлық бланкілердің жартысы өткен жылғы тексерілген тасымалдаушыларға автоматты түрде бекітіледі, ал қалған бөлігі кейіннен транзиттік бизнестің басқа өкілдері арасында бөлінетін резервке ауысады.
Бланкіні пайдалануға 100 күн беріледі. Егер тасымалдаушы үлгермеген жағдайда, ШРБ-ны жүйеге қайтару мүмкіндігі бар.
Осылайша, жыл басында бланкілер көбінесе жетіспейді, ал желтоқсанға жақын бөлу жүйесінде жыл соңына дейін игеруге мүмкін болмайтын көптеген пайдаланылмаған рұқсаттар пайда болады.
Сонымен қатар, бланкілерде машина нөмірі де, фирма атауы да көрсетілмейді, бұл заңсыз қайта сатуды айтарлықтай жеңілдетеді.
Мұндай схемалардың қалай жұмыс істейтіні туралы біз бұрын жазғанбыз. Шетелдік рұқсат бланкілерін алыпсатарлар мүмкіндігінше көп ШРБ алу үшін жақын адамдарына ресімделген бір күндік компаниялар тобын құрады. Кейін бланкілер тасымалдаушыларға 500-1000$ бағасында қайта сатылады.
2022 жылы-ақ көлік компаниясының иесі Болатбек Әлиев ШРБ беру мәселесін көтерген болатын:
«Тексеру көрсеткендей, көлік инспекциясы қандай да бір себептермен қажетсіздер тізіміне енген тасымалдаушы компанияларға бланкілерді беруден бас тартып, жасанды тапшылық жасайды. Сонымен бірге, мұндай бланкілер, тіпті артық мөлшерде бар. Кейін оларды жүк көлігі жоқ болса да өз адамдарына береді, ал олар оларды кейін сатады»
Бүгінде, көптеген әңгімелер мен уәделерге қарамастан, көлік тасымалы саласында ештеңе өзгермейді.
«ШРБ әлі күнге дейін заңсыз әдіснама бойынша беріліп, жоғары деңгейдегі сөз байласу бар деген күдік туғызады, оның негізінде отандық тасымалдаушыларға зиян келтіруден басқа ешнәрсе жасамай, үлкен қаражат табуға мүмкіндік беретін ШРБ саудасы бизнесі жатыр», – деп жазды өз парақшасында Болатбек Әлиев.