Бір құжат, екі нұсқа, айрықша құқығы бар төрт компания. ФБРК редакциясының қарамағына сиыр етін экспорттауға арналған квоталар туралы үкіметтік комиссия хаттамасы түсті, онда орыс және қазақ тілдеріндегі мәтіндер мүлдем басқа оқиғаларды баяндайды.
29 тамызда Үкімет кабинеттерінде Сыртқы сауда саясаты және халықаралық экономикалық ұйымдарға қатысу мәселелері жөніндегі ведомствоаралық комиссияның (ВК) отырысы өтті. Вице-премьер Серік Жұманғарин төрағалық етті өткір мәселені талқылауға: Қазақстаннан сиыр етін экспорттауды шектеу керек пе.
ФБРК қарамағына түскен отырыс хаттамасы (№121) Ауыл шаруашылығы министрлігі (АШМ) бұйрық әзірлеп, экспорттаушыларға арналған критерийлерді белгілеп, квотаны әділ бөлуі керек еді. Көп ұзамай жыл соңына дейін 13 мың тонна көлемінде квота енгізу туралы шешім қабылданды.
Бірақ дәл осы жерден ең қызықтысы басталады.
Хаттаманың орыс тіліндегі нұсқасында 2.4-тармақ бар (ҚР аумағынан сиыр етін әкетуге тыйым салудың орындылығы туралы), ол таңдаулыларға жол ашады. Сиыр етін экспорттауға уақытша сандық шектеуді (квота) белгілейтін бұйрық қабылданғанға дейін төрт компанияға сиыр етін шектеусіз экспорттауға рұқсат етілді.
Бұл компаниялар: «KazBeef Processing» ЖШС, «Терра-Ақжайық» ЖШС «PrimeMeat Export KZ» экспорттық компаниясы арқылы, «Терра» ЖШС «Астық Индустриясы Сауда үйі» арқылы және «Қайып-Ата» ЖШС, «One Export» арқылы жұмыс істейді. 
Ал енді сол хаттаманың қазақ тіліндегі нұсқасын қарастырайық. Онда бұл тармақ жоқ. Мүлдем. Орнына қазақ тіліндегі мәтін экспортқа тыйым салу орынсыз деп, ал квота тек үшінші елдерге қолданылуы керек, Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) мүшелерін қоспағанда деп айтылған.
Комиссияның шешімі тамыз айының соңына белгіленген, ал ауыл шаруашылығы министрлігінің бұйрығы (№441) пайда болды тек 28 қарашада. Ол 1 желтоқсанда әділет министрлігінде тіркелді, ал күшіне жарияланғаннан кейін енді.
Шешім мен оның орындалуы арасында үш ай. Тек орыс тіліндегі мәтінде аталған төрт компания тыныш жұмыс істей алған үш ай, қалғандары ресми ережелердің енгізілуін күткен кезде.
Айта кетейік, ведомствоаралық комиссияның хаттамасы - бұл әдетте ашық қолжетімділікте жарияланбайтын ішкі үкіметтік құжат. Демек, тілдік нұсқалар арасындағы алшақтық құпия болып қалуы мүмкін еді.
Анонимді дереккөздің хабарлауынша, күзгі кезеңде сиыр етін әкету көлемі белгіленген лимиттен (квотадан) айтарлықтай асып кеткен. Бұл ретте экспорт ресми құжаттарда көрсетілген дәл сол компаниялардың - тар шеңбердің қолында шоғырланған.
Оның үстіне, дереккөз жекелеген қатысушыларға экспортқа рұқсаттар шектеу шешімі қабылданғаннан кейін де, бірақ оның нақты күшіне енуіне дейін беріле бергенін растайды.
Егер бұл мәлімдемелерге сенсек, бір үкіметтік құжаттың мәтіндері арасындағы алшақтық төрт компанияға үш айға іс жүзіндегі монополия берген болып шығады. Квоталарды бөлудің ресми ережелері дайындалып жатқанда, компаниялар құны ондаған миллион доллармен есептелетін тауарды шығарып үлгерді.
Бұл ыңғайсыз бюрократиялық қателіктің, аударма кезіндегі сәйкессіздіктің немесе нақты ойыншылардың мүддесі үшін саналы шешімнің нәтижесі ме - нақты айту қиын. Бірақ сонда басқа сұрақ туындайды: неге дәл осы компаниялар ұтымды жағдайда қалды және ресми құжаттың бір тілдік нұсқасында жоқ шешімді кім қабылдады.
Бұл сұрақтар әзірге жауапсыз қалып отыр. Дегенмен, бұл оқиғада хаттаманың екі нұсқасы арасындағы алшақтық экспорттық мүмкіндіктерді қайта бөлуде шешуші рөл атқаруы мүмкін екенін көрсететін тым көп нәрсе бар.
ФБРК редакциясы осы шешімнің қабылдану жағдайларын, оның салдарын және бенефициарларын анықтауды жалғастырады.
(«KazBeef Processing» ЖШС өзіне берілген «артықшылықтардың» жоқтығын алға тартып, бұл тек қолданыстағы келісімшарттар аясындағы міндеттемелерді тиісінше орындау және аяқтау туралы болғанын атап өтті. Сондай-ақ компания логистикалық тізбектердің толық ашықтығын атап көрсетті - ФБРК ред. ескертпесі)
Жалғасы келесі жылы күтіңіз...