Қостанай облысының ірі жер пайдаланушыларын талдауды жалғастыра отырып, айта кету керек, тағы екі еншілес компания «Олжа Агро» ЖШС өңірдегі ауыл шаруашылығы жерлерінің едәуір аумағын алып жатыр.
«ОЛЖА ТОБОЛСК» ЖШС
«Олжа Тоболское» ЖШС (тұқым шаруашылығын қоса алғанда, дәнді және бұршақты дақылдарды өсіру), шамамен 30,3 мың га аумаққа ие, 2018 жылы тіркелген. Компанияның бірінші басшысы - Артем Иванов.
Компания салықтық міндеттемелер бойынша тәуекел дәрежесі төмен, сондай-ақ мүлік салығы бойынша 166 мың теңге көлемінде берешегі бар. 2023 жыл үшін компания 83,3 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 17,9 млн теңге, 2021 жылы – 16,6 млн теңге, 2020 жылы – 26,8 млн теңге).
2023 жылы «Олжа Тоболское» ЖШС Аршалин ауылдық округінде және Глебовка ауылында карантиндік нысандардың таралу ошақтарында өсімдіктерді карантиндеу бойынша қажетті іс-шараларды жүргізу туралы нұсқаманы орындамағаны үшін 518 мың теңге көлемінде айыппұл алды.
«ОЛЖА АЛТЫН-ИНВЕСТ» ЖШС
73 мың га-дан астам жерді алып жатқан тағы бір жер пайдаланушы - «Олжа Алтын-Инвест» ЖШС (тұқым шаруашылығын қоса алғанда, дәнді және бұршақты дақылдарды өсіру), 2018 жылы тіркелген. Компанияның бірінші басшысы - Ермек Нұғыманов, ол сондай-ақ «Олжа Босколь-Астық» ЖШС қатысушысы болып табылады.
«Олжа Алтын-Инвест» ЖШС салықтық міндеттемелер бойынша тәуекел дәрежесі төмен. 2023 жыл үшін компания 253,3 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 386,5 млн теңге, 2021 жылы – 367,4 млн теңге, 2020 жылы – 182,9 млн теңге).
«Олжа Алтын-Инвест» ЖШС бірнеше жыл бойы «Федоров ауданының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі» ММ-мен соттасып келді. Бастапқыда тараптар арасында мемлекеттік сатып алу шарты жасалып, соған сәйкес ЖШС 2021 жылдың қаңтар-ақпан айларында Қостанай облысы Федоров ауданының Қамысты ауылында жалпы сомасы 2,6 млн теңгеге автомобиль жолдарын күтіп-ұстау жұмыстарын орындауға міндеттенді.
Келісімшартты жасау кезінде «Олжа Алтын-Инвест» ЖШС банктік шоттың деректемелерін дұрыс көрсетпеген, бұл келісімшарт бойынша төлемде қиындықтар туғызды. Компания өкілдерінің айтуынша, олар кейін тапсырыс берушіге банктік шоттың нақты деректемелерін жіберген, алайда орындалған жұмыс актілеріне қол қойылғаннан кейін ЖШС төлем алмаған, сондықтан сотқа жүгінуге мәжбүр болған.
Сотта мемлекеттік мекеменің өкілдері орындалған жұмыстар үшін төлем орындалған жұмыс актілеріне қол қойылған күннен бастап 30 күнтізбелік күннен кешіктірілмей аударылатынын алға тартты. Деректемелердің дұрыс көрсетілмеуіне байланысты мемлекеттік орган келісімшартта белгіленген мерзімде төлемді жүзеге асыра алмаған, ал олар дұрыс деректемелерді алмаған. Келісімшарттың қолданылу мерзімі аяқталды, осыған байланысты ММ тараптардың келісімшарт бойынша міндеттемелері тоқтатылды деп мәлімдеді.
Сот мемлекеттік мекеменің дәлелдерін қабылдамай, Федоров ауданының ТКШ және автомобиль жолдары бөлімін «Олжа Алтын-Инвест» ЖШС-не келісімшарт бойынша төлемді толық көлемде жүргізуге міндеттеді. 2023 жылдың жазында «Олжа Алтын-Инвест» ЖШС Федоров ауданының «Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі» ММ-не қарсы орындалған жұмыс актісін тану және басқа келісімшарт бойынша шамамен 12 млн теңге көлемінде төлемді өндіріп алу туралы талап қойып, қайтадан сотқа жүгінуге мәжбүр болды. Сот ЖШС-нің талап арызын қанағаттандырды.
2023 жылдың жазында Қостанай облысы Федоров ауданы Банновка ауылының тұрғындары аймақтық журналистерге шағымданып, кәсіпорын базасы олардың үйлеріне жақын орналасқанын, ал кәсіпорында қолданылатын улардың барлық тірі организмді уландыратынын мәлімдеді. Ауылдағы бақша өсімдіктерінің қурап жатқаны, ал ауыл тұрғындары мен олардың балаларының жиі ауыра бастағаны хабарланды. Олар сондай-ақ елді мекеннің үстінде бірнеше рет химиялық тұманды байқағандарын айтты.
Кейінірек, қыркүйек айында «Олжа Алтын-Инвест» ЖШС-нің өкілі Алексей Байназаров, экология департаментінің қызметкері Зияда Бисахалова және Баннов ауылдық округінің әкімі Кира Велиева ауылға барды. Тексеру барысында ерітінді торабының тұрғын үйлерге жақын орналасқаны анықталды, бұл нормаға қайшы келеді.
Алайда, ФБРК редакциясына «Олжа Агро» ЖШС-нің өкілдері кәсіпорында қолданылатын жабдықтар мен заттардың жеткілікті түрде қауіпсіз екенін, ал БАҚ пен жергілікті тұрғындардың елді мекендегі экологиялық жағдайға қатысты шамадан тыс алаңдаушылығы мүлдем басқа себептерге байланысты екенін хабарлады.
«ҚАРАБАТЫР» АГРОФИРМАСЫ ЖШС
«Қарабатыр» Агрофирмасы ЖШС (тұқым шаруашылығын қоса алғанда, дәнді және бұршақты дақылдарды өсіру) 1994 жылы тіркелген. Компанияның бірінші басшысы және құрылтайшысы - кәсіпкер Марат Құдайқұлов.
Компания салықтық міндеттемелер бойынша тәуекел дәрежесі төмен. 2023 жыл үшін агрофирма 78,6 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 50,9 млн теңге, 2021 жылы – 76,6 млн теңге, 2020 жылы – 44,2 млн теңге).
2017 жылы «Қарабатыр» Агрофирмасы ЖШС Қамысты ауданы Қарабатыр ауылындағы Мәдениет үйінің ғимаратын қайта жаңартумен айналысуды ұйғарды, ол бастапқыда рұқсат беру құжаттарынсыз салынған болатын. Салдарынан қайта жаңартуға тиісті рұқсат алу үшін сотқа жүгіну қажет болды.
2018 жылы сот ЖШС-нің рұқсатсыз салынған құрылысқа қатысты талап арызын қанағаттандырып, Қарабатыр ауылындағы Мәдениет үйінің ғимараты «Қарабатыр» Агрофирмасы ЖШС-нің меншігі деп танылды.
«ДАРИЯ» ШҚ
«Дария» шаруа қожалығы (басқа ірі қара мал мен буйволдарды өсіру) белгілі бір Серік Төлекбаевқа тиесілі. ШҚ салықтық міндеттемелер бойынша тәуекел дәрежесі орташа, сондай-ақ жер учаскелерін пайдаланғаны үшін 96 мың теңге көлемінде салық берешегі бар.
«ТИМОФЕЕВКА АГРО» ЖШС
«Тимофеевка Агро» ЖШС (тұқым шаруашылығын қоса алғанда, дәнді және бұршақты дақылдарды өсіру) 2001 жылдан бері тіркелген. Бірінші басшысы - Шархан Құрбанов, құрылтайшысы - Шарбат Боранбаева.
Құрбанов сондай-ақ «Сана-Агро» ЖШС, «Алтын Астық – 2030» ЖШС және «Қостанай Көкпар Федерациясы» ҚБ сияқты компанияларда кездеседі. 2022 жылы Шархан Құрбанов мас күйінде көлік жүргізгені үшін 15 тәулікке қамалып, жеті жыл мерзімге көлік басқару құқығынан айырылды.
«Тимофеевка Агро» ЖШС салықтық міндеттемелер бойынша тәуекел дәрежесі орташа. 2023 жыл үшін компания 99,8 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 36,9 млн теңге, 2021 жылы – 17,5 млн теңге, 2020 жылы – 22,1 млн теңге).
Еске сала кетейік, ФБРК редакциясы Қазақстанның ірі жер пайдаланушыларының динамикасын олардан соңғы уақытта қанша ауыл шаруашылығы жері алынғанын анықтау мақсатында талдайды.
Павлодар және Қостанай облыстарының аумақтарымен таныса отырып, латифундистердің аудандарында ешқандай ғаламдық өзгерістер болмағаны анық.
Жалғасы бар …