2023 жылдың басында сол кездегі ауыл шаруашылығы министрі Ербол Қарашөкеев 2022 жылы мемлекетке 5,2 млн га ауыл шаруашылығы жерлері қайтарылғанын мәлімдеді. Сол кезде 2023 жылы пайдаланылмайтын ауыл шаруашылығы аумақтарының тағы 5 млн га-ын алып қою жоспарланғаны белгілі болды.
Бұл жұмыс елдің жер ресурстарын ұтымды пайдалану және жайылымдар тапшылығын азайту жөніндегі Президент тапсырмасын орындауды көздеді. Осы процедураға тікелей жауапты жалғыз ведомство - Жер ресурстарын басқару комитеті.
Алайда, бізге әртүрлі өңірлерден, оның ішінде көпшілігі Қостанай облысынан, жерлерді алып қою шағын және орта шаруашылықтардан жүргізіліп жатқанына байланысты шағымдар түсе бастады, ал бастапқыда шаралар латифундистердің аумақтарын алып қоюға бағытталуы керек еді.
ҚРСҚ (ФБРК) редакциясы өңірлердегі ірі жер иелерінің аудандарының өзгеру динамикасын, сондай-ақ осы аграрийлердің беделін егжей-тегжейлі зерттеуді жөн көрді және талдауды ең көп астық егілетін өңір емес - Павлодар облысынан бастады.
«АҚЖАР ӨНДІРІС» АГРОФИРМАСЫ ЖШС
Мәселен, 2023 жылға Павлодар облысындағы ауыл шаруашылығы жерлерінің ең ірі иесі «Ақжар Өндіріс» Агрофирмасы ЖШС (ет және құс етінен өнімдер өндіру) болып табылады. Компания 2013 жылдан бері тіркелген. ЖШС-нің бірінші басшысы - Гүлзира Қазылова, құрылтайшысы - Айтмұхамбет Қожабеков.
Қазылова сонымен қатар «Шыған» Несие Серіктестігі ЖШС-не иелік етеді. Айтмұхамбет Қожабеков «Шыған» Несие Серіктестігі ЖШС, «Павлодартас» ЖШС, «Агромашсервис» Ассоциациясы ЗТБ, «СТК ПВ» ЖШС, «Қазалкэн» ЖШС, «Олжабай Батыр Қоры» Қоғамдық Қоры сияқты компанияларда көрінеді.
«Ақжар Өндіріс» Агрофирмасы ЖШС салық міндеттемелері бойынша жоғары тәуекел дәрежесіне ие. 2023 жыл үшін агрофирма шамамен 3,6 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 4,6 млн теңге, 2021 жылы – 3,2 млн теңге, 2020 жылы – 3,2 млн теңге).
«Ақжар Өндіріс» Агрофирмасы ЖШС-нің 40-тан астам мемлекеттік келісімшарты бар, ең ірілері – 2016-2017 жж. Павлодар облысы дене шынықтыру және спорт басқармасының «Олимпиада резервінің мамандандырылған мектеп-интернат-колледжі» КММ-мен жалпы сомасы шамамен 9 млн теңгеге жылқы етін жеткізуге жасалған.
ЖШС-нің сот талқылауларына келетін болсақ, 2016 жылы «Павлодар облысы бойынша жер қатынастары және инспекция басқармасы» ММ «Ақжар-Өндіріс» Агрофирмасы ЖШС-не жер учаскесін мәжбүрлеп алып қою туралы талап-арызбен сотқа жүгінді, себебі 2013 жылы тексеру барысында ЖШС шамамен 3 мың га жайылымдық жер учаскелерін мақсатты мақсатта пайдаланбайтыны анықталды.
Бұл бұзушылықты бір жыл ішінде жою туралы нұсқама берілді, бірақ «Ақжар-Өндіріс» Агрофирмасы көрсетілген мерзімде жер учаскесін мақсаты бойынша пайдалану шараларын қабылдамады. Осыған қарамастан, Павлодар облысының СМЭС-і алып қою туралы талапты қанағаттандырудан бас тартты, себебі мемлекеттік мекеме тарапынан жердің мақсатсыз пайдаланылғаны туралы жеткілікті дәлелдемелер көрмеді.
Сонымен қатар, 2019 жылы «Ақжар-Өндіріс» Агрофирмасы ЖШС тиесілі құжаттардың мөрмен куәландырылмауына байланысты қымызды шетелге тасымалдағаны үшін жалпы сомасы 2,9 млн теңге айыппұл түрінде әкімшілік жауапкершілікке тартылды.
Сондай-ақ, ресейлік медиадан 2020 жылы Омбы облысы бойынша Россельхознадзор мамандары кеденде ветеринариялық ілеспе құжаттарсыз консервілерді шекара арқылы тасымалдау фактісін анықтағаны белгілі болды. Қолда бар таңбалауға сәйкес консервілердің өндірушісі «Ақжар Өндіріс» Агрофирмасы ЖШС болғаны хабарланды.
«АБАЙ» АТЫНДАҒЫ ЖШС
Павлодар облысының тағы бір ірі жер иесі - «Абай» атындағы ЖШС (тұқым шаруашылығын қоса алғанда, дәнді және бұршақ дәнді дақылдарды өсіру). Компания 1994 жылдан бері тіркелген. ЖШС-нің бірінші басшысы және құрылтайшысы - Николай Миллер.
«Абай» атындағы ЖШС салық міндеттемелері бойынша орташа тәуекел дәрежесіне ие. 2023 жыл үшін компания шамамен 63,2 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 94,4 млн теңге, 2021 жылы – 114,1 млн теңге, 2020 жылы – 97,9 млн теңге).
ЖШС-нің 40-тан астам мемлекеттік келісімшарты бар, ең ірілері: 2019 жылы Павлодар облысы білім беру басқармасының «Ертіс ауданының білім беру бөлімі» ММ-мен тас және қоңыр көмір тасымалдау қызметіне 8,1 млн теңге сомасына және 2021 жылы Павлодар облысы денсаулық сақтау басқармасының «Ертіс аудандық ауруханасы» ПВХ КММ-мен қоңыр көмір жеткізуге шамамен 19,8 млн теңге сомасына жасалған.
Сонымен қатар, компания коммуналдық қызметтер (қоқыс үю, қар тазалау жұмыстары), үй-жайларды жалға беру, сумен жабдықтау және т.б. сияқты әртүрлі қызметтерді ұсынады. Айта кетерлігі, компанияның дәнді дақылдарға қатысты келісімшарттары жоқ.
Басшы және құрылтайшы Николай Миллер сонымен қатар «НАН» Ш/Қ және «Ертіс Тәжірибелік Шаруашылығы» ЖШС-не иелік етеді. «Абай» атындағы ЖШС-нің шамамен 70 сот талқылауы бар, ал Николай Миллердің өзінің – шамамен 14.
«ГАЛИЦКОЕ» ЖШС
Павлодар облысында шамамен 70,7 мың га жері бар «Галицкое» ЖШС (сүтті бағыттағы ірі қара мал өсіру) 1998 жылы тіркелген. ЖШС-нің меншік иелері - Лидия және Александр Касициндер. Александр Касицин сонымен қатар «Галицкое и К» ЖШС және «Каско Агросервис» ЖШС-не иелік етеді. Лидия Касицинаның «Касицина Л. Ф.» ЖК-сі бар.
Компания салық міндеттемелері бойынша орташа тәуекел дәрежесіне, сондай-ақ 746 мың теңге сомасына ҚҚС бойынша берешегі бар. 2023 жыл үшін ЖШС шамамен 195,8 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 320,3 млн теңге, 2021 жылы – 198,8 млн теңге, 2020 жылы – 136,5 млн теңге).
ЖШС-нің шамамен 200 мемлекеттік келісімшарты бар, ең ірілері: 2020 және 2023 жылдары Павлодар облысы «Успен ауданының ТКШ, жолаушылар көлігі, автомобиль жолдары, құрылыс, сәулет және қала құрылысы бөлімі» КММ-мен құрылыс жұмыстарына тиісінше 28,4 млн теңге және 92,9 млн теңге сомасына жасалған.
Сонымен қатар, компания коммуналдық қызметтер (жылу-, сумен жабдықтау, қоқыс және тұрмыстық қалдықтарды шығару және т.б.), үй-жайларды жалға беру, азық-түлік жеткізу, құрылыс жұмыстары және т.б. сияқты әртүрлі қызметтерді ұсынады.
2019 жылы «БИК» ШҚ сот арқылы «Успен ауданының жер қатынастары бөлімі» ММ мен «Галицкое» ЖШС арасында жасалған 4,6 мың га жер учаскесін жалға алу шартын жарамсыз деп тануға қол жеткізді, себебі комиссия конкурсқа өтінімдері талаптарға сәйкес келмейтін қатысушыларды жіберген.
2021 жылы тағы бір осындай конкурс өткізілді, одан кейін аудан әкімі де конкурс жеңімпаздарымен жасалған шарттарды жарамсыз деп тану туралы сотқа талап-арыз берді. Сот бастапқыда әкімнің шағымын қанағаттандырды, бірақ кейін алдыңғы шешімді жойды.
«АГРО-ДАМУ» ЖШС
2023 жылға Павлодар облысындағы көлемі бойынша төртінші латифундист «Агро-Даму» ЖШС (тұқым шаруашылығын қоса алғанда, дәнді және бұршақ дәнді дақылдарды өсіру) болып табылады. Компания 2010 жылдан бері тіркелген. ЖШС-нің бірінші басшысы - Руслан Бөкеев, құрылтайшылары: Руслан Смағұлов, Мадина Жақыпова. Смағұлов сонымен қатар «Synergy PV» ЖШС және «Ekibastas» ЖШС-не иелік етеді. Мадина Жақыпованың Ertis Nan ЖК-сі бар.
«Агро-Даму» ЖШС салық міндеттемелері бойынша орташа тәуекел дәрежесіне ие. 2023 жыл үшін компания шамамен 90,6 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 115,1 млн теңге, 2021 жылы – 112,8 млн теңге, 2020 жылы – 57 млн теңге).
ЖШС-нің 40-тан астам мемлекеттік келісімшарты бар. 2018 жылы «Павлодар облысының жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы» ММ «Агро-Даму» ЖШС-мен Кіші-Михайловка-РФ шекарасы автомобиль жолын күтіп ұстауға шарт жасасты. Шарттың түпкілікті сомасы 279,5 млн теңгені құрады.
«Агро-Даму» ЖШС-нің тағы бір ірі шарты 2020 жылы «Павлодар» ӘКК АҚ-мен 108 млн теңге сомасына 1 000 тонна бірінші сұрыпты ұн жеткізуге жасалған. Ұн жеткізуден басқа, ЖШС автомобиль жолдарын күтіп ұстау, шөп жинау жұмыстары және қоқыс үю сияқты қызметтердің спектрін ұсынады.
2022 жылы ұн бағасының қатты өсуіне байланысты, ҚРТА (АЗРК) талдауы барысында 2021 жыл бойы кейбір нарық субъектілері ұнды негізсіз жоғары бағамен өткізгені анықталды. Осы негізде монополияға қарсы орган бірқатар компанияларға, соның ішінде «Агро-Даму» ЖШС-не хабарлама жіберді.
2023 жылдың сәуірінде Қостанай облысы бойынша аудандық МКД (УГД) «Казинновация LTD» ЖШС мен «Агро-Даму» ЖШС арасындағы шартты жарамсыз деп тану мақсатында сотқа талап-арыз берді. 2019 жылы «Казинновация LTD» ЖШС «Green Food» ЖШС-не 166,3 млн теңгеден астам сомаға тауар сатқаны хабарланды. Тексеру барысында орган тауарлардың шығу көзін анықтай алмады.
Сотта жеткізуші «Агро-Даму» ЖШС болғаны анықталды, алайда бұл мәмілелердің заңдылығын дәлелдейтін қажетті құжаттар ұсынылмады, соның салдарынан мәмілелер жарамсыз деп танылды.
«AGROEXPORT PAVLODAR» ЖШС
Павлодар облысында шамамен 59,6 мың га жері бар «AgroExport Pavlodar» ЖШС (жануарлардың басқа түрлерін өсіру) 2020 жылы тіркелген. Компанияның бірінші басшысы және құрылтайшысы - Қанатбек Өзембаев. Өзембаев сонымен қатар «Agroexport LTD» ЖШС-нің құрылтайшыларының бірі болып табылады.
AgroExport Pavlodar салық міндеттемелері бойынша орташа тәуекел дәрежесіне ие. 2023 жыл үшін ЖШС шамамен 2,8 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 7,6 млн теңге, 2021 жылы – 26,5 млн теңге, 2020 жылы – 7,9 млн теңге).
2022 жылы «АgroExport Pavlodar» ЖШС-нің жеке малын айдау кезінде бірнеше сиыр табыннан бөлініп, даланың ортасында қазылған траншеяға түсіп кетті. Нәтижесінде, ЖШС малды союға және жануарларды шұңқырдан шығару үшін көлік жалдауға байланысты шығынға ұшырады.
Кейін компания сот тәртібімен аумағында траншея қазылған жер пайдаланушы - «Vector Vision» ЖШС-ден материалдық залалды өндіріп алуға ниет білдірді. «Vector Vision» ЖШС өкілдері сотта бұл траншея емес, өз жер учаскесінің аумағында заңды түрде қазылған шұңқырлар екенін мәлімдеді. Сот «АgroExport Pavlodar» ЖШС-нің талап-арызын қанағаттандырмады.
2020 жылы Қанатбек Өзембаев өзінің екінші компаниясымен соттасты. «AgroExport LTD» ЖШС-нің құрылтайшыларының бірі бола отырып (25% Өзембаевке, 75% «Зеңгі баба-2009» ЖШС-не тиесілі), Өзембаев ЖШС-нің заңды мекенжайына осы компанияның қызметі туралы ақпарат беру туралы сұрау салды, атап айтқанда, активтер, кірістер, шығыстар және т.б. туралы мәліметтер.
Алайда, ЖШС заңды мекенжайы бойынша болмағандықтан, хат алынбады. Нәтижесінде, Өзембаев «AgroExport LTD» ЖШС-не қатысты осы ақпаратты беруге мәжбүрлеу туралы талап-арызбен сотқа жүгініп, ол құрылтайшы ретінде бұл мәліметтерден хабардар болуға және кем дегенде өз ЖШС-нің нақты мекенжайын білуге құқылы екенін дәлелдеді.
Сонымен қатар, сол жылы «AgroExport LTD» ЖШС қатысушыларының кезектен тыс жалпы жиналысының қорытындысы бойынша компания қызметіне қатысты бірқатар шешімдер қабылданды. Өзембаев бұл қорытындыларды қанағаттандырмады, сонымен қатар ол бұрын сұралған ақпараттың әлі де берілмегенін мәлімдеп, қайтадан сотқа жүгінді.
Сот талап-арыздарды қанағаттандырды. Бірақ, шамасы, Өзембаевты кейін де компания қызметіне бағыштамады, себебі кейінірек ол осыған ұқсас түрде «AgroExport LTD» ЖШС қызметі туралы ақпаратты беруді және ол жеке қатыспаған жиналыстардың қорытындыларын жоюды талап етті.
«AgroExport LTD» ЖШС қызметіне келетін болсақ, ашық дереккөздерден белгілі болғандай, 2019 жылы компания «Сыбаға» мемлекеттік бағдарламасы аясында ІҚМ жеткізу бойынша оператор ретінде әрекет етті. «Ақпура» ШҚ Ресейден «Герефорд» тұқымды 240 бас мал сатып алуды ниет етіп, операторға 126 млн теңге көлемінде алдын ала төлем төледі.
Қалған соманы жануарлардың бірінші партиясын алғаннан кейін төлеуі керек еді. Алайда, «AgroExport LTD» ЖШС шартта көрсетілген мерзімде мал жеткізуді жүзеге асырмады. Бұған дейін біз Павлодар облысының басқа шаруа қожалығында болған ұқсас жағдайды айтқан болатынбыз.
Еске салайық, «Ата – Қоныс» ШҚ мемлекеттік бағдарлама арқылы Германиядан асыл тұқымды мал алуды қалады. Сонда оператор ретінде «Агрогенетикс» ЖШС әрекет етті. Алайда, операторға ақша аударылғаннан кейін, ШҚ малды ала алмады, ал мәміле сот талқылауларына әкеп соқты. Нәтижесінде павлодарлық фермерлер ақшасыз да, малсыз да, сонымен қатар қарызбен қалды.
«Ата – Қоныс» ШҚ-дан айырмашылығы, «Ақпура» шаруа қожалығы шарт мерзімі өткеннен кейін 42 күн өткен соң «AgroExport LTD» ЖШС-нен жануарлардың бір бөлігін ала алды. Сонымен қатар, сот қалған 50 млн теңге көлеміндегі берешек сомасын өндірді.
«ПОБЕДА» ЖШС
«Победа» ЖШС (тұқым шаруашылығын қоса алғанда, дәнді және бұршақ дәнді дақылдарды өсіру) 2008 жылы тіркелген. ЖШС-нің бірінші басшысы - Владимир Поляков, құрылтайшылары: Людмила Сорокина, Галина Толмачёва, Лариса Пахомова, Наталья Полякова.
Компания салық міндеттемелері бойынша орташа тәуекел дәрежесіне ие. 2023 жыл үшін ЖШС шамамен 251,4 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 325,3 млн теңге, 2021 жылы – 201,6 млн теңге, 2020 жылы – 167,1 млн теңге).
2020 жылы «Победа» ЖШС Германиядағы жеткізушіден ауыл шаруашылығы техникасын сатып алу кезінде ҚР валюталық заңнамасының талаптарын бұзғаны үшін жалпы сомасы 11,1 млн теңге айыппұлды екі рет алды.
«ПАХАРЬ ШҚ» ЖШС
«Пахарь ШҚ» ЖШС (тұқым шаруашылығын қоса алғанда, дәнді және бұршақ дәнді дақылдарды өсіру) 2014 жылдан бері тіркелген. Құрылтайшылары: Михаил Аушев, Магамед Аушев, Әли Аушев.
Аушевтер отбасы «Өндірістік Бірлестік Металл» ЖШС, «Брацлав-Восток» ЖШС, «Имение» ЖШС, «Trade Export PV» ЖШС және Павлодар облысының «Халкъан Барт» Шешен-ингуш этномәдени бірлестігі» ҚБ сияқты компанияларда көрінеді.
«Пахарь ШҚ» ЖШС салық міндеттемелері бойынша төмен тәуекел дәрежесіне ие. 2023 жыл үшін ЖШС шамамен 334,9 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 475,3 млн теңге, 2021 жылы – 304 млн теңге, 2020 жылы – 109,7 млн теңге).
«ЖАЙМА МТС» ЖШС
Павлодар облысында 34,1 мың га ауыл шаруашылығы жерін алып жатқан «Жайма МТС» ЖШС (басқа ірі қара мал мен буйволдарды өсіру) 2002 жылдан бері тіркелген. Бірінші басшысы - Абіқожа Абғұжинов, құрылтайшылары: Айгүл Бердиева, Батырбек Алдабергенов.
Алдабергенов сонымен қатар «Asyl» Несие Серіктестігі ЖШС және «Абк Комир» ЖШС-де көрінеді. Батырбек Алдабергенов атқарушылық іс жүргізулер бойынша 131,2 млн теңге сомасына борышкер болып табылады. Оның іскер серіктесі Айгүл Бердиева «КазАгроФинанс» АҚ алдында шамамен 130 млн теңге сомасына борышкер.
«Жайма МТС» ЖШС салық міндеттемелері бойынша жоғары тәуекел дәрежесіне ие. 2023 жыл үшін компания 10,4 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 2,2 млн теңге, 2021 жылы – 5,8 млн теңге, 2020 жылы – 8,4 млн теңге).
Сонымен қатар, ЖШС-нің өзі де бірқатар заңды және жеке тұлғалар алдында атқарушылық іс жүргізулер бойынша жалпы сомасы 321,8 млн теңгеге борышкер болып табылады, 2021 жылдан бастап ЖСИ-дің тіркеу әрекеттеріне 13 тыйымы бар және 412 мың теңге көлемінде салық берешегі бар.
2017 жылдың шілдесінде Павлодар облысы Баянауыл ауданының прокуроры сот арқылы «Жайма МТС» ЖШС-нен өтінім беру кезінде компания құжаттардың толық емес пакетін ұсынғандықтан бұрын негізсіз төленген 1,4 млн теңге сомасындағы субсидияларды өндіріп алды.
2019 жылдың ақпанында біз бұрын жазған «Абай» атындағы ЖШС сот арқылы «Жайма МТС» ЖШС-нен бұрын жеткізілген тауар үшін 7,1 млн теңге көлеміндегі берешекті өндіріп алды. 2020 жылы осыған ұқсас түрде «Агроком Сервис» ЖШС «Жайма МТС» ЖШС-нен 3 млн теңгеге жуық қарызды өндіріп алды.
Сонымен қатар, 2021 жылдың желтоқсанында сот шешімі шығарылды, оған сәйкес «Жайма МТС» ЖШС «Щелково Агрохим КZ» ЖШС-не 46,6 млн теңге көлеміндегі берешекті төлеуі керек. Ал 2022 жылдың қаңтарында компаниядан «Астана-Нан» ЖШС пайдасына 48,6 млн теңге сомасы өндірілді.
Осының бәрінен басқа, «Жайма МТС» ЖШС, біз бұрын бірнеше рет айтқан «AgroExport LTD» ЖШС және «Агрогенетикс» ЖШС сияқты, 2020 жылы «Сыбаға» мемлекеттік бағдарламасы аясында асыл тұқымды аналық мал жеткізу бойынша оператор болды және де жақсы жағынан танылмады.
Ашық дереккөздерден белгілі болғандай, «Жайма МТС» ЖШС кәсіпкерге Солтүстік Америкадан 30 млн теңге сомасына «Герефорд» тұқымды 60 бас ІҚМ жеткізуі керек еді. Алайда, операторға төлем аударылғаннан кейін, «Жайма МТС» ЖШС иелерінің бірі Батырбек Алдабергенов із-түзсіз жоғалып кетті, оны тіпті полиция да таба алмады.
Осыдан бір жыл бұрын да сол сияқты «жоғалып кеткен» 500 бас мал, оларды «Жайма МТС» ЖШС бұрын оператор ретінде әкелген. Бұл Екібастұз әкімі шетелдік сиырлардың қалай өмір сүріп жатқанын өз көзімен көріп, басқа фермерлерге көрсетуді ұйғарған кезде анықталды. Алайда, әкімнің сапарынан бас тартылды, ал жануарлар туралы кез келген ақпарат мұқият жасырылды.
БАҚ атап өткендей, Екібастұз әкімінің тергеуін сол кезде облыс әкімі Болат Бақауов қатаң тоқтатты, және жоғалған 500 сиыр туралы оқиға, Батырбек Алдабергеновтың орналасқан жері сияқты, әлі күнге дейін жұмбақ болып қалды.
«ЖАҢА-АУЫЛ ШҚ» ЖШС
Павлодар облысында 38,6 мың га жері бар «Жаңа-Ауыл ШҚ» ЖШС (басқа ірі қара мал мен буйволдарды өсіру) 2015 жылдан бері тіркелген. ЖШС-нің бірінші басшысы және құрылтайшысы - Қайрат Ибраев.
Қайрат Ибраев сонымен қатар «Айдабол Құрылыс» ЖШС, «Айдабол Компани» ЖШС, «Изолстрой» ЖШС, «Асыл Құм» ЖШС, «Бетар Азия Трейд» ЖШС, «Бетаразия» ЖШС, «Олжабай Батыр Қоры» ҚҚ және «Көктөбе-Агро» ӨКК сияқты ұйымдардың қатысушысы болып табылады.
«Жаңа-Ауыл ШҚ» ЖШС салық міндеттемелері бойынша орташа тәуекел дәрежесіне ие. 2023 жыл үшін ЖШС 2,8 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 3,1 млн теңге, 2021 жылы – 8,1 млн теңге, 2020 жылы – 4,3 млн теңге).
2019 жылдың қарашасында шаруа қожалығы 40 жылқының ұрлану фактісі бойынша Екібастұз қалалық полициясына жүгінді. Көп ұзамай жылқылар табылды, ал «Екібастұз қаласының полиция басқармасы» ММ сотқа талап-арыз жіберіп, «Жаңа-Ауыл ШҚ» ЖШС материалдық залалды өтеуін талап етті.
Органдар ШҚ-ның өз мүлкіне немқұрайлы және салғырт қарауы салдарынан полицейлердің күші мен құралдарының бөлінуіне әкеп соқты деп мәлімдеді. Нәтижесінде, бензинге шығындар жұмсалып, полиция қызметкерлеріне жалақы төленген. Сот полицейлердің талап-арызын қанағаттандырмады.
2022 жылдың наурызында Екібастұз қаласы бойынша МКД (УГД) «Кар снабди» ЖШС және «КргСнаб» ЖШС-нің «Жаңа-Ауыл ШҚ» ЖШС жасасқан мәмілелерін жарамсыз деп тану мақсатында сотқа талап-арыз беріп, мәмілелер бұзушылықтармен жасалғанын дәлелдеді. Нәтижесінде, алушысы «Жаңа-Ауыл ШҚ» ЖШС болған жалпы сомасы 15,7 млн теңгелік бұл мәмілелер сотпен жойылды.
«АГРО ОНДРЫС» ЖШС
Павлодар облысының тағы бір ірі жер иесі - 2015 жылы тіркелген «Агро Ондрыс» ЖШС (тұқым шаруашылығын қоса алғанда, дәнді және бұршақ дәнді дақылдарды өсіру). ЖШС-нің бірінші басшысы және құрылтайшысы - Марат Бақауов.
«Агро Ондрыс» ЖШС салық міндеттемелері бойынша орташа тәуекел дәрежесіне ие. 2023 жыл үшін компания 34,7 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 60,6 млн теңге, 2021 жылы – 60,4 млн теңге, 2020 жылы – 30,6 млн теңге).
Марат Бақауов сонымен қатар «Бақауов» ШҚ, «Демеу» Несие Серіктестігі ЖШС, «Мыңкүл» ЖШС, «Агро Ондрыс» ЖШС және «Алтын Дала» жеке кәсіпкерлік субъектілерінің Павлодар облыстық бірлестігі-не иелік етеді.
Ашық дереккөздерде Марат Бақауовтың Павлодар облысының бұрынғы әкімі Болат Бақауовтың туған ағасы екендігі туралы мәліметтер бар, ол 2020 жылдың мамырында лауазымдық өкілеттіктерін асыра пайдаланды деп айыпталып мемлекеттік қызметте лауазымдарды атқару құқығынан өмір бойына айырылып, 3,5 жылға бас бостандығын шектеуге сотталған.
2019 жылы БАҚ облыс экс-әкімінің туыстарына өңірде «Жаңа Жұлдыз», «Еңбек шаруа қожалығы», «Аграрий ПВ» және «Жұмабек Агро» сияқты компаниялар да тиесілі екенін атап өтті.
Экс-әкімнің тағы бір ағасы - Азамат Бақауов астықты қоймалау және сақтау бойынша «Мыңкүл элеваторы – ПВ» ЖШС-ге басшылық етті. Компания 2012 жылы құрылып, 2018 жылы өз қызметін тоқтатты. Алты жыл ішінде ЖШС ешқандай салық аудармаған.
Еске салайық, ҚРСҚ (ФБРК) редакциясы Қазақстанның ірі жер пайдаланушыларының динамикасын, соңғы уақытта олардан қанша ауыл шаруашылығы жері алынғанын анықтау мақсатында талдайды. Павлодар облысының аумақтарымен танысқаннан кейін, аудандарда ғаламдық өзгерістер болмағаны анық. Жерді алып қою бойынша ЖРБК (КУЗР) жұмысы кімнің мүддесінде жүргізіліп жатқаны әзірге түсініксіз.
Әрі қарай біз астық егілетін өңір – Қостанай облысының ірі жер иелерінің аудандарының өзгеру динамикасын қарастырамыз.
Жалғасы бар …