ФБРК редакциясы жақында ғана Көкшетау қаласының 2021 жылы қала мәртебесін алғаннан бері әкімдіктің жол инфрақұрылымын ұстауға жұмсайтын шығындары айтарлықтай өскенін жазған болатын: бірнеше жылдың ішінде шығындар 1,4 млн теңгеден 595 млн теңгеге дейін өсті.
Біздің редакция жол объектілеріне қызмет көрсету құнының өсуінің нақты себептерін анықтау үшін Көкшетау қаласының әкімдігіне ресми сұрау жолдады.
Қалалық әкімдік бізге толық жауап берді, оған сәйкес мұндай шығындар қала инфрақұрылымына қатысты жинақталған проблемаларға байланысты.
Еске сала кетейік, алдыңғы материалда біз қарастырған төрт келісімшартты және жол объектілерін орнату мен оларға сервистік қызмет көрсету бойынша қалалық әкімдік бірнеше жыл бойы бір жеткізушімен - «СМЭУ Астана» ЖШС-мен жасасқан.
Біздің редакция келісімшарт сомаларының жыл сайынғы өсуі Көкшетау қаласындағы бағдаршам объектілерінің пропорционалды өсіміне сәйкес келмегенін атап өтті.
Сонымен қатар, келісімшарттардың техникалық сипаттамасында көрсетілген ақпарат шығындардың осындай елеулі өсуінің нақты неге байланысты екендігі туралы толық түсінік бермеді.
Қалалық әкімдікте бізге Көкшетау облыстық маңызы бар қала мәртебесін алған кезде онда барлығы 7 бағдаршам жұмыс істегенін айтты. Ал 2021 жылдың қыркүйегінде жол объектілерін тексеру кезінде бағдаршамдар мен жол белгілерінің жол қауіпсіздігі нормаларына сәйкес келмейтіні белгілі болды.
«Бағдаршам объектілерінің кабельдік шаруашылығы авариялық жағдайда болды, олардың бір бөлігі жерде жатты, реттелетін бағыттар бойынша бағдаршамдар жоқ немесе жұмыс істемей, авариялық жағдайлар туғызды», — деп хабарлады әкімдікте.
Дәл осы себепті Астана қаласының әкімдігі Көкшетау қаласының әкімдігімен бірге елордалық автоматтандырылған жол қозғалысын басқару жүйесінің (АЖҚБЖ) қаражатын пайдалану туралы меморандумға қол қойды.
Жауаптан, сөз болып отырған елордалық көлік жүйесі Көкшетау қаласындағы бағдаршамдардың жай-күйін қашықтан бақылауға, бағдаршам объектілеріне «тәулік бойы» қызмет көрсетуді қамтамасыз етуге мүмкіндік беретіні көрінеді.
2022 жылы әкімдік «СМЭУ Астана» ЖШС-мен шамамен 26 млн теңгеге келісімшарт жасасты. Келісімшартқа жаңа көлік жүйесін орнату және оның «жұмыс орнын» ұйымдастыру бойынша қызметтер де кірді.
Жұмыстарды тез аяқтау қажет болғаны және конкурс өткізу көп уақыт алғаны атап өтілді, сондықтан әкімдік уақытша жеткізушіні — «СМЭУ Астана» ЖШС-н таңдауды шешті. Компания конкурста жеңіске жеткеннен кейін онымен ынтымақтастық негізгі келісімшарт аясында жалғастырылды.
Содан кейін біз бұрын айтып өткен сатып алулар болды.
Атап айтқанда, 2022 жылы жол объектілеріне сервистік қызмет көрсету бойынша келісімшарттардың бірі жергілікті бюджетке шамамен 1,4 млн теңгеге түсті. Алайда бұл сома, белгілі болғандай, барлық қажетті жұмыстарды жүргізуге жеткіліксіз болды. Сонымен қатар, жеткізуші бұл қаражатты жоспарланған мерзімнен әлдеқайда ерте игерді.
Осы себепті сол жылы тараптар ұқсас келісімшартқа қол қойып, соманы 30,5 млн теңгеге дейін арттырды.
2023 жылы, әкімдіктің жауабына сүйенсек, жол қауіпсіздігін қамтамасыз етудің өткір қажеттілігі сақталып, келісімшарт құны 264 млн теңгеге дейін өсті.
«2023 жылы қаражаттың елеулі бөлінуіне байланысты жол қозғалысы қауіпсіздігі саласындағы жинақталған проблемалар шешілді, сондай-ақ Көкшетау қаласын перспективалық дамытудың техникалық негізі қаланды», — деп атап өтті жергілікті әкімдікте.
Мысалы, келісімшарт аясында ескі бағдаршам жабдықтары жаңартылып, жаңасы енгізілді, сондай-ақ жаяу жүргіншілер өткелдерінде проекциялық жарықтандыру қамтамасыз етіліп, жаңа жол белгілері сызылды.
Биыл келісімшарт 595 млн теңгеге жасалды. Алайда көктемгі су тасқынына байланысты сома 260 млн теңгеге дейін азайтылды, ал бюджетті одан әрі қайта қараудан кейін мүлде 237 млн теңгеге дейін төмендетілді.
Бүгінгі күні жеткізуші 72 млн теңгеден астам құны бар жұмысты орындап қойды.
Жол объектілеріне қызмет көрсету шығындарының едәуір өсуі Көкшетаудың жақында облыстық маңызы бар қала мәртебесін алуына және жаңа жол жүйесін енгізуге байланысты болып отыр.
Биыл шығындардың нақты 595 млн теңгеге дейін көтерілмегеніне қарамастан, мұндай шығындар, алайда, бюджетті қайта қарауға дейін орынды болып көрінген.
Ал Көкшетау қаласы уәде етілген жаңғыртудың бастапқы сатысында ғана тұрғанын ескере отырып, қаланы ұстауға жұмсалатын шығындар тек өсе беретіні сөзсіз.