(2026 жылғы 20 ақпан | Дереккөз: ҚР Премьер-Министрінің Парламент Мәжілісі депутаттарының сауалына жауабы)
Қазақстанда Мәжіліс депутаттары ұсынған цифрлық салық рулингінің пилоттық жобасы іске қосылмайды. Үкімет алдын ала түсініктеме беру тетігі жаңа Салық кодексінде бекітілгендіктен, жеке пилоттық жобаның қажеті жоқ деп санайды.
Сонымен қатар, салық рулингін (жоспарланған мәмілелер бойынша алдын ала түсініктеме) дамыту қолданыстағы модель аясында – бизнестің салық органдары алдында толық ашықтығын көздейтін көлденең мониторинг жүйесі арқылы жоспарлануда.
ПИЛОТТЫҚ ЖОБАДАН НЕГЕ БАС ТАРТТЫ
Премьер-министр Олжас Бектеновтің жауабынан көрініп тұрғандай, жаңа Салық кодексінің 92-бабы салық әкімшілендіруінің жаңа тәсілдерін енгізу мүмкіндігін қарастырады.
Осыған байланысты үкімет салық рулингі бойынша жеке пилоттық жобаны іске қосуды орынсыз деп шешті. Жоспарланған мәмілелер бойынша алдын ала түсініктеме беру құралы қолданыстағы заңнамаға енгізілген.
САЛЫҚ РУЛИНГІ ҚАЛАЙ ЖҰМЫС ІСТЕЙДІ
Үкімет салық рулингі әрбір операцияны егжей-тегжейлі талдауды талап ететінін атап өтті. Бұл үшін салық органдарына бизнестің барлық негізгі деректеріне, оның ішінде:
- есеп саясатына;
- бухгалтерлік және салықтық есепке;
- шарт талаптарына;
- бастапқы құжаттарға қол жеткізу қажет.
Іс жүзінде бұл ақпаратты толық ашу моделі туралы болып отыр, мұнда құралға қол жеткізу бизнестің деректерін ашуға дайындығына тікелей байланысты.
КӨЛДЕҢЕН МОНИТОРИНГКЕ БАС БАЙЛАУ
Салық рулингін дамыту көлденең мониторинг – бизнес пен мемлекет арасындағы тұрақты ақпарат алмасу мен сенімге негізделген өзара іс-қимыл форматы арқылы жүзеге асырылады.
Үкімет бұл тетіктің заңнамада қарастырылғанын және оған қатысушылар санын көбейту есебінен кеңейтілетінін атап өтеді.
САЛЫҚ ЖҮЙЕСІН ЦИФРЛАНДЫРУ
Сонымен қатар, Қазақстанда салық әкімшілендірудің жаңа цифрлық архитектурасына көшу аяқталды. Оның құрамына:
- салық әкімшілендірудің интеграцияланған жүйесі (СӘИЖ);
- Smart Data Finance (Big Data);
- цифрлық ҚҚС;
- валюталық бақылау жүйесі;
- e-Salyq Business, Amian және Keden платформалары кіреді.
Жаңа шешімдер бұрын қолданыста болған 12 жүйені алмастырды және салық төлеушілермен өзара іс-қимылды жеңілдетуге бағытталған.
ӨТПЕЛІ КЕЗЕҢДЕ БИЗНЕСКЕ НЕ ҰСЫНЫЛАДЫ
Жаңа Салық кодексіне бейімделу үшін үкімет бизнес өкілдері мен сарапшылардың қатысуымен жобалық кеңсе іске қосқаны хабарланады.
Айрықша назар шағын және микробизнесті қолдауға аударылған. Атап айтқанда, «таза парақтан» қағидатын қолдану қарастырылуда, ол тексерулерден, камералдық бақылаудан және әкімшілік жауапкершіліктен уақытша босатуды көздейді.