Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанды Еуразияның негізгі транзиттік хабына айналдыру бағытын дәйекті түрде нығайтуда. Мемлекет басшысы Жолдауында көлік инфрақұрылымын дамытуды басым міндеттердің бірі ретінде айқындаса, жақында өткен Түркі мемлекеттерінің ұйымы (ТМҰ) XII саммитінде осы стратегияның нақты нәтижелері мен іске асыру жоспарларын ұсынды.
Өткен жылы ел аумағы арқылы тасымалдау көлемі 1 млрд тоннадан асты, алайда транзит үшін жаһандық бәсекелестік күшейіп, көшбасшылық позицияны сақтап қалу үшін озық әрекет ету қажет.
Ағымдағы жылдың басты жетістігі ұзындығы 836 км «Достық – Мойынты» екінші теміржол тармағының құрылысының аяқталуы болды. Қысқа мерзімде өз күшімізбен іске асырылған бұл жоба стратегиялық маңызға ие.
Тоқаев ТМҰ саммитінде атап өткендей, жаңа бағыт жүк тасымалы көлемін бес есеге арттырып, Трансқазақстандық дәлізге серпінді даму беруі тиіс. Президент Жолдауында теміржол инфрақұрылымының қаңқасын қалыптастыруды аяқтайтын «Бахты – Аягөз» және «Қызылжар – Мойынты» жобаларын уақтылы іске асыруды қамтамасыз етуді үкіметке тапсырды.
Сонымен қатар, бүкіл ел бойынша транзиттік дәліздерге басымдық бере отырып, 13 мың км автожол салынып, жөнделуде. Президент Қытайдан Еуропаға жүк транзитінің мерзімін үштен бірге дерлік қысқартатын «Сексеуіл – Бейнеу» жолын ерекше атап өтті.
Қасым-Жомарт Тоқаев Транскаспий халықаралық көлік бағытының маңыздылығын атап көрсетті. Мемлекет басшысы ТМҰ саммитінде Орта дәліз бойынша жүк тасымалы көлемі бес жыл ішінде алты есеге өскенін хабарлады. «Солтүстік – Оңтүстік» дәлізі Парсы шығанағы мен Оңтүстік Азия елдерінің нарықтарына қол жеткізсе, «Шығыс – Батыс» дәлізі Қазақстанның Еуразияның негізгі құрлықтық көпірі ретіндегі рөлін күшейтеді.
Президент түркі мемлекеттерін Орта дәліз бойындағы әуехабтар, теміржол станциялары және теңіз порттары инфрақұрылымын жаңғыртуға қатысуға шақырды.
Жеке бағыт – цифрландыру. Президент Жолдауында цифрлық шешімдер мен жасанды интеллектсіз тиімділікке қол жеткізу мүмкін еместігін атап өтті. Мемлекет басшысы қазан айының соңына жоспарланған Smart Cargo платформасын енгізуді жеделдетуді тапсырды. Платформа кеден және логистикалық қызметтерге бірыңғай қолжетімділікті қамтамасыз етуі тиіс. ТМҰ саммитінде Тоқаев түркі мемлекеттерінің сарапшыларының қатысуымен арнайы Цифрлық мониторинг орталығын құруды ұсынды.
Президент жүк тасымалдаушылардың процестердің ұзақтығына қатысты шағымдарын атап өтті: қызметтер әртүрлі жүйелер арқылы рәсімделеді, ал кейбір шекара бекеттерінде сапалы интернет жоқ. Үкімет пен әкімдіктерге шекарада автокөлік тасымалдаушыларына көрсетілетін қызметтердің сапасын жедел жақсарту тапсырылды.
Тоқаев контейнерлік тасымалдарға ерекше назар аударды. Олардың Қазақстандағы үлесі шамамен 7% құраса, әлемдегі құрғақ жүктердің 16%-дан астамы контейнермен тасымалданады. Үкіметке контейнерлік тасымалдарды ынталандыру және мультимодальды бағыттарды дамыту бағдарламасын қабылдау тапсырылды.
Президент сонымен қатар вагондардың тозу мәселесін қозғады. Астанада шетелдік инвестордың қатысуымен вагон құрастыру кәсіпорнының ашылуы маңызды қадам болды. Халықаралық стандарттарға жауап беретін заманауи жолаушылар вагондарын өндіру тасымалдаудың жайлылығы мен қауіпсіздігін арттыруға мүмкіндік береді деп күтілуде.
Қолданыстағы тариф белгілеу жүйесі фрагментті және жеткілікті икемді емес. Жыл соңына дейін үкімет көліктің барлық түрлерін ескере отырып, бәсекеге қабілетті тарифтік саясат әзірлеп, мемлекеттік инвестицияларды өтейтін көлік жүйесін басқару моделін құруы керек.
Мемлекет басшысы барлық көлік бағыттары бірыңғай жүйе ретінде жұмыс істеп, елге кіріс, инвестиция және сапалы жұмыс орындарын әкелуі тиіс екенін атап көрсетті. Аталған бастамалардың іске асырылуы Қазақстанды жаңа деңгейге шығарып, оның Еуразияның басты транзиттік хабы ретіндегі рөлін нығайтуға тиіс.