Skip to main content

Қазақстан мен Қытай экономикалық әріптестікті кеңейтуге бағытталған

Submitted by Вера Александрова on

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Қытай Халық Республикасы Мемлекеттік Кеңесінің бірінші вице-премьері Дин Сюэсянның қатысуымен Пекинде өткен Қазақ-Қытай Іскерлік кеңесінің 8-ші отырысына қатысты. 

Фото: Aqorda

Іс-шараға екі елдің мемлекеттік органдары мен бизнес-құрылымдарының 500-ден астам өкілі, оның ішінде 70-тен астам ірі қытайлық корпорациялардың басшылары қатысты. Кездесу қорытындысы бойынша жалпы сомасы 15 млрд АҚШ долларынан астам 70-тен астам коммерциялық құжат қол қойылды.

Отырыста сөйлеген сөзінде Президент Тоқаев Қытайдың Қазақстанның сенімді көршісі және мәңгілік стратегиялық серіктесі ретіндегі рөлін атап өтті.

Өткен жылы елдер арасындағы тауар айналымы рекордтық 44 млрд АҚШ долларына жетті. Мақсат – алдағы бес жылда бұл көрсеткішті айтарлықтай арттыру. Қытай қазақстандық экономикаға 27 млрд АҚШ долларын инвестициялады, елде CNPC, CITIC, SINOPEC және HUAWEI қоса алғанда, қытай капиталымен алты мыңнан астам кәсіпорын табысты жұмыс істейді.

Президент ынтымақтастықтың бірінші басымдығы көлік және логистика екенін атады. Қазақстан Қытай мен Еуропа арасындағы барлық континенттік тасымалдардың 85% қамтамасыз етеді. Достық – Мойынты учаскесінде екінші жолдардың іске қосылуының арқасында ағымдағы жылы «Қытай – Еуропа» транзиттік дәлізінің өткізу қабілеті бес есеге артады. Өткен жылы Транскаспий маршруты бойынша 4,5 млн тонна жүк тасымалданды, жоспарларда 10 млн тоннаға жету.

Энергетика саласында Атырау облысында Sinopec компаниясымен бірлесіп құны 7,4 млрд АҚШ долларын құрайтын полиэтилен шығару зауытын салу жоспарлануда. Шымкент мұнай өңдеу зауытын Қытай ұлттық мұнай-газ корпорациясымен (CNPC) бірге жаңғырту және Маңғыстау облысында қуаты 160 МВт бу-газ қондырғысын салу жоспарлануда. Жаңғыртылатын энергетикада China Power International Holding және China Energy компанияларымен жобалар іске асырылуда.

Атом энергетикасын дамытуға ерекше көңіл бөлінеді. ҚХР Төрағасы Си Цзиньпинмен келіссөздер барысында қытайлық технологияларды тарту және мамандар даярлау жоспарлары егжей-тегжейлі талқыланды. Жұмысқа Қытай ұлттық ядролық корпорациясын (CNNC) тарту жоспарлануда.

Сонымен қатар, қытайлық компаниялармен бірқатар өнеркәсіптік жобалар іске асырылуда. Fujian Hengwang Investment Жамбыл облысында қуаты жылына үш миллион тонна болат металлургия зауытын салуда, Jiaxin International Боғұты кен орнында вольфрам кентасын өңдеумен айналысады. Алматыда қуаты жылына 120 мың бірлік GWM, Chery және Changan автозауыты, сондай-ақ BYD электробус зауыты іске қосылуда.

Астықтың ірі он экспорттаушысының қатарына кіретін Қазақстан Қытаймен агроөнеркәсіптік ынтымақтастықта үлкен әлеуетті көреді. Ел жыл сайын шетелге он миллион тоннадан астам бидай жеткізеді. 

Ақмола облысында астық өңдеу кәсіпорнын құру жөніндегі Dalian Group бастамасы және Жамбыл облысында жүгері өңдеу жөніндегі Fufeng Group жобасы құпталады.

Президент Жасанды интеллект саласындағы ынтымақтастық жөніндегі ғаламдық ұйымды құрудың қытайлық бастамасын қолдайтынын мәлімдеді. Қазақстанда аймақтағы алғашқы суперкомпьютер іске қосылды және AlemAI Халықаралық жасанды интеллект орталығы ашылды. 

Alatau City жаңа қаласының жобасына – инновациялар мен технологиялық кәсіпкерлік орталығына ерекше назар аударылады. Оны салу туралы China State Construction Engineering Corporation компаниясымен келісімге қол қойылды.

Астана халықаралық қаржы орталығының алаңында 4200-ден астам компания жұмыс істейді, оның 850-і Қытайды танытады. Қазақстан Даму Банкі юаньмен еуробондтарды дебюттік орналастыруды жүзеге асырды – бұл Орталық Азиядағы осындай алғашқы мәміле.

Президент сондай-ақ CNPC директорлар кеңесінің төрағасы Дай Хоулянмен және Азия инфрақұрылымдық инвестициялар банкінің (АИИБ) президенті Цзинь Лицюнмен кездесті. АИИБ Қазақстандағы жалпы сомасы 2 млрд АҚШ долларынан астам жобаларды қолдады.

Қорытындылай келе, Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанда ауқымды инвестицияларды тарту үшін барынша қолайлы жағдайлар жасалғанын, ал қытайлық серіктестер елден сенімді серіктестер мен өсу үшін бірегей мүмкіндіктер таба алатынын атап өтті.