2025 жылы ҚР Парламенті 100-ден астам заң қабылдады, оның едәуір бөлігі Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың үкіметтің кеңейтілген отырысында және халыққа Жолдауында берген тапсырмаларының тікелей орындалуы болды. Заңнамалық өзгерістер әлеуметтік саланы, экономиканы, цифрландыруды, құрылысты, денсаулық сақтауды және азаматтардың қауіпсіздігін қамтыды.
«Қазинформ» ХАА деректері бойынша, жыл басында үкіметтің кеңейтілген отырысында Мемлекет басшысы міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесін реформалауды жалғастыруды тапсырды. Президент медициналық көмектің қолжетімділігін ескере отырып, салалық заң жобасын шұғыл түрде жетілдіру қажеттігін атап өтті.
Алты ай ішінде Парламент МӘМС жүйесін жетілдіру туралы заң қабылдады, ал шілдеде құжатқа Президент қол қойды. Хабарланғандай, 2026 жылы жүйемен қосымша бір миллионнан астам адамды қамту жоспарлануда.
Сонымен қатар үкіметке жаңа Бюджет және Салық кодекстерін мұқият дайындап, қысқа мерзімде қабылдау тапсырылды.
Парламенттің жаңа сессиясын ашу кезінде Президент жыл соңына дейін экономиканың қажеттіліктері мен технологиялық өзгерістерді ескеретін банктер туралы заң қабылдауды тапсырды. 25 желтоқсанда Сенат құжатқа бірқатар түзетулер енгізуді ұсынып, оны Мәжіліске қайтарды. 29 желтоқсанда Мәжіліс депутаттары сенаторлардың ұсыныстарымен келісіп, заңды бекітті.
Сондай-ақ Президент Цифрлық кодекстің қабылдануын жеделдетуді тапсырды. Парламент құжатты жетілдіріп, оны жыл соңына дейін қабылдап үлгерді. Бұл кодекс жасанды интеллект, платформалық экономика, үлкен деректерді пайдалану және басқа да аспектілерді қамтитын цифрландырудың негізгі бағыттарын айқындайды деп күтілуде.
Геологиялық барлау және жер қойнауын пайдалану саласындағы реформаларға ерекше назар аударылды. Президент жыл соңына дейін тиісті өзгерістерді заңнамалық және практикалық бөлігінде аяқтауды тапсырды.
Сонымен қатар, Мемлекет басшысы саланың тұрақты және қауіпсіз дамуы үшін берік құқықтық негіз қалыптастыруы тиіс жаңа Құрылыс кодексін қабылдау міндетін қойды. Желтоқсан айының соңында Парламент тиісті заңды қабылдады.
Қараша айында Президент «Жасанды интеллект туралы» Заңға қол қойды. Құжатта ЖИ адамның нақты міндеттерді орындау үшін пайдаланатын құралы ретінде бекітілген. Заңда жауапкершілік, бақылау және технологияларды этикалық қолдану принциптері айқындалған.
Сенат Төрағасы Мәулен Әшімбаев жыл қорытындысын шығара отырып, Палата 102 заңды қарағанын хабарлады. Оның айтуынша, сенаторлар 15 заң жобасын әзірлеуге бастамашы болды, 5 үкімет сағатын, 50-ден астам шығыс отырысын және шамамен 100 дөңгелек үстелді өткізді. Сондай-ақ жыл ішінде Сенат VIII Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшыларының съезін қоса алғанда, 140-қа жуық халықаралық іс-шара ұйымдастырды.
29 желтоқсанда Мәжіліс 2025 жылдың қорытынды пленарлық отырысын өткізді. Палата Төрағасы Ерлан Қошанов жылдың саяси және заңнамалық тұрғыдан қарқынды болғанын атап өтті.
Оның айтуынша, ағымдағы жылы Мәжіліс 100 заң қабылдады, оның 24-ін депутаттар бастамашылық етті. Негізгі кодекстер – Су, Бюджет, Салық, Құрылыс және Цифрлық кодекстер бойынша жұмыс аяқталды.
«Заң және тәртіп» қағидаты аясында лудоманияға қарсы іс-қимыл жөніндегі нормалар қабылданды. Букмекерлік кеңселер мен тотализаторлардың жарнамасы енді офлайн кеңістікте де, интернетте де тыйым салынды. Сондай-ақ телефон алаяқтығына қарсы шаралар күшейтілді.
Сонымен қатар, депутаттар халықтың несиеленуін төмендету жөнінде шаралар қабылдады, оның ішінде әлеуметтік осал азаматтар үшін несиелер мен микрокредиттер бойынша кейінге қалдыру, сондай-ақ онлайн-несиелерді рәсімдеу кезінде «салқындату» кезеңі қарастырылған.
Әлеуметтік салада мемлекеттен білім беру капиталымен «Келешек» жүйесі енгізілді. Халықаралық олимпиадалардың жеңімпаздары «Болашақ» бағдарламасын қоса алғанда, конкурссыз гранттар алу құқығына ие болды.