ФБРК редакциясы Қазақстанның әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорацияларының (ӘКК) қаржылық есептілігін талдауға арналған жарияланымдар сериясын жалғастырады. Бүгін біз «Алматы» ӘКК-нің 2023 жылғы қаржылық есептілігін қарастырамыз, ол жалпы активтер мен ақша қаражатының қысқаруымен қатар таза пайданың тұрақты өсімін, сондай-ақ еншілес компаниялар мен құрылыс жобаларына айтарлықтай инвестицияларды көрсетеді.
«Алматы» ӘКК 2023 жылы негізгі қаржылық көрсеткіштер бойынша оң динамиканы көрсетті. Шоғырландырылған қаржылық есептілікке сәйкес, компанияның кірісі 5,97 млрд теңгені құрады, бұл 2022 жылғы көрсеткіштен 52,5% жоғары (3,91 млрд теңге). Таза пайда 11,13 млрд теңгеге жетті, ал 2022 жылы компания 8,58 млрд теңге мөлшерінде шығынды тіркеді.
Шоғырландырылмаған есептілік ұқсас көріністі көрсетеді: кіріс мөлшері 3,87 млрд теңге (2022 жылғы 2,5 млрд теңгемен салыстырғанда 54,9% өсім), таза пайда — 11,44 млрд теңге (2022 жылғы 10,34 млрд теңгемен салыстырғанда 10,7% өсім).
«Алматы» ӘКК кірісінің шоғырландырылмаған есептілік бойынша құрылымы бірнеше көздерді қамтиды: пәтерлер мен автотұрақ орындарын сату (3,32 млрд теңге), азық-түлік өнімдерін сатудан түскен кіріс (214,18 млн теңге), пәтерлерді өтеусіз беру (140,19 млн теңге) және инвестициялық жылжымайтын мүлікті жалға беруден түскен кіріс (196,23 млн теңге).
Айта кету керек, кіріс пен пайданың оң динамикасына қарамастан, компанияның жалпы активтері шоғырландырылған да, шоғырландырылмаған есептілік бойынша да қысқарды. Шоғырландырылған мәліметтер бойынша олар 2022 жылғы 208,45 млрд теңгеден 2023 жылы 189,47 млрд теңгеге дейін төмендеді (9,1% төмендеу), ал шоғырландырылмаған бойынша — 257,15 млрд теңгеден 230,68 млрд теңгеге дейін (10,3% төмендеу).
Ақша қаражаты мен олардың баламаларының айтарлықтай қысқаруы ерекше назар аудартады. Шоғырландырылған есептілік бойынша олар 2022 жылғы 103,5 млрд теңгеден 2023 жылы 69,73 млрд теңгеге дейін азайды (32,6% төмендеу), ал шоғырландырылмаған бойынша — 76,31 млрд теңгеден 50,6 млрд теңгеге дейін (33,7% төмендеу).
Ақша қаражатының құрылымы да өзгерістерге ұшырады. Депозиттік шоттардағы қаражат айтарлықтай қысқарды: шоғырландырылған мәліметтер бойынша — 36,61 млрд теңгеден 18,1 млрд теңгеге дейін, шоғырландырылмаған бойынша — 10,59 млрд теңгеден 1,81 млрд теңгеге дейін. Сондай-ақ қазыналық шоттардағы қаражат — 65,1 млрд теңгеден 48,8 млрд теңгеге дейін азайды.
Сонымен қатар, «Алматы» ӘКК РЕПО бойынша активтерге 11,73 млрд теңге орналастырды, бұл өтімділікті басқару стратегиясының өзгеруін немесе қысқа мерзімді инвестициялаудың тиімдірек құралдарын іздеуді көрсетуі мүмкін.
«Алматы» ӘКК-нің инвестициялық портфелі еншілес компанияларда шоғырланған: «Алматы қаласының Күрделі құрылыс кәсіпорны» ЖШС (100% үлес, 76,8 млрд теңге), «Алматы Финанс» ЖШС (100% үлес, 25,63 млрд теңге), «Индустриялық аймақ — Алматы» ЖШС (100% үлес, 10,94 млрд теңге), сондай-ақ «Innovation Safety Center» ЖШС (49%, 151 млн теңге) және «Сұңқар» ШҚ (49%, 70,82 млн теңге) компанияларындағы миноритарлық үлестер. Инвестициялардың жалпы құны 110,96 млрд теңгені құрады.
«Алматы» ӘКК құрылыс жобаларын қаржыландыруға белсенді қатысады. 2020-2023 жылдары компания қаладағы тұрғын үй құрылысын дамытуға арналған бірнеше инвестициялық шарттар жасасты. Олардың ішінде: «Русалдинг Line» ЖШС-мен көппәтерлі тұрғын үй кешенін салу (5,26 млрд теңге, жылдық 12% мөлшерлемемен, 2024 жылғы маусымға дейін), «Star Land» ЖШС-мен «Алтын Сити» тұрғын үй кешені (2 млрд теңге, жылдық 12% мөлшерлемемен), «Domus Qazaqstan» ЖШС-мен «Medeu City» тұрғын үй кешені (5 млрд теңге, жылдық 14% мөлшерлемемен, берешек 2023 жылы толық өтелді), «RBest Home» ЖШС-мен «Four Seasons Villa» коттедждік қалашығы (1,2 млрд теңге, жылдық 16% мөлшерлемемен).
2023 жылы Алматының полиорталық инфрақұрылымын дамыту және Түрксіб ауданында («Қайрат» шағын ауданы) «Шығыс қақпасы» жаңа ауданын салу үшін «Аск Престиж» ЖШС, «Sensata Construction» ЖШС және «КазСпецЭнергоСервис» ЖШС-мен жобалық келісімдер жасалды. Жобаны іске асыру мерзімі — 2027-2028 жылдарға дейін. Осы келісімдер аясында ӘКК жер учаскелерін берді, ал контрагенттер жобаны іске асыруды қамтамасыз етеді.
Компанияның персоналға арналған шығыстары қалыпты өсімді көрсетеді. Шоғырландырылған есептілік бойынша, әкімшілік шығыстар бойынша жылдық еңбекақы қоры 2022 жылғы 1,75 млрд теңгеден 2023 жылы 2,28 млрд теңгеге дейін өсті (30,3% өсім).
Шоғырландырылмаған есептілік бойынша бұл көрсеткіш 866,57 млн теңгеден 1,01 млрд теңгеге дейін өсті (16,5% өсім).
2023 жылы басшы персоналдың сыйақысы 191,13 млн теңгені құрады, бұл 2022 жылғы көрсеткіштен (111,5 млн теңге) 71,4% жоғары.
Айта кету керек, 2023 жылы, 2022 жылғыдай, дивидендтер төленбеді, ал компанияның акционерлік капиталы 7,99 млрд теңге сомасына акциялар эмиссиясы есебінен 185,36 млрд теңгеден 193,35 млрд теңгеге дейін өсті.
«Алматы» ӘКК-нің 2023 жылғы қаржылық есептілігін талдай отырып, компания кіріс пен таза пайданың оң динамикасымен тұрақты қаржылық жағдайды көрсетеді деген қорытынды жасауға болады. Алайда, персоналға арналған шығыстардың ұлғаюы кезінде активтер мен ақша қаражатының қысқаруы ресурстарды пайдалану тиімділігі тұрғысынан мұқият бақылауды талап етеді.
Корпорацияның инвестициялық қызметі Алматының тұрғын үй құрылысы мен инфрақұрылымын дамытуға бағытталған, бұл ӘКК-нің аймақтық даму институты ретіндегі негізгі мақсаттарына сәйкес келеді. Дивидендтердің төленбеуі пайданы компания мен аймақты дамытуға қайта инвестициялау саясатын көрсетеді.
Тұтастай алғанда, «Алматы» ӘКК қалалық инфрақұрылым мен тұрғын үй құрылысын дамытуға ықпал ете отырып, коммерциялық және әлеуметтік функцияларды орындайды. Компанияның ұзақ мерзімді тиімділігі ағымдағы инвестициялық жобалардың сәтті іске асырылуына және қолда бар қаржы ресурстарын ұтымды пайдалануға байланысты болады.
Бұған дейін біз «Shymkent» ӘКК-нің қаржылық есептілігін 2023 жылға талдаған болатынбыз. Келесі жарияланымдарда ФБРК редакциясы басқа да аймақтық ӘКК-лердің қаржылық есептілігін талдауды жалғастыруды жоспарлап отыр, бұл осы даму институттарының тиімділігі мен олардың Қазақстан экономикасына қосқан үлесінің тұтас бейнесін құруға мүмкіндік береді.
Жалғасы бар...