Қаржылық мониторинг агенттігінің (ҚМА) Абай облысы бойынша департаменті өз бетінше құм өндірді деген күдікке ілінген екі кәсіпкерге қатысты тергеуді аяқтады.
Ведомствоның баспасөз қызметінің мәліметінше, 2023 жылғы қыркүйектен 2024 жылғы қазанға дейін Семейде күдіктілер тиісті лицензиясыз құм өндіру және сатумен айналысқан.
Нәтижесінде заңсыз 68 мың тоннадан астам құм өндіріліп, мемлекетке 272 млн теңге көлемінде зиян келтірілген.
Іске қатысты адамдар жалған сәйкестік сертификаттарын пайдаланып, жеке кәсіпкерлік арқылы құм сатқаны хабарланады. Сатудан түскен қылмыстық кіріс 150 млн теңгеден астамды құраған.
Күдіктілер ақшаның бір бөлігін тиегіш сатып алуға жұмсап, 6,2 млн теңге көлемінде қосымша кіріс алған.
Сот санкциясымен олардың мүлкіне 181 млн теңгеден астам сомаға тыйым салынды. Тыйым салынған активтердің ішінде 11 автокөлік, 2 пәтер, жер телімі, сондай-ақ 17 млн теңге көлеміндегі дебиторлық берешек бар. Іс айыптау актісін бекіту үшін прокуратураға жіберілді.
ФБРК редакциясы заңсыз құм өндіру және онымен байланысты қоршаған ортадағы өзгерістер тақырыбын бірнеше рет көтерген. Біз Астана (Вячеслав) су қоймасына, Есіл өзеніне және Жайық өзеніне әсер ететін проблемалар туралы айтқан болатынбыз.
Еске сала кетейік, 2025 жылғы ақпанда Астана су қоймасындағы судың сапасының төмендеуі туралы хабарламалар пайда болғаннан кейін біз қызметі экожүйеге әсер етуі мүмкін компаниялар туралы материал дайындадық.
Кейінірек біздің редакция Есіл өзеніндегі жағдай туралы бірнеше материалдар сериясын шығарды: журналист және қоғам қайраткері Кирилл Павлов пайдалы қазбалар өндіріліп, жағалардың және жағалау табиғатының бұзылуына себеп болған учаскелерді анықтады. Біз сондай-ақ бұл жерлердің кімге тиесілі екенін талдап, салалық ведомстволарға түсініктемелер сұрап жүгіндік.
Құм өндірудің ұқсас көрінісі Жайық өзенінде де байқалады. Жағалаудағы жерлерді қарқынды пайдалану және құм өндіру өзеннің ландшафтын айтарлықтай өзгертті. Біз шаруашылық қызметтің Жайыққа қалай әсер ететінін анықтауға тырысып, жауапты органдардан ресми түсініктемелер алдық.