Ғылым қоры ғылыми әзірлемелерді коммерцияландыру бойынша 43,6% деңгейінде есеп берді, алайда тексеру тек 15,7% көрсетті. Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы Әлихан Смайылов есептеу кезінде әртүрлі кезеңдерді пайдалану көрсеткіштің асыра көрсетілуіне қалай әкелгенін түсіндірді.
ҒЫЛЫМ ҚОРЫ КӨРСЕТКІШТЕРДІ ҚАЛАЙ АСЫРА КӨРСЕТТІ
11 қарашада Курултай отырысында Жоғары аудиторлық палата (ЖАП) басшысы Әлихан Смайылов Ғылым қорының есептілігіндегі айырмашылықтарды егжей-тегжейлі түсіндірді.
Оның айтуынша, коммерцияландыру деңгейін есептеу кезінде Ғылым қоры соңғы үш жылда сәтті аяқталған жобалардың санын ескерген, бірақ оны тек бір есепті жылда аяқталған жобалардың жалпы санына бөлген.
ЖАП мұндай тәсілді дұрыс емес деп санайды. Аудиторлар коммерцияландырылған жобалардың санын бірдей кезеңде аяқталған жобалардың жалпы санымен салыстыруды ұсынады.
«Тиісінше, коммерцияландыру деңгейі айтарлықтай асыра көрсетіледі», — деп атап өтті Смайылов.
Осылайша, 29% жоспары кезінде Ғылым қоры 43,6%-ға қол жеткізгені туралы есеп берді, ал салыстырмалы есептеу кезінде көрсеткіш 15,7% болды.
ДЕПУТАТТАРДА ҚАНДАЙ СҰРАҚТАР ТУЫНДАДЫ
Депутат Екатерина Смышляева ғылым және жоғары білім министрлігі мен ЖАП деректері арасындағы айырмашылыққа назар аударды.
Ол сондай-ақ 141 аяқталған жобаның үштен бірінен азы тұрақты сатылымды қамтамасыз еткенін атап өтті. Бұл ретте кейбір компаниялар гранттық қаражат есебінен сатып алынған жабдық пайдалануға берілгенге дейін сатылым туралы есеп берген.
Депутат қай әдістемені дұрыс деп санау керектігін түсіндіруді сұрады.
САЯСАТ НҰРБЕК НЕ ДЕП ЖАУАП БЕРДІ
Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек айырмашылықтарды жобаларды бағалаудың әртүрлі тәсілдерімен түсіндірді.
Оның айтуынша, ЖАП нақты сатылымдарға, салынған қаражатқа және пайдаға бағдарланады. Министрлік болса патенттер мен ғылыми институттармен ынтымақтастықты қоса алғанда, қосымша көрсеткіштерді ескереді.
Бұл ретте министр коммерцияландыруды неғұрлым қатаң бағалау қажеттігін мойындап, министрлік өз әдістемесін қайта қарайтынын, оны аудиторлардың тәсіліне жақындататынын хабарлады.
Нұрбек сондай-ақ Ғылым қоры арқылы 386 жоба қаржыландыру алғанын, оның ішінде 241 жоба сатылымды бастағанын, ал 31 жоба экспортқа шыққанын атап өтті.
АУДИТ НЕНІ КӨРСЕТТІ
ЖАП деректері бойынша 141 жобаның тек 38-і немесе 27%-ы тұрақты сатылымды қамтамасыз етті. Қалған 22 млрд теңгеге 103 жоба өнім шығару және сатылым көлемдері бойынша күтілетін нәтижелерге қол жеткізген жоқ.
Аудиторлардың негізгі наразылығы жобалардың төмен нәтижелілігіне ғана емес, олардың табыстылығын бағалау тәсілінің өзіне де қатысты. Салыстыруға келмейтін кезеңдерді пайдалану есептілікте коммерцияландырудың айтарлықтай жоғары көрсеткішін көрсетуге мүмкіндік берді.
