2026 жылдың тамызында Ресей Орталық Азия елдеріне дизель отынын жеткізуді шілдеге қарағанда 2,5 есе арттырды. Қазақстан, Қырғызстан, Моңғолия және Тәжікстанға жөнелтілімдер алыс шетелге экспортқа салынған тыйым аясында 370 мың тоннадан асты.
НЕ БЕЛГІЛІ
Reuters трейдерлерге сілтеме жасай отырып, тамызда Ресейдің Орталық Азия елдеріне дизель отынын жеткізуін арттырғанын хабарлады.
- Қазақстан — шамамен 28 мың тонна, шілдеде 0 тонна болған;
- Моңғолия — шамамен 215 мың тонна, 124 мың тоннаға қарсы;
- Қырғызстан — 72 мың тоннадан астам, 4,4 мың тоннаға қарсы;
- Тәжікстан — 56 мың тоннадан астам, 16 мың тоннаға қарсы.
ОРТАЛЫҚ АЗИЯҒА ЖЕТКІЗУ НЕГЕ АРТТЫ
Жеткізу көлемінің өсуі ресейлік мұнай өңдеу зауыттарының жұмысы қалпына келгеннен кейін орын алды. Ресей дизель отыны, газойльдер және кеме отынының экспортына 8 шілдеден бастап тыйым салды, содан кейін ішкі нарықтағы отын тапшылығына байланысты шектеулерді 30 қыркүйекке дейін ұзартты.
Саладағы дереккөздердің бағалауы бойынша, шілденің екінші жартысында дизель отынын өндіру ішкі қажеттіліктен шамамен 10–15%-ға асып, тәулігіне шамамен 170 мың тоннаны құрады.
Шілдеде отынның артық мөлшері резервуарларда жинала бастады, олар сол кезде отын дағдарысы кезінде айтарлықтай босатылған болатын. Тамызда сақтауға арналған бос қуаттар жеткіліксіз болды, сондықтан өндірушілер қосымша өткізу бағыттарын іздей бастады.
ОРТАЛЫҚ АЗИЯ АРТЫҚ МӨЛШЕР ҮШІН БАҒЫТ БОЛҒАНЫ НЕГЕ
Трейдерлер жеткізудің өсуін Орталық Азия елдерінің ресейлік экспорттық шектеулерге сол көлемде бағынбайтынымен түсіндірді. Аймақтағы мемлекеттердің көпшілігінің Ресеймен мұнай өнімдерін жеткізу туралы екіжақты келісімдері бар.
Осы аяда Орталық Азия қалыптасқан дизель отынының артық мөлшерін өткізу бағыттарының біріне айналды. Сонымен қатар, деректер жеткізудің ұлғаюы тек ресейлік қоймаларды босату қажеттілігімен байланысты деп тұжырымдауға мүмкіндік бермейді: трейдерлер бұл факторды түсіндірмелердің бірі деп атайды.
Саладағы дереккөздің мәліметі бойынша, тамызда Ресейдің ішкі нарығына дизель отынын жеткізу 4,7 млн тоннаға дейін төмендеді, шілдеде 5 млн тонна болған, ал экспорт өсті.
СЕГІЗ АЙ ІШІНДЕ ЖЕТКІЗУГЕ НЕ БОЛДЫ
Тамыздағы күрт өске қарамастан, 2026 жылдың қаңтар–тамыз айларында Ресей дизель отынының Орталық Азия мен Ауғанстанға жиынтық жеткізілімі өткен жылғы деңгейден төмен болды.
Сегіз ай ішінде Ресей осы бағыттарға 2,5 млн тонна экспорттады, 2025 жылдың сәйкес кезеңінде 2,6 млн тонна болған.
Ең ірі сатып алушы Моңғолия болып қала береді. Трейдерлердің деректері бойынша, 2026 жылы қарастырылып отырған елдерге жеткізілген ресейлік дизель отынының жалпы көлемінің шамамен 50%-ы оған тиесілі.
КОНТЕКСТ
Бұған дейін поляк мұнай компаниясы ORLEN Польшадағы, Чехиядағы және Литвадағы мұнай өңдеу зауыттары үшін 16 қосымша мұнай партиясына келісімшарт жасасқаны белгілі болды. Жеткізушілер арасында Қазақстан, Норвегия, Ұлыбритания, Алжир, Әзірбайжан, сондай-ақ Солтүстік және Оңтүстік Америка елдері болды.
Қосымша көлемдер Сауд Арабиясынан жеткізудегі үзілістер аясында қажет болды.
