Қазақстанның ауыл шаруашылығына арналған тәуекелдер Ресейде мұнай өңдеудің төмендеуі, Орталық Азияның отын нарығындағы шиеленісті жағдай және алдағы Павлодар мұнай өңдеу зауытының (МӨЗ) жоспарлы жөндеуі аясында өсті. Сарапшылардың бағалауы бойынша, бұл егін жинау науқаны кезінде диқандардың шығындарының артуына әкелуі мүмкін.
ТӘУЕКЕЛДЕР НЕМІЗДЕН ТУЫНДАДЫ
Ulysmedia.kz Teniz Capital сарапшыларына сілтеме жасап хабарлағандай, отынның жоғары құны, Ресейден жеткізілімнің ықтимал қысқаруы және тыңайтқыш бағасының өсуі ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілердің шығындарын арттыруы мүмкін.
Сарапшылар қосымша ішкі фактор ретінде Павлодар МӨЗ-нің жоспарлы жөндеуін атайды, ол еліміздің солтүстік аймақтарындағы белсенді егін жинау науқаны кезеңіне – 18 қыркүйектен 17 қазанға дейін жоспарланған.
Диқандар үшін жағдай дизель отыны қорының болуына, күздегі ішкі жеткізілім көлеміне және Ресейден нақты отын импортына байланысты болатыны атап өтіледі.
АЙМАҚТЫҢ ОТЫН НАРЫҒЫНДА НЕ БОЛЫП ЖАТЫР
Сарапшылардың ақпараты бойынша, Орталық Азия елдерінде отынмен қамтамасыз етуде шиеленісті жағдай байқалады. Өзбекстан бензин импортын ұлғайтты, ал Қырғызстан ресейлік жеткізілімге балама іздеп жатыр.
Сондай-ақ, Ресей Үндістаннан теңіз арқылы бензин импортын бастағаны атап өтіледі. Kpler бағалауы бойынша, РФ-дағы мұнай өңдеу көлемі үш ай ішінде 7–22%-ға қалпына келуі мүмкін, алайда материалдарда көрсетілгендей, бұл тапшылықты толық жою үшін жеткіліксіз.
Сонымен бірге, Қытай бензин экспортына шектеулерді ішінара алып тастай бастады. Сарапшылардың пікірінше, бұл азиялық нарық үшін балама жеткізілімнің қолжетімділігін арттыруы мүмкін, алайда Орталық Азия үшін әсер логистиканың жоғары құнымен шектеледі.
БҰНЫҢ ЕГІН ЖИНАУ НАУҚАНЫНА ҚАТЫСЫ ҚАНДАЙ
1 маусымдағы жағдай бойынша Қазақстандағы бидай қоры 6,9 млн тоннаны құрады. 2026 жылы астық өнімінің болжамы 14 млн мен 15,3 млн тонна аралығында бағалануда.
Көктемгі дала жұмыстарын жүргізу үшін диқандарға 402 мың тонна дизель отыны бөлінді. Бұл ретте бұл көлем ақпаннан маусымға дейінгі кезеңге есептелгені және егін жинау науқанына арналмағаны нақтыланады.
Қосымша фактор ретінде екі қазақстандық МӨЗ-де бірден жоспарлы жөндеу жұмыстарын жүргізу табылады. Атырау МӨЗ-дегі жұмыстар басталып, 15 шілдеге дейін жалғасады деп хабарланады, одан кейін Павлодар МӨЗ-де жөндеу жұмыстары күтіледі.
ЖАҒДАЙҒА ҚАНДАЙ ФАКТОРЛАР ӘСЕР ЕТЕДІ
Көршілес елдердегі отын тапшылығы аймақтың ресурстарына қосымша сыртқы сұранысты қалыптастырады. Сонымен қатар, Қытайдан, Беларусьтен, Әзірбайжаннан және Түрікменстаннан отын жеткізілімі үшін бәсекелестік тәуекелі бар.
