Қазақстандық мұнай өңдеу зауыттары (МӨЗ) ішкі сұраныстың өсуі және шетелден жеткізілімнің қысқаруы аясында авиакеросин шығаруды ұлғайтты. Импорттың негізгі көзі — Ресей — жеткізілімді тоқтатты, ал сыртқы нарықтағы отынның қолжетімді көлемі шектеулі болып қалуда.
НЕЛІКТЕН ТАПШЫЛЫҚ ҚАУПІ ТУЫНДАДЫ
Ulysmedia.kz сілтеме жасаған Reuters деректері бойынша, қазақстандық МӨЗ ішкі сұранысты толық қамту үшін жеткілікті авиакеросин өндірмейді. Бұрын жетіспейтін көлемдер Ресей мен Беларусьтен сатып алынатын еді, алайда қазір екі ел де ең алдымен отын тапшылығы байқалатын ресейлік нарықты қамтамасыз етуге бағдарланған.
Маусым айының соңында Атырау мұнай өңдеу зауыты (АМӨЗ) профилактикалық жөндеуге кетеді, бұл өндіріс көлемін қосымша қысқартатыны атап өтілген.
ҚАЗАҚСТАНДЫҚ ЗАУЫТТАР ҚАЛАЙ РЕАКЦИЯ БІЛДІРДІ
Осы аяда АМӨЗ авиакеросин шығару жоспарын өңделетін мұнайдың жалпы көлемінің 4,51%-на дейін ұлғайтты. Мамыр айында қазақстандық кәсіпорындар отынның осы түрінен рекордтық 96,2 мың тонна өндірді.
Reuters ақпараты бойынша, маусым айының бірінші жартысында Қазақстанға ресейлік авиакеросин жеткізілімі 1,9 мың тоннаны құрады, ал мамыр айының барлық кезеңінде ол 23,1 мың тоннаға жеткен еді. 1-15 маусым аралығында Беларусьтен жеткізілім 6,58 мың тоннаға дейін өсті, ал өткен айда ол 940 тоннаны құраған болатын.
Қаңтардан мамырға дейін теміржол арқылы Ресейден Қазақстанға шамамен 145 мың тонна авиаотын жеткізілді, бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңіндегі 112 мың тоннаға қарсы тұр.
ҚАНДАЙ ТҰТЫНУ КӨЛЕМІ КҮТІЛУДЕ
Энергетика министрлігінің деректері бойынша, Қазақстандағы авиациялық отынды қоса алғандағы жалпы отын қоры 1 млн тоннадан асады. Ведомство бұл ағымдағы сұранысты қанағаттандыру үшін жеткілікті деп санайды.
Сонымен қатар, жарияланымда атап өтілгендей, маусым айында еліміздің әуежайларына шамамен 110 мың тонна авиакеросин қажет болады. Жоспарларға сәйкес, қазақстандық МӨЗ мұнай өнімінің 73,4 мың тоннасын өндіреді.
ОТЫН БАҒАСЫ ҚАЛАЙ ӨЗГЕРДІ
Ұсыныстың шектеулі болуына байланысты авиакеросиннің құны өсті. Қаңтар айында баға тоннасына $734 пен $788 аралығында болды. Маусым айына қарай ең төменгі баға $776-ға дейін, ал ең жоғарғы баға тоннасына $1577-ге дейін өсті.
Алматы әуежайында ішкі жолаушылар рейстері үшін авиаотын тоннасының құны $866-дан басталады, ал шетелдік әуе компаниялары үшін «қанатқа құю» қызметінің бағасы шамамен $1500-ге жетеді.