Қазақстандағы ақылы жолдармен жүру ақысын 2026 жылы 120 млрд теңгеге жеткізу жоспарлануда. Көрсеткіш ақылы трассалар желісінің кеңеюі және сапарлар санының артуы аясында өсуде.
АҚЫЛЫ ЖОЛДАР ЖҮЙЕСІ ҚАЛАЙ ДАМИДЫ
Көлік министрі Нұрлан Сауранбаевтың айтуынша, Қазақстанда ақылы жол учаскелерін енгізу кезең-кезеңімен жүзеге асырылуда, деп хабарлайды Informburo.kz.
2025 жылы олардың ұзындығы 4,9 мың шақырымды құрады, бұл 2024 жылмен салыстырғанда 53%-ға артық (3,2 мың шақырым). Ақылы жолдардың ұзындығы 2026 жылы 6,7 мың км-ге, ал 2029 жылы 10 мың км-ге жетеді деп күтілуде.
АҚЫЛЫ ЖОЛДАРДАҒЫ ҚОЗҒАЛЫС ҚАРҚЫНДЫЛЫҒЫНЫҢ ӨСУІ
Ақылы учаскелер санының артуымен қозғалыс қарқындылығының да өсуі байқалады. 2025 жылы ақылы жолдармен 74 млн автокөлік жүрді, ал 2026 жылы бұл көрсеткіш 92 млн-ға дейін өседі деп күтілуде.
Қ 2029 жылға қарай ақылы жолдармен жылына 145 млн-ға дейін автомобиль жүреді деп болжануда.АҚЫЛЫ ЖОЛДАРДАН ТҮСЕТІН ЖИНАҚТАР ҚАЛАЙ ӨЗГЕРЕДІ
Ақылы жолдар санының өсуіне және қозғалыс қарқындылығының артуына байланысты Қазақстанда жыл сайынғы жинақтарды айтарлықтай арттыру жоспарлануда.
2025 жылы ақылы жолдардан түскен кіріс 87 млрд теңгені құрады, 2026 жылы 120 млрд теңгеге дейін өсуі күтілуде. 2029 жылға қарай болжамды жинақ көлемі 250 млрд теңгеге жетуі мүмкін, бұл өткен жылғы деңгейден үш есе дерлік артық.
ЖИНАҚТАРДЫ АРТТЫРУДЫҢ МАҚСАТТАРЫ
Көлік министрі жиналған қаражат жол инфрақұрылымын күтіп ұстауға және дамытуға жұмсалатынын атап өтті. Бұл қолданыстағы жолдардың сапасын сақтап қана қоймай, жаңа учаскелер салуға, бүкіл Қазақстан бойынша жол қатынасын жақсартуға мүмкіндік береді.
КОНТЕКСТ
Қазақстандағы ақылы жолдар тақырыбы қоғамда жиі талқылау нысанына айналады.
2022 жылғы мамырда ФБРК редакциясы Қазақстанның ақылы жолдарынан кім пайда таба алатыны туралы материал жариялады.
Тергеуде 2019 жылы «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ Тимур Құлыбаевпен байланысты «Computer Vision Technologies» ЖШС қоса алғанда, компаниялар консорциумымен ақы алу жүйесін құруға 11 жылдық шарт жасасқаны хабарланды. 2020 жылғы сәуірде компания құны 3,4 млрд теңгеден асатын бақылау аркаларын дайындау және орнату бойынша конкурс өткізіп, жеңімпаз «НГСК КазСтройСервис» АҚ болды. Бір арканың құны шамамен 32,5 млн теңгені құрады.
Келісімшарт шарттары бойынша инвестициялардың қайтарымы 11 жыл ішінде ақылы жолдардан түскен жинақтар есебінен көзделген. Тергеу барысында компания 2 млрд теңгеден аз қаражат салғаны, ал келісімшарт бойынша төлемдер 138 млрд теңгеге жетуі мүмкін екені анықталды.
Кейінірек көлік министрлігі «Computer Vision Technologies» ЖШС-мен келісімшарт шарттарын қайта қарау және операциялық шығындарды азайту ниеті туралы мәлімдеді.