Қазақстан маусым айында Қашаған кен орнындағы техникалық жұмыстарға байланысты ресейлік Қара теңіз порты арқылы CPC Blend маркалы мұнай экспортын қысқартады. Жөнелтілім көлемі мамырға жоспарланған рекордтық деңгейге жақын 1,7 млн баррельден тәулігіне 1,3–1,4 млн баррельге дейін төмендейді.
НЕЛІКТЕН ЖЕТКІЗІЛІМ АЗАЯДЫ
Bloomberg деректері бойынша, жеткізу жоспарымен таныс дереккөздерге сілтеме жасай отырып, бұл төмендеу Қазақстанның екінші ірі мұнай кен орны — Қашағандағы техникалық қызмет көрсетумен байланысты. Жұмыстар мамыр айының соңынан маусым айының соңына дейін жалғасады деп хабарланады.
Мәселе CPC Blend маркалы мұнайды Каспий құбыр консорциумы (КҚК) жүйесі арқылы ресейлік Қара теңіз жағалауына тасымалдауға қатысты.
КҚК және энергетика министрлігінің баспасөз қызметі жағдайға түсініктеме бермеді.
БҰҰ ДҮНИЕЖҮЗІЛІК НАРЫҚТАҒЫ АХУАЛҒА ҚАЛАЙ БАЙЛАНЫСТЫ
Экспорттың қысқаруы Парсы шығанағы елдерінен еуропалық нарыққа мұнай жеткізудегі үзілістер аясында болып отыр. Еуропалық мұнай өңдеу зауыттары Иран маңындағы жағдайға және Ормуз бұғазы арқылы кеме жүру көлемінің қысқаруына байланысты жеткізілім тапшылығына тап болғаны атап өтіледі.
Осы аяда авиациялық отын бағасы өсті, ал еуропалық әуе компанияларының бір бөлігі рейстер санын қысқартты. Жарияланымда нарық қатысушылары АҚШ пен Иран арасындағы шиеленіс сақталса, жазғы туристік маусымда қиындықтардан қауіптенетіні айтылған.
МҰНАЙ ЖЕТКІЗУДЕ ҚАЗАҚСТАН ҚАНДАЙ РӨЛ АТҚАРАДЫ
Қазақстан Еуропаға мұнай жеткізуші екінші ірі ел болып қала береді. Қазақстандық мұнай экспортының шамамен 80%-ы КҚК жүйесі арқылы тасымалданады.
Басылым дереккөздерінің ақпараты бойынша, CPC Blend жүктеріндегі мұнайдың 90%-дан астамы қазақстандық шикізат болып табылады. Соңғы айларда ресейлік мұнайдың үлесі тәулігіне шамамен 100 мың баррельді құрады.
Bloomberg есептеулері бойынша, 2025 жылы Қашаған жобасы тәулігіне шамамен 390 мың баррель мұнай өндірген.
КОНТЕКСТ
Бұған дейін Reuters хабарлағандай, 1 мамырдан бастап Ресей аумағы арқылы өтетін «Достық» мұнай құбырының солтүстік тармағы бойынша қазақстандық мұнайдың Германияға транзиті тоқтатылды. Кейін энергетика министрі Ерлан Ақкенженов мәлімдегендей, мамырдағы жеткізу кестесінде осы бағыт бойынша нөлдік транзит көлемі көрсетілген.
Шектеулер аясында энергетика министрлігі хабарлағандай, 260 мың тонна мұнай баламалы экспорттық бағыттарға қайта бөлінді. Оның 100 мың тоннасы Усть-Луга портына, тағы 160 мың тоннасы КҚК жүйесі арқылы жіберілді.