Қаржы ұйымдары Қазақстанда жарнамада өз өнімдерінің артықшылықтарын ғана емес, сонымен қатар оларға байланысты тәуекелдерді де ашып көрсетуге міндетті болады. Мұндай талаптар 2026 жылғы 27 шілдеде Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) бекіткен заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілердің жаңа пакетінде көзделген.
НЕ ӨЗГЕРДІ
Жаңа талаптар банктерге, микроқаржы және сақтандыру ұйымдарына, сондай-ақ бағалы қағаздар нарығының жекелеген қатысушыларына қолданылады. Құжаттар қаржы өнімдерін басқарудың бірыңғай жүйесін барлық кезеңдерде — әзірлеу мен нарыққа шығарудан бастап шарттарды өзгерту және ұсынуды тоқтатуға дейін енгізеді.
Негізгі жаңашылдықтардың бірі қаржы өнімдерін жарнамалаудың, сатудың және сүйемелдеудің бірыңғай ережелері болды. Қаржы ұйымдары өнімнің шарттары, құны, артықшылықтары мен тәуекелдері туралы нақты және теңгерімді ақпарат беруге, сондай-ақ жылжытудың адал емес тәжірибелерін болдырмауға міндетті.
БҰЛ КЛИЕНТТЕРГЕ ҚАЛАЙ ӘСЕР ЕТЕДІ
Шарт жасасуға дейін қаржы ұйымы өнімнің нақты тұтынушыға оның мақсаттарын, қаржылық жағдайын және оған байланысты тәуекелдерді көтере алу қабілетін ескере отырып, сәйкес келетінін бағалауы керек. Сонымен қатар, өнімдер алдын ала тестілеуден өтуі тиіс, ал нарыққа шығарылғаннан кейін ұйымдар оларды пайдалану нәтижелерін бақылауға және қажет болған жағдайда шарттарды өзгертуге немесе клиенттер үшін тәуекелдер анықталса, сатуды тоқтатуға міндетті.
КЛИЕНТТЕР ҮШІН ТАҒЫ НЕ ӨЗГЕРЕДІ
Шарт жасасу алдында банктер, микроқаржы және сақтандыру ұйымдары қаржы өнімінің нақты тұтынушыға сәйкес келетінін бағалауы керек. Бұл ретте клиенттің мақсаттары, оның қаржылық жағдайы және ықтимал тәуекелдерді көтере алу қабілеті ескерілетін болады.
Сонымен қатар, реттеуші қаржы нарығын қадағалау тәсілін өзгертеді. Енді ол қаржы ұйымдарының заңнама талаптарын сақтауын ғана емес, сонымен қатар қаржы өнімдерінің тұтынушылардың мүдделеріне сәйкес келетінін және олар клиенттер үшін тәуекелдер тудырмайтынын бағалайды. Агенттіктің хабарлауынша, мұндай тәуекелдер анықталған кезде қаржы ұйымдары өнімнің шарттарын өзгертуі немесе оны сатуды тоқтатуы керек.
ЖАҢА ЕРЕЖЕЛЕР ҚАШАН ҚОЛДАНЫСҚА ЕНЕДІ
Қадағалаудың жаңа моделі тұтынушыларға зиян келтірудің алдын алуға бағытталған. Егер бұрын негізгі назар қаржы ұйымдарының заңнама талаптарын сақтауына аударылса, енді реттеуші қаржы өнімдерінің клиенттердің мүдделеріне сәйкес келетінін және олар үшін әділ нәтижені қамтамасыз ететінін де бағалайтын болады.
Жаңа ережелер 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енеді.
