Ресейдің отын нарығындағы проблемалар теңге бағамы мен Қазақстандағы инфляцияға жанама әсер етуі мүмкін. Мұндай пікірді сарапшылар білдіріп, әсер Ресейдің мұнай өңдеуіндегі жағдайға, рубль бағамының динамикасына және қаржылық реттеушілердің қабылдайтын шараларына байланысты болатынын атап өтті.
ОТЫН ДАҒДАРЫСЫ ТЕҢГЕГЕ НЕЛІКТЕН ӘСЕР ЕТУІ МҮМКІН
LS мәліметінше, «Финам» компаниясының сарапшысы Александр Потавин Ресейдің отын нарығындағы жағдай рубль бағамына қысымды күшейтуі мүмкін деп есептейді. Егер ресейлік валюта әлсіресе, теңге де одан кейін ішінара төмендеуі мүмкін, өйткені Қазақстан мен Ресей экономикалары сауда және Еуразиялық экономикалық одақ (ЕЭО) тетіктері арқылы тығыз байланысты.
Сарапшының сөзінше, рубль бағамының ауытқуының әсерін Қазақстан Ұлттық Банкінің әрекеттері тегістеуі мүмкін. Сонымен қатар, ол ресейлік валютаның әлсіреуін ең алдымен инфляцияның ықтимал өсу факторы ретінде қарастырады, өйткені бұл отынның, логистиканың және Ресейден импортталатын тауарлардың қымбаттауына әкелуі мүмкін.
РЕСЕЙДІҢ ОТЫН НАРЫҒЫНДА НЕ БОЛЫП ЖАТЫР
«Финамның» сарапшысы Сергей Кауфман өз бағалауы бойынша, қазіргі уақытта Ресейде өңдеу қуаттарының шамамен 25%-ы зақымдалған болуы мүмкін екенін атап өтті.
Ол залалдың ауқымын нақты бағалау қолжетімді ақпараттың шектеулі көлеміне байланысты қиын екенін айтты. Оның сөзінше, мұнай өңдеу зауыттарының көпшілігі орташа дәрежедегі зақым алады, ал жөндеу мерзімі бірнеше аптадан бірнеше айға дейін созылуы мүмкін. Сарапшы сондай-ақ отын дағдарысын аяқтаудың негізгі шарты мұнай өңдеу зауыттарына жаңа шабуылдардың болмауы деп санайды.
ҚАЗАҚСТАН ҮШІН ҚАНДАЙ САЛДАР БОЛУЫ МҮМКІН
«Финамның» макроэкономикалық талдау бөлімінің жетекшісі Ольга Беленькая Қазақстан экономикасына әсер жанама сипатта екенін атап өтті.
Оның сөзінше, Ресей Қазақстанға импорттық тауарлардың ең ірі жеткізушісі болып қала береді — 2025 жылы жеткізу көлемі $19 млрд құрады. Атап айтқанда, Қазақстан дәстүрлі түрде ресейлік мұнай өнімдерін, өнеркәсіп өнімдерін және ауыл шаруашылығы тауарларын импорттады. Сонымен қатар, сарапшы авиакеросин мен бензинді қоса алғанда, мұнай өнімдерінің экспортына Ресейден уақытша тыйым салынғанын, ал Қазақстанда да мұнай өнімдерін экспорттауға уақытша тыйым салынғанын еске салды.
Сарапшының пікірінше, отын бағасының ықтимал өсуі және Ресейден жеткізу көлемінің қысқаруы тасымалдау, ауыл шаруашылығы өнімдері және ресейлік тауарлардың қымбаттауына әкелуі мүмкін, бұл Қазақстандағы инфляцияны жеделдетуі ықтимал.
ӘСЕР АУҚЫМЫ НЕГЕ БАЙЛАНЫСТЫ
Ольга Беленькаяның сөзінше, Қазақстан үкіметінің жанар-жағармай материалдарына бағаның өсуін тежеу тәжірибесі бар, ресейлік билік те осындай шаралар қабылдауда.
Сарапшы Қазақстандағы инфляцияға әсер орташа дәрежеде болуы мүмкін және Ресей нарығындағы отын тапшылығының ұзақтығы мен өткірлігіне байланысты болады деп есептейді.
