Қоғам белсендісі Серік Байғалиев көлік заңнамасының бұзушылықтарын анықтауға көмектесіп, ауыр жүк көліктеріне қатысты материалдарды рәсімдеу үшін Абай облысы бойынша көлік бақылау инспекциясының қызметкерлерін шақырды, алайда одан кейін әкімшілік хаттама оның өзіне де жасалды. Кейін сот құқық бұзушылық құрамы болмағандықтан іс бойынша іс жүргізуді тоқтатты.
ӘКІМШІЛІК ІС ҚАЛАЙ ТУЫНДАДЫ
Hronika.kz деректері бойынша, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі президент саясатына жәрдемдесу орталығы» РББ филиалының жетекшісі Серік Байғалиев көлік министрі Нұрлан Сауранбаевқа, оның орынбасарына және көлік бақылау комитетінің төрағасына өтініш жолдады.
Өтініште 2026 жылдың маусым айының соңында қоғам белсендісі полиция қызметкерлерімен бірлесіп, оның ақпараты бойынша көлік заңнамасының талаптарын бұзған жүк көліктерін анықтау бойынша профилактикалық іс-шараға қатысқаны айтылған.
Мұндай көлік құралдары анықталғаннан кейін бақылау өлшеуін жүргізу үшін орынға Абай облысы бойынша көлік бақылау инспекциясының қызметкерлері шақырылды. Инспекторлар әкімшілік материалдарды ауыр жүк көліктерінің иелеріне ғана емес, сонымен қатар Серік Байғалиевтің өзіне де рәсімдегені хабарланады.
СОТ ІС ЖҮРГІЗУДІ НЕГЕ ТОҚТАТТЫ
Қоғам белсендісіне қатысты ӘҚБтК-нің 462-бабының 1-бөлігі («Лауазымды адамның заңды қызметіне кедергі келтіру») бойынша хаттама жасалды. Материалдар Семей қаласының әкімшілік құқық бұзушылықтар жөніндегі мамандандырылған сотына берілді.
Сот әкімшілік құқық бұзушылық құрамы болмағандықтан іс бойынша іс жүргізуді тоқтатты. Өтініште көрсетілгендей, сот Серік Байғалиев мемлекеттік көлік бақылауының субъектісі болып табылмайтынын, ал инспекция қызметкерлерінің оған қатысты аталған бап бойынша хаттама жасауға өкілеттігі болмағанын көрсетті.
МИНИСТРЛІККЕ ҚАНДАЙ ТАЛАПТАР ЖОЛДАНДЫ
Сот талқылауы аяқталғаннан кейін Серік Байғалиев көлік министрлігінің басшылығына жүгінді. Өтініште ол қатысы бар лауазымды тұлғаларға қатысты қызметтік тексеру жүргізуді және оларды жұмыстан босату мәселесін қарауды сұрайды.
Сонымен қатар, материалдарда көрсетілгендей, өтініштер құқық қорғау органдарына да жолданған. Қоғам белсендісінің айтуынша, ол лауазымды тұлғалардың әрекеттеріне құқықтық баға беруді сұрайды.
КОНТЕКСТ
Көлік бақылау саласындағы заңнаманы қолдану практикасы бірнеше рет тексерулер мен қоғамдық талқылаулардың тақырыбына айналды.
2026 жылдың қаңтарында ФБРК редакциясы салмақ бақылау жүйесі мен автоматтандырылған өлшеу станцияларының (АӨС) жұмысын егжей-тегжейлі зерделеді. Құжаттарды, мемлекеттік органдардың ресми жауаптарын және статистиканы талдау көрсеткендей, Әкімшілік іс жүргізудің бірыңғай тізілімі (ӘІБТ) арқылы қаулыларды автоматты түрде рәсімдеу іске қосылғаннан кейін прокуратура органдары жекелеген АӨС жұмысына байланысты әкімшілік істердің бір бөлігін қайта қарай бастады. Бір мезгілде зерделенген материалдарға сәйкес, мұндай бұзушылықтардың субъектілері бола алмайтын көлік құралдарына қатысты қаулылар шығарылған жағдайлар анықталды.
Кейінірек «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ, автомобиль көлігі және көлік бақылау комитеті мен «Автоматик Систем» ЖШС ресми жауаптары АӨС жұмысының әртүрлі кезеңдеріне жауапкершілік бірнеше қатысушы арасында бөлінгенін көрсетті. «ҚазАвтоЖол» станцияларды сатып алу және орналастыруға жауапты, алайда бұзушылықтар мен айыппұлдар туралы деректерге қол жеткізе алмайды, ал комитет АӨС-тен ақпарат алады, бірақ мердігерлерді таңдауға қатыспайды.
Көлік бақылау жүйесінің жұмысындағы проблемалар туралы тек тасымалдаушылар ғана емес, ведомство қызметкерлерінің өздері де мәлімдеді. 2025 жылдың қазан айында Жамбыл облысы бойынша көлік бақылау инспекциясының бас маманы Нұрсұлтан Болатбеков ФБРК-ге Астанадағы көлік бақылау құрылымдарындағы сыбайлас жемқорлық схемасы туралы хабарлады — оның деректері бойынша, жекелеген бөлімшелердің басшылығы ауыр жүк көліктерінен ай сайынғы алымдар үшін бұзушыларды жауып отырған.
