(9 қаңтар 2026 / Дереккөз: Сыбайлас жемқорлықты тергеу қоры-бюросы)
Ауыл шаруашылығы министрлігінің ветеринариялық бақылау және қадағалау комитетіндегі (АШМ ВБҚК) жанжал әдеттегі қызметтік келіспеушіліктерден асып кетті. Кадрлық және ұйымдастыру жұмысы басқармасының басшысы, комитеттің этика жөніндегі уәкілеттісі Әлфия Жәменқызы вице-министрге Аманғали Бердәлінге жағдайды бақылауға алуды және комитет төрағасының Қазбек Тәшімовтың іс-әрекеттеріне қызметтік тексеру жүргізуді сұрап өтініш жолдады.
ТАҢДАМАЛЫ ТӘРТІП
ФБРК редакциясының қарамағына ханым Жәменқызының өтініші түсті, оның ортасында — қосарланған стандарттар мәселесі. Персоналмен жұмыс басқармасы кіру-шығу бақылау жүйесі (КШБЖ) арқылы еңбек тәртібінің бұзылуын тіркеп, қызметтік жазбалар ресімдеген. Алайда тәртіптік шаралар, белгілі болғандай, таңдамалы түрде қолданылған.
Құқықтық қамтамасыз ету басқармасының басшысы ханым Сералиева 2025 жылғы қазанда 18 рет, қарашада 20 рет кешіккен. Өтініш авторының нұсқауынша, тәртіптік шаралар қолданылмаған. Тіпті 2025 жылғы қыркүйек-қараша айларындағы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің тексеруі бұл фактілерді ескермеген.
СЫЙЛЫҚ ҚОРЫ ШИЕЛЕНІС НҮКТЕСІ РЕТІНДЕ
Әлфия Жәменқызы ынталандыру төлемдерінің ашық емес бөлінуін көрсетеді. Ханым Сералиеваға бала күтіміне байланысты демалыстан шыққаннан кейін бір ай өткен соң 1 052 046 теңге көлемінде сыйлықақы берілгені хабарланады. 2025 жылғы сәуірде оған лауазымдық міндеттеріне кіретін талап-арыздар бойынша жұмыс үшін қосымша сыйлықақы төленген.
Сонымен қатар, құқықтық қамтамасыз ету басқармасы Тәуелсіздік күніне басқа бөлімшелермен салыстырғанда үлкен сыйлықақы алған. Ханым Сералиеваға декреттен шыққаннан кейін екі ай өткен соң, 2025 жылғы 24 ақпанда сауықтыру жәрдемақысы да төленген.
ТҮСІНДІРМЕСІЗ ҚҰРЫЛЫМДЫҚ РЕФОРМА
2025 жылғы қыркүйекте комитеттің жаңа құрылымы бекітілді. Тамақ қауіпсіздігі басқармасы жойылып, халықаралық ынтымақтастық және шекара маңындағы бекеттерді бақылау басқармалары біріктірілді. Кадр қызметі құқықтық қамтамасыз ету басқармасының құрамына енгізілді, бұл автордың пікірінше, оның дербестік принципіне қайшы келеді.
Кадр қызметі лауазымдық нұсқаулықтарды салалық басқармалардың қатысуынсыз әзірлегені атап өтіледі, бұл нұсқаулықтарды құрылымдық бөлімшенің өзі әзірлейді деген ережелерді бұзады. Ал 2026 жылға арналған демалыс кестесі үш рет бекітуге ұсынылған, бірақ қол қоюға жеткізілмеген.
2025 жылғы 18 желтоқсанда Қазбек Тәшімов персоналмен жұмыс басқармасының бес қызметкеріне қатысты қызметтік тергеулер тағайындады. Өтініш авторы мұны тәртіптік жазалар қолдану ережелерін бұзу деп санайды.
ҚАЙТАЛАНАТЫН СЦЕНАРИЙ
Әлфия Жәменқызы 2025 жылғы тамызда этика кеңесі Тәшімов мырзаның әрекеттерін қарап, мемлекеттік қызметті беделін түсіретін тәртіптік теріс қылық үшін оны жауапкершілікке тартқанын еске салады. Ханым Жәменқызының пікірінше, бұл төрағаның басқару тәсілін өзгертпеген.
БҰЛ ТӘЖІРИБЕДЕ НЕНІ БІЛДІРЕДІ?
Бұл жанжал кадрлық келіспеушіліктен әлдеқайда асып түседі. Өтініш тәртіптің таңдамалы қолданылуын ғана емес, мал шаруашылығының дамуы тікелей байланысты ведомстводағы басқарудың түбегейлі дағдарысын көрсетеді.
Құрылымдық өзгерістер құқықтық негіздемесіз жүріп жатқан, ал кадр қызметі дербестігін жоғалтып жатқан жағдай жүйенің тігістерінен жарылып жатқанын көрсетеді.
Қазақстан мал шаруашылығын дамыту бойынша амбициялық мақсаттар қояды, бірақ жұмыс істейтін ветеринариялық қызметсіз бұл жоспарлар тек декларация болып қалады. Ветеринариялық функциялардың бір бөлігі нарықтық секторға берілген немесе қайталанған, бәсекелестік туғызып, қызмет сапасын арттыратын Қытайдың тәжірибесін зерделеудің мәні бар шығар?
Қалай болғанда да, ветеринариялық бақылауға нүктелік кадрлық тазарту емес, басқару моделін түбегейлі реформалау қажет. Әйтпесе, мал шаруашылығы аграрлық сектордың әлсіз буыны болып қала береді.
Алдын ала мәлімет бойынша, Мемлекеттік қызмет істері агенттігі аталған фактілерді тексерумен айналысады. Қазіргі уақытта ресми растаулар жоқ.