Қазақстанда 568 бейнебақылау камерасы қалдықтарды заңсыз сақтау орындарын анықтауға бағытталған. Бұл экологиялық бақылауға жауапты ведомствоның жазбаша жауабында көрсетілген және бұл бұрын баспасөз мәслихатында мұндай камералардың мақсатсыз деп танылғаны туралы жасалған мәлімдемеге тікелей қайшы келеді.
МИНИСТРЛІК ЖАЗБАША ЖАУАБЫНДА НЕ ХАБАРЛАДЫ
ФБРК ресми сұрауына жауап ретінде ҚР экология және табиғи ресурстар вице-министрі Жомарт Әлиев елді мекендердегі бейнебақылау камералары экологиялық мониторингтің бір құралы ретінде пайдаланылатынын хабарлады. Әлиевтің жазуынша, ҚР ІІМ ақпараты бойынша, республика бойынша 568 камера дәл қалдықтарды орналастыруға рұқсат етілмеген орындарды анықтауға бағытталған.
Сондай-ақ жауапта ғарыштық мониторингтің жаңа деректері келтірілген: 2026 жылғы 12 маусымдағы жағдай бойынша 1177 рұқсат етілмеген қоқыс үйіндісі анықталған, оның 257 - сі, немесе 21% жойылған.
БҰЛ БАСПАСӨЗ МӘСЛИХАТЫНДАҒЫ СӨЗДЕРДЕН НЕМЕН ЕРЕКШЕЛЕНЕДІ
2026 жылғы 4 маусымда ҚР Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз мәслихатында экоминистрліктің экологиялық реттеу және бақылау комитетінің төрағасы Ерболат Көжіков қоқыс үйінділерін бақылауға арналған камераларды орнату құнына байланысты мақсатсыз деп танылғанын мәлімдеді.
Ол сондай-ақ ІІМ камералары елді мекендер шегінде орналасқанын, ал қоқыс үйінділері олардың шегінен тыс жерлерде анықталатынын және соңғы екі жылда ІІМ камералары бойынша қалдықтарды рұқсатсыз сақтау фактілері тіркелмегенін хабарлады.
Бір аптадан кейін алынған министрліктің жазбаша жауабы инфрақұрылым құны туралы дәлелді қайталамайды. Оның орнына, елді мекендерден тыс жерлерде камералардың тиімділігі шектеулі екендігі көрсетілген, өйткені бұзушылар камералардың бар-жоғын анықтап, бейнебақылау орындарында қалдықтарды рұқсатсыз орналастыруды жүзеге асырмайды.
Бұл ретте хатта елді мекендердегі камералар соңғы екі жылда ІІМ камералары бойынша қоқыс үйінділерін анықтау фактілерінің жоқтығы туралы баспасөз мәслихатындағы мәлімдемеден айырмашылығы, қолданыстағы мониторинг құралы деп аталған.
ҚАНДАЙ САНДАР ДА СӘЙКЕС КЕЛМЕЙДІ
Хатта 1177 анықталған қоқыс үйіндісі туралы жаңа деректердің баспасөз мәслихатында бұрын айтылған сандармен қалай байланысатыны нақтыланбаған: жыл басынан бері ғарыштық мониторинг жүйесі бойынша анықталған 884 полигон және рейдтер барысында қосымша табылған тағы 488. Осы екі көрсеткіштің қосындысы хаттағы саннан асып түседі, бұл ретте екі жағдайда да есептеу кезеңі көрсетілмеген.
БАСПАСӨЗ МӘСЛИХАТЫНДАҒЫ СӨЗДЕРГЕ СЕНУГЕ БОЛА МА?
Бір апта ішінде бір мәселе бойынша бір министрліктің ресми ұстанымының екі нұсқасы айтылды. Баспасөз мәслихатындағы ауызша мәлімдеме мен сол ведомствоның жазбаша жауабы камералардан бас тарту себептерін түсіндіруде де, олардың ағымдағы пайдаланылуын бағалауда да ерекшеленеді. Бұл ретте екі құжат та бір министрліктен шыққан және бірдей бақылау құралына қатысты.
Бұл сәйкессіздік ведомство өкілдерінің баспасөз мәслихаттарындағы ауызша мәлімдемелерінің сол ведомствоның құжаттарында бекітілген ресми ұстанымды қаншалықты көрсететіні және мұндай мәлімдемелерге кейінгі жазбаша тексерусіз сүйенуге болатыны туралы сұрақ туғызады.