(23 ақпан 2026 | Дереккөз: Аида Балаеваның Парламент Мәжілісі депутаттарының сауалына жауабы)
Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары Аида Балаева депутаттық сауалға балалар мен жасөспірімдердің ақпараттық қауіпсіздігін қорғау жөнінде жауап берді. Құжатта бұл саладағы бытыраңқы техникалық шешімдерден жүйелі мемлекеттік саясатқа көшу туралы хабарланады.
МЕМЛЕКЕТ ЦИФРЛЫҚ ОРТАНЫ ҚАЛАЙ БАҚЫЛАЙДЫ
2025 жыл бойы уәкілетті органдар Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігімен (ҚР ІІМ) және ұлттық қауіпсіздік комитетімен (ҰҚК) бірлесіп, бұқаралық ақпарат құралдары мен онлайн-платформаларды құқыққа қайшы контентті анықтау мақсатында мониторинг жүргізді.Мониторинг қорытындысы бойынша заңнама бұзушылықтың 128 483 фактісі анықталды. 1 243 нұсқама негізінде 33 624 интернет-ресурсқа және сілтемеге қолжетімділік шектелді.
Сонымен қатар, 4 918 ден қою құжаты жіберіліп, олардың нәтижесі бойынша 94 859 құқыққа қайшы материал жойылды.
Қылмыстық құқық бұзушылық белгілері анықталған кезде материалдар дәлелдемелік базамен бірге ІІМ мен ҰҚК-ге процестік шаралар қабылдау үшін беріледі.
«КИБЕРҚАДАҒАЛАУ» ЖҮЙЕСІНІҢ ЖҰМЫСЫ
Ведомствоаралық үйлестіру үшін «Киберқадағалау» ақпараттық жүйесі жұмыс істейтіні хабарланады.
2025 жылы оған 113 328 интернет-сілтеме енгізіліп, олар бойынша ден қою шаралары басталды.
Анықталған контенттің ішінде:
- 2 127 сілтеме баланың адамгершілік және рухани дамуына зиян келтіретін ақпаратты қамтыған;
- 1 197 сілтеме қатыгездік пен зорлық-зомбылықты насихаттайтын материалдарды қамтыған;
- 423 сілтеме суицидтік мінез-құлықты насихаттау белгілерін қамтыған.
АЛДЫН АЛУ ЖӘНЕ АТА-АНАЛЫҚ БАҚЫЛАУ
Шектеу шараларынан басқа, мемлекеттік органдар профилактикалық жұмыс жүргізеді.
2025 жылы білім беру мекемелерінде цифрлық сауаттылықты арттыруға және буллингтің алдын алуға бағытталған 7 мыңнан астам іс-шара ұйымдастырылды.
Қажетсіз контентке қолжетімділікті шектеу үшін Kaspersky Safe Kids, Google Family Link, сондай-ақ iOS негізіндегі құрылғылардың кірістірілген функцияларын қоса алғанда, ата-аналық бақылау жүйелері қолданылатыны атап өтілді.
Сондай-ақ телеарналарда балалардың цифрлық қауіпсіздігі және отбасылық құндылықтарды нығайту мәселелері жарияланады.
ҚАНДАЙ ӨЗГЕРІСТЕР ЖОСПАРЛАНУДА
2026 жылғы 29 қаңтарда үкімет 2026–2030 жылдарға арналған «Қазақстан балалары» тұжырымдамасын бекітіп, ол 158 іс-шараны көздейді.
Құжат ақпараттық кеңістікте балаларды қорғаудың жаңа тетіктерін енгізуді, педагогтар үшін цифрлық тәуекелдерді анықтау және білім беру процесінде жасанды интеллект технологияларын қолдану бойынша міндетті тренингтер өткізуді көздейді.
Байланыс операторларына тарифтік жоспарларға ата-аналық бақылау функцияларын енгізу ұсынылады.
Жауапта сондай-ақ кәмелетке толмағандарды онлайн-платформаларда тіркеуді шектеу мәселесі бойынша Австралия мен Францияның қоса алғанда, халықаралық тәжірибе зерделенетіні көрсетілген. Онлайн-платформалар және бұқаралық ақпарат құралдары туралы заң жобаларына түзетулер келісу кезеңінен өтуде.
Бұған дейін ФБРК хабарлағандай, Қазақстанда әлеуметтік желілер мониторингі шеңберінде TikTok-тағы заңсыз контентті жою деңгейі 91% -ға жетті. Сонда укімет интернет-казино жарнамасы, есірткі мен қаржы пирамидаларын насихаттайтын ондаған мың материалдардың анықталғаны туралы деректерді келтіріп, онлайн-платформаларды реттеу бойынша заңнамалық түзетулерді дайындау туралы хабарлаған болатын.