Ревизиялық комиссия Астана қаласы шетінің инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымын дамытуға бөлінген қаражаттың тиімділігіне мемлекеттік аудит жүргізді. Тізбеге жалпы сомасы 21,4 млрд теңге болатын тиісті бюджеттік бағдарламалар енді.
BES.media хабарлағандай, комиссия Астана қаласының көлік және жол-көлік инфрақұрылымын дамыту басқармасы мен коммуналдық шаруашылық басқармасының қызметін тексерді.
Мемлекеттік аудит 1,4 млрд теңгеге қаржылық бұзушылықтардың бар екенін, 3 млрд теңге көлемінде бюджеттің игерілмегенін, сондай-ақ 5 млрд теңгенің тиімсіз пайдаланылғанын анықтады.
Нақты жобаға бөлінген қаражатты көбінесе игеріп үлгермейді, сондықтан жобаны түзетуге және тиісінше келісімшарт сомасын өзгертуге тура келетіні атап өтілді.
Мысалы, тұрғын алаптардағы жолдар мен инженерлік желілерді салу, реконструкциялау жобасы 2 млрд теңгеге бағаланды, бірақ жыл соңындағы нақты құны 969 млн теңгені құрады.
Содан кейін бұл қаражатқа қолданыс табылды: 532 млн теңге жобалау-іздестіру жұмыстарына жіберілді, 242 млн теңге Бұхар Жырау көшесінің құрылысына кетті, 47 млн теңге «Оңтүстік-Шығыс» тұрғын алабындағы жобаны іске асыруға жұмсалды, ал 249 млн теңге бюджетке қайтарылды.
Осыған ұқсас «Теміржол» тұрғын алабындағы жолдар мен инженерлік желілерді салу, реконструкциялау» жобасы бойынша 384 млн теңге көлеміндегі артық қаражат мемлекетке қайтарылды.
Комиссия іске асыруы 2011 жылы басталған 13 тоқтатылған инвестициялық жобаға бағалау жүргізді.
Жобалардың тоқтатылуының негізгі себептері:
- басымдылық критерийлерін қолданбай тиімсіз жоспарлау;
- мердігер ұйымдардың өз міндеттемелерін тиісінше орындамауы;
- қаржыландырудың жеткіліксіздігі;
- жер учаскелерін уақтылы сатып алуды қамтамасыз етпеу.
Мысал ретінде Астана қаласындағы екі шақырымдық көшенің құрылысы келтірілген. Егер 2020 жылы жоба 6,5 млрдқа бағаланса, 2022 жылы жобаның уақтылы іске қосылмауы оның құнының 9,9 млрд теңгеге дейін өсуіне әкелді.
Комиссия тағы бір үрдісті анықтады: мердігерлер орындалған жұмыс көлемін растаусыз қаражат алады.
Дәл осылайша көлік басқармасы 2023 жылғы желтоқсанда жоба бойынша орындалған жұмыс көлемін растаусыз мердігерге негізсіз төлеген 364 млн теңге.
Оның үстіне, басқарма тиісті аккредитациясы жоқ үшінші тарап ұйымдарының зертханалық зерттеулерін пайдаланғаны анықталды, бұл да бюджет үшін шығынға әкелді.
Қорытындылай келе, мемлекеттік аудит шамамен 70 процедуралық бұзушылықты, 6 жүйелік кемшілікті анықтады және мемлекет үшін жалпы экономикалық шығын 711 млн теңгені құрағанын айқындады.