Қазақстандық депутаттар мен қоғам қайраткерлері халықаралық ұйымдардың елдегі ЛГБТ-бастамаларын қаржыландырудың жаңа мәліметтерін анықтап жатыр.
2025 жылғы ақпаннан бастап әртүрлі шетелдік құрылымдар, соның ішінде «Норвегиялық Хельсинки Комитеті», «ILGA-Europe», «Еуразия Орталық Азия Қоры» және басқа да ұйымдар арқылы ЛГБТ-қозғалысын қолдауға бағытталған қаражат туралы ақпарат ашыла бастады.
ЛГБТ-белсенділері халықаралық қорлар арқылы алған 160 млн теңге туралы мәліметтер жұртшылыққа шықты. CMN.KZ хабарлағандай, феминистік бастама «Феминита» (Feminita) негізін қалаушылардың бірі Жанар Секербаева USAID-пен ынтымақтастықты жоққа шығарды, алайда редакция құжаттары керісінше куәландырады.
Қолда бар ақпаратқа сәйкес, 2024 жылғы тамызда Алматыда қатаң құпиялылық жағдайында Орталық Азия ЛГБТ-қауымдастықтарының халықаралық платформасы өтті.
Іс-шараны USAID-тің «Орталық Азиядағы адам құқықтары мен теңдікті нығайту» жобасы аясында «Лесбияндар, гейлер, бисексуалдар, трансгендерлер және интерсексуалдардың халықаралық ассоциациясы» (ILGA) арқылы ұйымдастырды. Журналистердің атап өтуінше, жиын USAID миссиясының басшысы Луис Ривераның Қазақстанда ЛГБТ-ны тану проблемаларын атап өткен сөзімен басталды.
CMN.KZ мәліметінше, Ривера елдің ЛГБТ өкілдерінің құқықтарын сақтау саласындағы саясатына теріс баға берді.
«Ақпарат министрлігінде қабылданған ЛГБТ-ны ішінара шектеу туралы петицияны қабылдау туралы шешім бар. Бұл белгілі бір проблемаларды көрсетеді. Мұндай репрессиялық шешімнің қабылдануы, әрине, қуантпайды және жалпы қоғамның елдегі ЛГБТ идеяларына деген көзқарасын көрсетеді», – деп келтіреді басылым оның сөзін.
Шетелдік функционер сондай-ақ жергілікті қоғам үшін ЛГБТ-ның болуы қалыпты құбылысқа айналып жатыр деген пікір білдіріп, осы идеологияны ілгерілету үшін бірлескен әрекеттерге шақырды:
«ЛГБТ-топтары белсенділерінің халықаралық ұйымдармен және азаматтық сектормен үйлесімді жұмысы Қазақстанда әртүрлілікті қабылдайтын қоғам құруға мүмкіндік береді».
Аталған оқиғалардан екі ай бұрын Phoenix қоғамдық адам құқықтары бірлестігінің жетекшісі Балжан Абдуллаева мен Қазақстандағы Фридрих Эберт Қорындағы коммуникациялар бөлімінің басшысы Жібек Тоқташ Жанар Секербаеваға электрондық пошта арқылы хабарласты. Хатта тиісті бюджеті мен техникалық тапсырмасы бар жобаны іске асыру туралы ұсыныс болды.
Құжаттарға сәйкес, жоба «кеңестік және ресейлік билік тарапынан қазақстандық әйелдердің қысымға ұшырауын» көрсетуі керек еді. Белсенді әйелдерге көптілді онлайн-карта жасау тапсырылды, бұл «әрқайсымызға жермен және кеңістікпен байланысымызды көрсетуге, сол арқылы олар өздерінің сәйкестігін тапты» деп түсіндірілді. Сондай-ақ жоба «тек әйелдерге тиесілі» қалалық қоғамдық кеңістікті иелену және феминистік тәжірибені өзгерту мәселелерін талқылауды көздеді.
Бастапқыда тараптар 5 170 000 теңге сомасын келісті, кейін қызмет көрсету шарты 4 369 000 теңгеге жасалды. Төлем шоты феминистік қозғалыстың тағы бір көшбасшысы Гүлзада Сержанға 3 058 300 теңге сомасына берілді. Құжатпен толығырақ CMN.KZ материалынан танысуға болады.
АҚШ президенті Дональд Трамп 5 наурызда конгреске жолдаған үндеуінде әртүрлі елдердегі USAID-тің ЛГБТ желісі бойынша салымдарын сынға алғаннан кейін, Қазақстандағы Германия елшілігінде «гендерлік әртүрлілікті» қолдауды тоқтату және ЛГБТ-ға қарсы ақпараттық науқан жүргізу туралы алаңдаушылық пайда болды.
БАҚ хабарлағандай, 2025 жылғы 17 ақпанда Германия елшілігінің мәдениет атташесі мырза Сассе Фридрих Эберт Қорының Қазақстандағы өкілдігінің басшысы Александер Франц Вольтерске неміс тарапының имиджіне нұқсан келтірмеу үшін ЛГБТ-құрылымдарымен ынтымақтастықты түсіндіруді талап етіп хат жолдады.
Жағдайдың одан әрі дамуы Қазақстан Республикасының депутаттары бастамашылық еткен егжей-тегжейлі талдауға байланысты болады, бұл ЛГБТ-бастамаларын АҚШ пен Еуроодақ елдерінен қаржыландыру тетіктеріне жарық түсіруі мүмкін.