Қазақстанда азаматтарға мемлекеттік қызметтерді алуды және банк сервистерін пайдалануды жеңілдетуге арналған орталықтандырылған ұлттық қашықтықтан биометриялық сәйкестендіру жүйесі құрылады. Бұл туралы премьер-министр Олжас Бектенов депутаттық сауалға жауап беруде хабарлады.
Мәселе адамдарды бет-әлпеті, саусақ іздері, көздің қабығы және т.б. бойынша тану жүйесі туралы болып отыр. Жобамен цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі (ЦДАӨМ) айналысатыны, ал іске қосуды «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ және «BTS Digital» ЖШС бірлесіп жүзеге асыратыны хабарланды.
Кейбір БАҚ жазғандай, жүйенің негізгі мақсаты азаматтардың биометриялық деректерінің сақталуын қамтамасыз ету болып табылады. Атап айтқанда, балалар биометриясының сақталуын.
«Балалар биометриясына қол жеткізу үшін кәмелетке толмаған адамдардың заңды өкілдерінің қауіпсіздік талаптарын сақтай отырып, ұлттық жүйе шеңберінде олардың дербес деректеріне қол жеткізуге келісім беру мәселесі пысықталуда», - деді Олжас Бектенов.
Еске сала кетейік, цифрлық қауіпсіздік тақырыбын жақында Мәжілісмен Екатерина Смышляева көтерген болатын, ол биометриялық ақпараттың мемлекеттік базаларының сақталуын қамтамасыз ету қажеттігін алға тартты.
«Биометриялық деректер жоғары дәлдікке ие. Дегенмен, картадағы PIN-кодты оңай өзгертуге болатынын, ал үлкен қажеттілік туындағанда құжаттардағы деректерді ауыстыруға болатынын түсіну маңызды. Бірақ бет-әлпетті немесе саусақ ізін өзгерту мүмкін емес дерлік. Биометриялық деректердің ағып кетуі адамның цифрлық тұлғасына орны толмас зиян келтіруі мүмкін. Биометрияны цифрлық алаяқтар іздейді, дәл осы деректер, ЖИ өңдеген, банк жүйелерін алдау үшін пайдаланылады», - деп атап өтті ханым Смышляева.
Еске сала кетейік, жақында IT саласының сарапшысы Арман Абдрасилов айтқандай, Egov Mobile мобильді қосымшасында кейбір осалдықтар бар.
Атап айтқанда, мобильді қосымшадағы мемлекеттік қызметтерге Face ID (бет-әлпетті тану) арқылы алуға болады. Алайда, сарапшының сөзіне қарағанда, Face ID арқылы қызмет көрсету кезінде қосымша қызмет алушының бетін әділет министрлігінің базасымен салыстырмайды, керісінше жергілікті беттер базасымен - Know Your Client (KYC) салыстырады.