Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі (БҚДА) автодилерлерге қатысты монополияға қарсы шаралар қабылдады, себебі олар сатып алушыларға қосымша жабдықтар, аксессуарлар және өзге де қызметтерді міндеттеген.
Ведомствоның баспасөз қызметінің мәліметінше, шаралар келесі компанияларға қатысты қабылданды: «Астана моторс» моторлық компаниясы», «Orbis Auto», «Mercur Autos», «Toyota Tsusho Kazakhstan», «Актөбе автоорталығы», «Zhayik Motors», «Евразия Моторс Шымкент» және басқалар.
БҚДА 2022 жылы жеңілдетілген автокредиттеудің жаңа бағдарламасы іске қосылғаннан кейін көптеген азаматтар автодилерлердің қосымша жабдықтар мен аксессуарларды, мысалы, дабыл, төсеніштер, дефлекторлар, картер қорғанысы және басқа элементтерді міндеттеуіне тап болғанын атап өтті.
Атап айтқанда, автосалондар 2 млн теңгеге дейінгі сомаға қосымша жабдық сатып алуға келіскен жағдайда көлікті «жедел» жеткізуді ұсынған. Нәтижесінде автомобильдің түпкілікті құны айтарлықтай өскен.
Мысалы, Алматыдағы «Toyota» ресми дилерлерінің бірі автомобильдердің 82%-дан астамын қосымша жабдық орнатып сатқан, оның құны 3 млн теңгеге жеткен. Кейбір санаттардағы үстеме баға 200%-дан асқан.
Сонымен қатар, кейбір дилерлер несиеге автомобиль сатып алған кезде клиенттерді өмірі мен денсаулығын сақтандыруға міндеттеген, бұл Азаматтық кодекстің нормаларына қайшы келеді.
«Сондай-ақ ресми дилерде қызмет көрсетуді міндеттеу, қозғалтқыш майын және басқа да шығын материалдарын үшінші тараптың сервистік орталықтарында ауыстыруға тыйым салу жағдайлары кең таралған. Сонымен қатар, үшінші тараптың автосервистерінде регламенттік жұмыстарды жүргізу кезінде, осы жұмыстардың салдарынан автомобиль ақауларының пайда болуы расталмай-ақ, кепілдіктен алып тастау адал емес кәсіпкерлік тәжірибе болып табылады», - делінген хабарламада.
Аталған әрекеттер сатып алушыларды осындай қосымша жабдықтарды сатып алу немесе үшінші тарап жеткізушілерінен, оның ішінде детейлинг-орталықтардан, мамандандырылған дүкендерден немесе сервистік орталықтардан қызмет алу мүмкіндігінен айыратыны атап өтілді.
Белгілі болғандай, мұндай тауарлар мен қызметтердің үшінші тарап жеткізушілеріндегі бағасы орта есеппен 20-30%-ға төмен.
Еске сала кетейік, 2022 жылдың шілдесінде БҚДА Алматының ірі автодилерлерін жеңіл автомобильдерді сату кезінде тұтынушыларға қосымша тауарлар мен қызметтерді міндеттегені үшін әшкереледі.
Сол кезде бұзушылықтар тек «Астана моторс» моторлық компаниясы» ЖШС (Hyundai Premium Almaty, Hyundai Auto Almaty, Hyundai Premium Batys, «Сүйінбайдағы Toyota орталығы»), «Orbis Auto» ЖШС (Nissan центр, Toyota City, Volkswagen центр) және «Toyota Tsusho Kazakhstan Auto» ЖШС («Жетісу Тойота орталығы», «Lexus орталығы Алматы») әрекеттерінен табылды.