Freedom Holding Corp, акциялары американдық Nasdaq биржасында саудаланатын, АҚШ Әділет министрлігі мен АҚШ Бағалы қағаздар және биржалар жөніндегі комиссиясының (SEC) назарына талаптарды сақтау, акциялардың инсайдерлік ауысуы және санкцияға ұшыраған тұлғалармен байланысты оффшорлық филиал мәселелері бойынша ілікті.
АҚШ БҰҚАРАЛЫҚ АҚПАРАТ ҚҰРАЛДАРЫ FREEDOM HOLDING CORP-КА ҚАТЫСТЫ ТЕРГЕУ БАСТАЛҒАНЫН МӘЛІМДЕДІ.
Американдық «CNBC» телеарнасы Hindenburg Research тергеуіне сілтеме жасап хабарлағандай, АҚШ Ресейге санкция салғаннан кейін төрт ай өткен соң, Тимур Тұрлов Белизде «FFIN Belize» жеке компаниясын құрып, кейінгі құжаттарда бұл ұйымның ресейліктерге АҚШ нарығына қол жеткізудегі «шектеулерді» айналып өтуге көмектесетінін мойындады.
2015 жылы, АҚШ-та жаңадан тіркелген компания бола отырып, Freedom Holding Владимир Путиннен банк сатып алу арқылы бизнесін кеңейтті. Ресей мен Қазақстандағы Freedom Finance санкцияға ұшыраған банктерден қаражатты бұруға да көмектесті.
Мысалы, 2022 жылдың сәуірінде АҚШ Альфа Банкке ең қатаң халықаралық «толық блоктайтын санкциялар» салып, активтерін қатырды. Бірнеше күннен кейін Freedom клиенттерге Альфа-банктен активтерді шығаруға көмектесетін қарапайым қызметті ашық жарнамалады.
«Альфа-Групп»-пен байланысты ресейлік «қаржы элитасының» өкілдері 2023 жылдың тамызында АҚШ Қаржы министрлігінің санкциясына ұшырады. Осыған қарамастан, FFIN Belize әлі де Альфа-Банк арқылы рубль жіберу мүмкіндігін жарнамалап, клиенттерге ақшаны ресейлік банк арқылы тікелей АҚШ фонд нарығына оңай аударуға мүмкіндік береді.
ВТБ банкіне «толық блоктау» санкциялары енгізілгеннен кейін бірнеше ай өткен соң, оның клиенттері Telegram-арнасында Қазақстандағы Freedom Finance арқылы ақша аудару жолдары туралы кеңестермен бөліскені атап өтіледі. Сол сияқты, санкциялық тізімдегі Тинькофф Банк те өзінің премиум клиенттеріне Қазақстандағы Freedom Bank-те қашықтан шот ашуды ұсынды.
БАҚ жазуынша, санкциялардан жалтарудан басқа, Freedom Holding оның төрағасы мен бас директорының жеке меншігіндегі сол бір белиздік компанияның қатысуымен корпоративтік теріс пайдаланулардың кең спектріне қатысы бар сияқты.
Тергеуде Freedom Holding-тің FFIN Belize-тен байланысты тараптардың кірістерінің 2020 жылдан бері 306%-ға өскенін хабарлағаны айтылады. Оның үстіне, 2023 қаржы жылында FFIN Belize-тен алынған комиссиялық алымдар мен комиссиялардан түскен кіріс 196,3 млн долларды құрады. Freedom Holding бұл ақшаны 289 млн доллар сомасындағы маржалық несиелермен FFIN Belize-ке қайта бағыттады.
Freedom Holding Corp-тің соңғы жылдық қаржылық есептеріне сәйкес, компанияның жарияланған кірістерінің 25%-ы Белиздегі осы байланысты тараптан түседі. FFIN Belize оны Freedom Holding-тің төрағасы мен бас атқарушы директоры басқарғанына қарамастан, 2020 жылдан бері меншікті қаржылық есептілікті ұсынбаған.
Байланысты тараптар туралы ақпараттың ашылмауы Freedom Holding-тің аудиторларының кейіннен аудит стандарттарын бұзғаны үшін Мемлекеттік компаниялардың бухгалтерлік есебін қадағалау жөніндегі кеңесі (PCAOB) тарапынан жұмыстан шеттетілуіне және айыппұл салынуына әкелді.
Соңында, Freedom Holding Corp-тің өзі реттеуші органдар тарапынан көптеген санкцияларға ұшырады. Қазақстандағы Freedom-ның төрт ұйымына ақшаны жылыстатудан терроризмді қаржыландыруға дейінгі әртүрлі айыптаулар бойынша 244 айыппұл салынып, нәтижесінде 121 санкция қолданылды.
Тұтастай алғанда, АҚШ БАҚ атап өткендей, Freedom Holding Corp тергеуді қажет ететін қаржылық қылмыстардың барлық санатына қатысты алаңдатарлық сигналдардың таңқаларлық көптігін көрсетті.
ТИМУР ТҰРЛОВ FREEDOM HOLDING CORP-КА ҚАТЫСТЫ ТЕРГЕУДІ ЖОҚҚА ШЫҒАРДЫ.
Freedom Holding Corp-тің негізгі иесі, қазақстандық миллиардер Тимур Тұрлов компанияға қатысты басталған тергеу туралы ақпаратты түсіндіріп, мұның бәрін ақпараттық соғыс деп атады. Оның пікірінше, мүдделі тұлғалар сатылған БАҚ пен ашық фактілерді манипуляциялауды пайдалана отырып, компанияның да, оның өкілдерінің де беделін түсіру мақсатында қара пиармен айналысады.
Әлеуметтік желілерде Тимур Тұрлов осы ақпараттық соғыстың схемасын егжей-тегжейлі сипаттады. Freedom Holding басшысы бәрі БАҚ-қа ақпарат таратудан басталатынын, осы уақытта реттеушілер мен құқық қорғау органдарына заң бұзу фактілері туралы шағымдар жіберілетінін және органдар фактілердің дәлелін іздеп жатқанда, жұртшылыққа «даулы тергеудің» басталғаны туралы хабарланатынын мәлімдеді.
«Таяуда ғана, есеп негізінде материал дайындап жүрген өте құрметті журналист менің Твиттердегі жалған аккаунтымнан «көгілдір белгішесі» бар менің «сұхбатымды» да алды. Иә, ол қазір кез келген адамға сатылады. Бұл аккаунт материал дайындау сәтінде онымен өзі байланысқан, ол ешбір жағдайда біле алмайтын! Барлығы соңғы сәтте анықталды!» - деп ашуланды Тұрлов.
Кәсіпкер холдинг аудиторлардың таза қорытындысын алғанын және Еуропа мен АҚШ-тағы бірінші деңгейдегі қалыпты банктермен жұмыс істейтінін атап өтті. Сонымен қатар, ол Freedom Holding Corp акциялары «CNBC» телеарнасының жарияланымынан кейін құлдырағаны туралы ақпаратты жоққа шығарды. Тұрлов сондай-ақ, біреу даулы ақпараттық оқиғаға қол жеткізген сайын, БАҚ шатасу тудыру мақсатында оқиғаны қолдау үшін ондаған жарияланымдар шығаратынына назар аударды.
«Сарапшылар» ықтимал салдардың қауіптері туралы айта бастайды. Ең айлакер «пиаршылар» телеграмда сізді қандай да бір бәсекелеспен араздастыруға тырысатын мәтіндерді тығады. Сонша энергия мен талант, бейбіт арнаға бағытталса екен! Сонда біз интернетті де, фонд нарығын да, корпоративтік несиелеуді де жаңа деңгейге көтерер едік! Оның орнына, өз юрисдикциясының беделін қорғауы керек адамдар сенімді жоғалтуға және кек алуға бар күшін салады», - деп жазды Freedom Holding басшысы.
Қорытындылай келе, Тимур Тұрлов Freedom Holding Corp-қа бағытталған қудалаудың сарапшылар мен БАҚ тарапынан жеке себептері жоқ, жай ғана меркантилдік сипатта және қаржылық мүдделіліктен туындайды деген қорытынды жасады.
«Мен көптеген «сарапшылар» мені мүлдем ақысыз жақтырмайды және хайп үшін қудалауға секіреді деп ұзақ ойладым. Кейін бұл мүлдем олай емес екенін білдім. Көбісі бұдан ақша табады. Бәрі емес, бірақ көбі. Жалпы, бәрі күштің жарық жағына өтуге дайын. Бізде жай ғана позитив үшін ешкім төлемейді, ал негатив үшін төлейді. Сондықтан ірі кәсіпкердің назарын аударудың ең жақсы жолы - оны келіссөздер жүргізуге итермелеу», - деп түйіндеді кәсіпкер.
Фонд-бюро расследования коррупции