ФБРК редакциясы әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялардың (ӘКК) қаржылық есептілігін талдауға арналған жарияланымдар сериясын жалғастырады. Бүгін біз Ақмола облысының өңірлік даму институты болып табылатын және тәуелсіз аудиторлар белгілеген бірқатар даулы тұстарға қарамастан тұрақты қаржылық көрсеткіштерді көрсететін «Kokshe» ӘКК-ның 2023 жылғы қаржылық есептілігін қарастырамыз.
«Kokshe» ӘКК-ның 2023 жылғы қаржылық нәтижелері операциялық қызметтің едәуір көлемін көрсетті: шарттар бойынша түсім 765,6 млн теңгені құрады, ал жалпы пайда 633,3 млн теңгеге жетті. Бұл көрсеткіштер корпорацияның басқару тобының өңірлік экономикалық сын-қатерлер жағдайында тиімді жұмысын куәландырады.
Жалпы көлемі 21,9 млрд теңгені құраған корпорация активтерінің құрылымы ерекше назар аудартады. Бұл ретте қысқа мерзімді активтер (14,7 млрд теңге) ұзақ мерзімділерден(7,3 млрд теңге) екі еседен астам асып түседі, бұл корпорацияның нарықтық өзгерістерге жедел ден қоюға дайындығын көрсетуі мүмкін. Мұндай баланс құрылымы белсенді инвестициялық саясатқа бағдарланған дамудың қаржы институттарына тән.
Өтімділікті басқарудағы консервативті тәсіл банктік шоттардағы ақша қаражатының ауқымды көлемімен – 13,2 млрд теңгемен расталды. Бұл «Kokshe» ӘКК-на стратегиялық жобаларды іске асыру және өңірлік нарықтағы тұрақтылықты сақтау үшін елеулі беріктік қорын қамтамасыз етті.
Корпорация қызметінің негізгі бағыттарының бірі Тұрақтандыру қорын басқару болды. Тұрақтандыру қоры тауарларын өткізуден түскен кірістер 104,5 млн теңгені құрап, шығыстар 1,7 млн теңгенің ең төменгі деңгейінде болды, бұл әлеуметтік-экономикалық саясаттың осы құралының жоғары тиімділігін көрсетті. Тұрақтандыру қоры өңірдегі әлеуметтік маңызы бар тауарларға бағаны реттеуде маңызды рөл атқарады.
«Kokshe» ӘКК қызметі таза коммерциялық міндеттерден тыс екенін атап өту маңызды. Корпорация ауылдық аумақтарды және агроөнеркәсіптік кешенді дамытуға бағытталған мемлекеттік бағдарламаларға белсенді қатысты. Атап айтқанда, ӘКК «Ауыл аманаты» бағдарламасы шеңберінде 1,2 млрд теңге міндеттемелермен ауыл халқын микрокредиттеу бағдарламасына, сондай-ақ АӨК-дегі 15 млрд теңге сомасына инвестициялық жобаларды кредиттеуге тартылды.
Корпорация қызметінде мемлекеттік мекемелермен жасалған кредиттік шарттар маңызды рөл атқарды. 2023 жылы «Kokshe» ӘКК бірнеше маңызды шарт жасасты: тауарлардың тұрақтандыру қорының резервтерін қалыптастыруға (328 млн теңге), бағаны тұрақтандыруға (898 млн теңге) және ауыл халқын микрокредиттеуге (15 млн теңге). Бұл қаражат өңірдегі экономикалық тұрақтылықты сақтауға және кәсіпкерлік белсенділікті дамытуға бағытталған деп болжануда, алайда нақты пайдалану қосымша талдауды талап етеді.
Әкімшілік қызметкерлердің еңбекақы төлеу қоры бойынша 119,8 млн теңгені және басшылық персоналға сыйақыға 23,7 млн теңгені құраған персоналға арналған шығыстар осындай ауқымдағы ұйым үшін орынды шектерде болды. Бұл басқару шығындарының тиімділігін сақтай отырып, кәсіби қызметкерлерді тартуға бағытталған теңгерімді кадр саясатын көрсетеді.
Сонымен қатар, «Kokshe» ӘКК қаржылық есептілігіне жүргізілген тәуелсіз аудит кейбір проблемалық аспектілерді анықтады. «BR-Audit» ЖШС аудиторлық компаниясы ескертумен пікір білдіріп, 505,3 млн теңге сомасына «Сатып алынған меншікті үлестік құралдар» баланс бабы бойынша есепті кезеңнің басындағы және аяғындағы қалдықтарға қатысты дәлелдемелердің жеткіліксіздігін көрсетті. Бұл корпорацияның кейбір қаржылық операцияларының ашықтығы және ішкі есеп процедураларын жетілдіру қажеттілігі туралы сұрақтар туғызады.
Осы ескертуге қарамастан, аудиторлар «Kokshe» ӘКК қаржылық есептілігі барлық маңызды аспектілерде Қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттарының талаптарына сәйкес дайындалғанын және корпорацияның 2023 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша қаржылық жағдайы туралы шынайы түсінік беретінін растады.
Корпорация капиталының құрылымына назар аударған жөн: жарғылық капиталы 6,9 млрд теңгені құраған кезде, «Kokshe» ӘКК 2,81 млрд жарияланған акциялардың 2,80 млрд толық орналастырылған.
Сонымен қатар, баланста сатып алынған меншікті акциялар болмады, бұл аудиторлық қорытындыда «Сатып алынған меншікті үлестік құралдар» бабы бойынша 505,3 млн теңге проблемалық сомасы көрсетілген деректерге қайшы келеді. Бұл сәйкессіздік аудиторлардың ескертулерінің негізділігін растайды және корпоративтік басқаруды жетілдіру қажеттілігін көрсетеді.
Тұтастай алғанда, «Kokshe» ӘКК-ның 2023 жылғы қаржылық көрінісі коммерциялық тиімділік пен қоғамдық маңызы бар міндеттерді орындау арасында тепе-теңдікті сақтайтын әлеуметтік-бағдарланған даму институтының моделін көрсетеді. Корпорация активтерді басқаруда орташа консервативті тәсілді көрсетіп, экономикалық өзгерістерге жедел ден қою үшін өтімділіктің едәуір үлесін сақтап қалды.
«Kokshe» ӘКК-ның одан әрі дамуы корпорацияның өңірдегі экономикалық белсенділікті ынталандыру, ауыл шаруашылығын қолдау және әлеуметтік маңызы бар тауарларға баға тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін қолда бар ресурстарды тиімді пайдалану қабілетіне байланысты. Бұл ретте тәуелсіз аудиторлардың ұсынымдарына сәйкес қаржылық операциялардың ашықтығын арттыру және корпоративтік басқару жүйесін жетілдіру табыстың маңызды факторы болуы мүмкін.
Еске сала кетейік, бұған дейін біз «Алматы» ӘКК-ның 2023 жылғы қаржылық есептілігін талдаған болатынбыз. Келесі жарияланымдарда ФБРК редакциясы басқа өңірлік ӘКК-лардың қаржылық есептілігін талдауды жалғастыруды жоспарлап отыр, бұл осы даму институттарының тиімділігі мен олардың Қазақстан экономикасына қосқан үлесінің тұтас бейнесін құруға мүмкіндік береді.
Жалғасы бар...