ФБРК тілшісі экология вице-министрі Жомарт Әлиев және Астана қалалық қоршаған ортаны қорғау басқармасының басшысы Дәулет Досқұлов пен елорданың экологиялық мәселелерін талқылау үшін кездесулер өткізді.
Кездесулер ФБРК-нің Астанада және оған іргелес аумақтарда жүргізген ауқымды экологиялық тергеуі аясында өтті. Лауазымды тұлғалар заңсыз қоқыс үйінділеріне қарсы күрестегі жүйелі қиындықтарды мойындады және қоқыс тасымалдаушы компанияларды бақылауды күшейтуге уәде берді, дегенмен негізгі мәселелерді шешуде өз өкілеттіктерінің шектеулі екенін атап өтті.
ҚОЯНДЫДАҒЫ ПОЛИГОН: ЕРЕКШЕ БАҚЫЛАУДАҒЫ МӘСЕЛЕ
23 мамырда министрліктер үйінде ФБРК тілшісінің экология вице-министрі Жомарт Әлиевпен кездесуі өтті. Негізгі тақырып әлеуметтік желілерде кеңінен таралған Қояндыдағы жанжалды полигон болды.
Әлиев бұл мәселе министрліктің ерекше бақылауында екенін хабарлады, алайда жұмыстағы елеулі қиындықтарды мойындады. Басты мәселе — экология министрлігінің хаттары мен сұрауларын елемейтін Ақмола облысының жер ресурстарын басқару департаментімен (ЖРБД) өзара іс-қимылдың болмауы.
«Министрлік тек іс-қимылдарды үйлестіріп, ұсыныстар береді, ал тексеру мен бақылауды басқа құрылымдар жүзеге асырады», — деп түсіндірді вице-министр.
Оның айтуынша, министрлік тексеру жүргізуге өкілеттігі жоқ және елдегі одан да ауқымды міндеттермен айналысады. Осыған қарамастан, ведомство полигон иесі – ЖК Марущакқа сотқа шағым түсірді. Алайда Әлиев мұндай бұзушылықтармен күрес «гидраны» еске түсіретінін мойындады — бір ЖШС жабылған кезде, оның орнына жаңасы пайда болады.
Қоқыс тасымалдаушы компанияларға келетін болсақ: олар жауапкершілікке тартылмайды — барлық жауапкершілік жер иесіне жүктеледі, өйткені компаниялар кәсіпкерлерді тексеруге міндетті емес.
GPS-БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ ЖАҢА ТЕХНОЛОГИЯЛАР
Кездесулерде қоқыс таситын көліктерді бақылауға арналған «Shalkar Innovations» ЖШС GPS-жүйесі көрсетілді. 27 мамырда ФБРК тілшісінің қоршаған ортаны қорғау басқармасының басшысы Дәулет Досқұловпен екінші кездесуі өтті.
Ол үш компанияның екеуі жүргізілген жұмыстан кейін Қояндыға шығаруды тоқтатқанын хабарлады. Тек «ГорКомТранс» компаниясы ғана ұсыныстарды елемейді.
«Shalkar Innovations» көлік нөмірлерінің базасы бар екенін және полигонға қатынау саны туралы деректерді бере алатынын мәлімдейді. Бұл экологиялық залалды бағалауға және объективті айыппұлдар белгілеуге көмектеседі деп болжануда.
ТАРИФТЕР ЖӘНЕ КҮМӘНДІ БАСТАМАЛАР
Қоқыс шығару тарифінің 390 теңгеден 700 теңгеге көтерілуі мәселесі ерекше назар аудартты. Досқұлов бұл оның жеке бастамасы екенін, ешкім сұрамағанын мойындады.
Мұндай шешімнің орындылығы туралы сұраққа ол қосымша қаражат компанияларға сапалы жұмыс істеуге мүмкіндік беретінін түсіндірді, алайда бұл логика күмәнді көрінеді.
ЖҮЙЕЛІК МӘСЕЛЕЛЕР ЖӘНЕ БОЛАШАҚ ЖОСПАРЛАР
Кездесулер барысында басқа да экологиялық мәселелер талқыланды. Досқұлов Астана су алатын Вячеслав су қоймасының жағдайына алаңдаушылық білдірді. Ол тергеу материалдарын жіберуді сұрады және мәселелерді шешу үшін әкімшілік ресурстарды пайдалануға уәде берді.
Лауазымды тұлға қоқыс үйінділеріне қарсы күрестің тиімсіздігін атап өтті — күш-жігерге қарамастан, олар жаңа жерлерде пайда бола береді. Бұзушылықтардың негізгі көзі — құрылыс компаниялары. Әкімдіктің жоспарында — оларды бағдарларды бақылау үшін техникаға GPS-трекерлер орнатуға міндеттеу.
Досқұлов басқарманың түскен хаттарды әрдайым толық оқи бермейтінін мойындады, соның салдарынан кейбір мәселелер шешілмеген күйінде қалады. Ол журналистерге жұмысы үшін алғыс айтып, жағдайды түзетуге уәде берді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Экологиялық ведомстволар өкілдерімен кездесулер қайшылықты көріністі анықтады: бір жағынан, лауазымды тұлғалар мәселелерді түсінетінін және диалогқа дайын екенін көрсетеді, екінші жағынан — өз өкілеттіктерінің шектеулілігін және жұмыстағы жүйелік ақауларды мойындайды.
GPS-бақылау және лауазымды тұлғалардың уәделері үміт береді, алайда олардың тиімділігін уақыт көрсетеді. Ведомстволар арасындағы үйлестіру және қалдықтармен жұмыс істеу тізбегінің барлық қатысушыларын нақты жауапкершілікке тарту мәселесі негізгі болып қала береді.