Жаңа астаналық қоқыс шығару операторы "Zero Waste" ЖШС экологиялық дау-дамайдың ортасында қалды: компания қала қалдықтарын дайындалмаған карьерге шығару үшін делдалдар тізбегін пайдаланады, бұл ретте заңсыз полигон үшін жауапкершілік қоқыс шығаратын компанияға емес, жер телімінің иесіне жүктеледі.
Желтоқсанның басында ФБРК редакциясы жазғандай, "Zero Waste" компаниясының қоқыс таситын көліктері қоқыс өңдеу зауытының орнына қалдықтарды Ақмола облысы Целиноград ауданы Қоянды ауылының маңындағы карьерге түсіреді.
Біз бірқатар мемлекеттік органдарға қалдықтардың рұқсат етілмеген жерге түсірілу фактісін тексеруді өтініп, ресми сұраулар жібердік. Ресми сұраулардан кейін екі өңірдің – Астана және Ақмола облысының – мемлекеттік органдары жағдайдың мән-жайын түсіндірді.
2024 жылғы 13 қарашада Ақмола облысы бойынша экология департаменті Астанадан Целиноград ауданының аумағына қатты тұрмыстық қалдықтарды (ҚТҚ) шығару орындарына тексеру жүргізді. Алайда тексеру қоқысты тікелей шығаруды емес, делдал-компаниялар тізбегін анықтады.
Қазанда "Zero Waste" ҚТҚ қабылдауға "Марущак Виталий Викторович" ЖК келісімшарт жасасқаны белгілі болды, ол Қоянды ауылының маңында Рысқұлов Е.С. азаматынан қалдықтарды сұрыптау үшін жер телімін жалға алған.
Анықталғандай, ЖК Марущак Қостанайда тіркелген, қажетті рұқсат құжаттары (экологиялық сараптама, ҚТҚ қабылдау және сұрыптауға рұқсат) мен жер теліміне актісі жоқ, тек қызметті бастау туралы талон бойынша жұмыс істейді.
Осыған байланысты Ақмола облысы бойынша экология департаменті экологиялық рұқсатсыз жұмыс істегені (ҚР ӘҚБтК-нің 328-бабының 4-бөлігі) үшін жер телімінің иесі Рысқұлов мырзаға қатысты хаттама жасап, істі сотқа берді.
Ведомство сондай-ақ жер телімін алып қою мәселесін қозғап, Астана экология департаментінен "Zero Waste" ЖШС-ге қарсы шаралар қабылдауды сұрады.
Алайда Астананың қоршаған ортаны қорғау басқармасы "Zero Waste" әрекеттерінен бұзушылықтар көрмеді, Қояндыдағы полигон ҚТҚ қабылдау және сұрыптаудың "балама нүктесі" ретінде тіркелгенін көрсетті.
Ведомствоның деректері бойынша, компанияның үш нысанмен: жергілікті полигонмен, негізгі полигонмен және қоқыс өңдеу зауытымен заңды келісімшарттары бар. Барлық нысандардың қажетті рұқсат беру құжаттары бар екендігі атап өтілді.
Осылайша, екі өңірдің табиғат қорғау ведомстволарының ұстанымдарындағы қайшылықтар қоқыс шығаратын компанияларға экологиялық бұзушылықтар үшін жауапкершіліктен жолтаюға мүмкіндік беретін қауіпті прецедент жасайды.
Мәселені шешу үшін тек нақты бұзушыларды жауапкершілікке тарту ғана емес, сонымен қатар агломерация ауқымында қалдықтармен жұмыс істеуді бақылау жүйесін кешенді қайта қарау қажет деп есептейміз.
ФБРК редакциясы экология министрлігіне "Zero Waste" ЖШС қызметінің заңдылығын кешенді тексеру, ҚТҚ қабылдау және сұрыптауға рұқсат беру құжаттарын берудің негізділігін тексеру, сондай-ақ өңірлік табиғат қорғау ведомстволарының жауаптарына баға беру туралы өтінішпен ресми сұрау жолдады.