(4 наурыз 2026 | Дереккөз: Асылжан Мамытбековтің Facebook-парақшасы)
Бұрынғы ауыл шаруашылығы министрі Асылжан Мамытбеков Қазақстанға сүт өнімдерінің импорты бойынша статистиканың сәйкес келмеуі мүмкін екенін мәлімдеді. Ол 24KZ телеарнасының эфирінде айтылған сандар мен 2024–2025 жылдардағы ашық дереккөздердің арасындағы айырмашылыққа назар аударды. Оның айтуынша, бұл қандай ақпараттың нақты жағдайды көрсететіні туралы сұрақтар тудырады.
ЖАҢАЛЫҚТАРДА НЕ КӨРСЕТТІ
Мамытбеков өзінің Facebook парақшасында жариялаған ақпарат бойынша, 24KZ телеарнасының кешкі жаңалықтар шығарылымында Қазақстанға сүт импорты 4%-ға қысқарғаны хабарланды. Инфографикада 34,2 мың тонна көрсеткіші көрсетілген.
Сонымен қатар, сюжетте бұл сан қай кезеңге қатысты екені нақтыланбаған.
АШЫҚ ДЕРЕККӨЗДЕР ҚАНДАЙ ДЕРЕКТЕРДІ КЕЛТІРЕДІ
Бұрынғы министр бұл ақпаратты сүт өнімдерінің импорты бойынша басқа жарияланған деректермен салыстырды.
Мәселен, ашық дереккөздердің ақпараты бойынша, 2024 жылы Қазақстан 183 мың тонна сүт өнімдерін импорттады, бұл 2023 жылмен салыстырғанда 4%-ға көп.
Сондай-ақ, 2025 жылдың бірінші жартыжылдығында ғана елге 107,1 мың тонна осындай өнім әкелінгені көрсетілген. 2025 жылдың толық қорытынды көрсеткіштері әлі жарияланбағаны атап өтіледі.
ҚАЗАҚСТАН – РЕСЕЙЛІК СҮТ ӨНІМДЕРІНІҢ ІРІ САТЫП АЛУШЫЛАРЫНЫҢ БІРІ
Экс-министр сондай-ақ бұрын Қазақстан Ресейден сүт өнімдерінің ең ірі импорттаушысы аталғанын еске салды.
Forbes.kz басылымының деректері бойынша, ресейлік сүт өнімдерінің 2025 жылы жалпы экспорт көлемі $530 млн болғанда, Қазақстанға жеткізілім $225 млн құрады.
СТАТИСТИКАҒА НЕЛІКТЕН СҰРАҚ ТУЫНДАДЫ
Бұл деректерді салыстыра отырып, бұрынғы министр ұсынылған ақпараттың дұрыстығы туралы сұрақ қойды. Оның айтуынша, қай статистиканың нақты жағдайды көрсететіні белгісіз болып қалады.
Ол сәйкессіздіктер болған жағдайда, мұндай деректерді кім қалыптастырады және олар қандай аудиторияға арналған деген сұрақ туындайтынын атап өтті.
Еске салайық, бұрын Астана полиция департаменті аграрлық сарапшы Кирилл Павловтың өтініші бойынша ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаровқа қатысты қылмыстық іс қозғаудан бас тартқан болатын. Сарапшы ведомство басшысы Қазақстанның сүт өнімдерімен жүз пайыздық өзін-өзі қамтамасыз етуі туралы жалған ақпарат таратты деп мәлімдеген.
Павлов полицияға ресми статистиканың деректерін ұсынды, оған сәйкес 2024 жылы Қазақстан сүт және сүт өнімдерін $410,7 млн сомасына импорттаған, ал жалпы жеткізілім көлемі 183 мың тонна құраған. Осы деректер бойынша ірімшік және сүзбе нарығындағы импорт үлесі 48%-ды, ал сары май және сүт-май өнімдері бойынша 15%-ды құрайды.
Полиция бас тартқаннан кейін, сарапшы жаңа өтінішпен – бұл жолы елдің сүт өнімдерімен жүз пайыздық қамтамасыз етілуі туралы ақпарат жарияланған үкіметтің ресми Telegram-арнасы Ukimet әкімшісіне қатысты жүгінді. Павлов бұл ақпаратты жалған деп санайды және арна әкімшісінің жеке басын анықтап, оны ҚР ӘҚБтК-нің 456-2-бабы («Жалған ақпаратты орналастыру, тарату») бойынша жауапкершілікке тартуды сұрайды.
Дәлелдердің бірі ретінде ол бұрын елде сүт өндірісінің жеткіліксіздігі туралы айтқан ауыл шаруашылығы министрлігі (АШМ) өкілінің жария мәлімдемесін келтіреді.
Фонд-бюро расследования коррупции