18 тамызда вице-премьер – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен азық-түлік қауіпсіздігі мәселелері жөнінде кеңес өтті. Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, 2021 жылдан 2024 жылға дейін саладағы жалпы өнім көлемі 11,3% – 7,5 трлн теңгеден 8,3 трлн теңгеге өсті. Осы кезеңде өсімдік шаруашылығы 14%-ға, мал шаруашылығы 5,6%-ға өсті. Ағымдағы жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша өсім 3,7% құрап, 1,8 трлн теңгеге жетті.
Үкімет баспасөз қызметінің мәліметінше, еліміздегі егіс алқаптары 23,6 млн га-ға дейін ұлғайды, бұл өткен жылғы көрсеткіштен 322,8 мың га-ға артық. Сонымен қатар астық және бұршақ дақылдарының алқаптары 629,9 мың га-ға қысқарды, ал әлеуметтік маңызы бар және жоғары рентабельді дақылдардың, оның ішінде майлы дақылдар мен картоптың егісі кеңейді. Мәселен, майлы дақылдар шамамен 4 млн га (+1 055,5 мың га) алып жатыр, ал картоп – 131,2 мың га (+9,3 мың га).
Мал шаруашылығында бірінші жартыжылдықта ірі қара мал басы 8,3%-ға (8,8 млн бас), қой мен ешкі 0,8%-ға (21,5 млн бас), жылқы 4,7%-ға (4,6 млн бас), құс 2,7%-ға (47,7 млн бас) өсті.
Өнім өндірісі бойынша да өсім байқалады: сою салмағындағы ет 529,9 мың тоннаны (+1,5%) құрады, құс еті – 187,7 мың тонна (+4,9%), сүт – 1,8 млн тонна (+7%), тауық жұмыртқасы – 2,2 млрд дана (+0,9%).
Өсім қайта өңдеу өнеркәсібінде де байқалады. Тамақ өнімдерін өндіру 10,5%-ға өсіп, 1,8 трлн теңгеге жетті. Сүт, ет, ұн, макарон өнімдері, өсімдік және сары майды қайта өңдеу көлемі артты.
«Қазақстан негізгі азық-түлік өнімдерімен 80–100% және одан да көп қамтамасыз етеді. Ет, сүт, жұмыртқа, көкөніс, ұн – осының бәрі еліміздің тұрғындарының қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін жеткілікті көлемде өндіріледі. Сонымен бірге құс еті, шұжық, ірімшік, қант және балық бойынша импорт сақталып отыр», — деп атап өтті ауыл шаруашылығы вице-министрі Ермек Кенжеханұлы.
Белгілі болғандай, 2022 жылдан 2024 жылға дейін елімізде 144 мың тонна қуаттылығы бар ет бағытындағы 17 құс фабрикасы пайдалануға берілді. Бұл құс етімен қамтамасыз ету деңгейін 67%-дан 79%-ға көтеруге мүмкіндік берді. 2028 жылға дейін тағы 41 кәсіпорынды іске қосу жоспарлануда.
Сүт секторында соңғы жылдары да ауқымды жұмыс жүргізілді: егер 2019 жылы 19 сүт фермасы жұмыс істесе, бүгінде олардың саны 69, тағы 47-сі құрылыс сатысында тұр. Министрліктің есептеуінше, барлық нысандар іске қосылғаннан кейін сүт өндірісі жылына 600 мың тоннаға артады, бұл ірімшік пен сүзбеге деген қажеттілікті толық жабуға мүмкіндік береді.
Сонымен бірге баға және азық-түлік өнімдерінің қолжетімділігі мәселесі өзекті болып қала береді. Сауда бірінші вице-министрі Айжан Бижанова әлеуметтік маңызы бар тауарларға бағаның өсу қарқыны айтарлықтай төмендегенін атап өтті. Сәуірде олар 1,6%, мамырда – 1%, маусымда – 0,7%, шілдеде – 0,4%, ал тамыздың алғашқы екі аптасында тек 0,1% құрады.
Сонымен бірге Қазақстан ЕАЭО елдері арасында күнбағыс майы, сүзбе, жұмыртқа, қарақұмық, күріш, ұн және көкөністерді қоса алғанда, 15 позиция бойынша ең төмен бағаларды сақтап отыр. Сүт және сиыр еті бойынша Қазақстан тек Беларусьтан кейін тұрса, тауық еті бойынша – Беларусь пен Ресейден, ал сары май бойынша – Қырғызстаннан кейін тұр.
Осымен қатар үкіметте қолдаудың жаңа шаралары талқыланды. Сауда желілеріне жеткізу үшін төлемді кейінге қалдыру мерзімін 30 күнмен шектеу, сондай-ақ «Сапалы өнім» қоғамдық бақылау жүйесін енгізу жоспарлануда. Бұл азаматтарға бұзушылықтарды тіркеуге және ақпаратты уәкілетті органдарға жіберуге мүмкіндік береді деп күтілуде.
Кеңес қорытындысы бойынша Серік Жұманғарин қазақстандық өнімнің еліміздің тұрғындары үшін қолжетімділігін қамтамасыз ету жұмысын жеделдету үшін қажетті тапсырмалар берді.