ФБРК редакциясы Қазақстан өңірлеріндегі 2024 жылғы ірі мемлекеттік сатып алуларды талдауға арналған материалдар сериясын жалғастырады.
Бұл жолы біздің назарымызда Алматы қаласы болды, мұнда ең ірі қаражат жылумен жабдықтауды қамтамасыз етуге, қоғамдық көлікті жаңартуға, жедел қызметтерге және әлеуметтік тұрғын үйге бағытталды. Оңтүстік астананың ең қымбат бес келісімшартын егжей-тегжейлі қарастырайық.
ҚАЛАНЫ КЕШЕНДІ ЖЫЛУМЕН ЖАБДЫҚТАУ: 51,38 МЛРД ТЕҢГЕ
Өткен жылы «Алматы жылу желілері» ЖШС қаланың жылумен жабдықталуын қамтамасыз ету үшін стратегиялық маңызды келісімшарттар сериясын жасасты.
Негізгі шарт «Алматы электр станциялары» АҚ-мен жылу энергиясын өндіру және жеткізуге 31,08 млрд теңге сомасына жасалды. Онда жылу маусымы аралығындағы кезеңде жылу тасымалдағыштың ең төменгі температурасы — ЖЭО-1 үшін 65°C және ЖЭО-2 үшін 66°C қоса алғанда, нақты техникалық талаптар болды.
Сонымен қатар, «Алматыжылукоммунэнерго» ЖШС-мен жылу энергиясы мен жылу тасымалдағышты жеткізуге 18,22 млрд теңге сомасына шарт жасалды. Бұл келісімшарт негізгі шартты толықтырып, күнтізбелік жыл бойы, әсіресе жылу маусымында кеңейіп келе жатқан мегаполисті жылумен жабдықтауға жеткілікті қуатты қамтамасыз етті.
Сонымен қатар, «Алматы жылу желілері» ЖШС мен «Алматы электр станциялары» АҚ арасында магистральды құбырлар арқылы су беру қызметтерін көрсетуге 2,079 млрд теңге сомасына шарт жасалып, бұл қаланың жылумен жабдықтау жүйесінің үздіксіз жұмысын қамтамасыз етті.
Барлық келісімшарттар тараптардың шарттарды бұзғаны үшін жауапкершілігін, оның ішінде төлемдерді кешіктіргені үшін айыппұл санкцияларын көздеді, бұл көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыруға ықпал етті.
АВТОПАРКТЫ ЖАҢАРТУ: 49,3 МЛРД ТЕҢГЕ
Алматы қаласының қалалық мобильділік басқармасы қалалық автопаркті ауқымды жаңарту үшін «Hyundai Trans Auto» ЖШС-мен бірқатар келісімшарттар жасасты.
Ашық конкурс нәтижелері бойынша 450 бірлік экологиялық таза көлік сатып алынды: 321 газ автобусы Golden Dragon XML6125CN (28,89 млрд теңге), 29 ұзартылған 18 метрлік газ автобусы Golden Dragon XML6185J13C (4,408 млрд теңге) және 100 электробус Golden Dragon XML6125CE (16 млрд теңге).
Барлық жылжымалы құрам жеткізушінің Алматыдағы зауытында өндірілген және қазіргі экологиялық стандарттарға сәйкес келеді. Автобустар бейнебақылау, жолаушылар ағынын бақылау, жүргізушінің жай-күйін бақылау және автоматты хабарландыруды қоса алғанда, кешенді қауіпсіздік жүйелерімен жабдықталған. Қозғалуы шектеулі жолаушылар үшін механикалық аппарельдері бар арнайы орындар қарастырылған.
Келісімшарт шарттарына сәйкес, барлық көлікті жеткізу 2024 жылдың қараша айының соңына дейін аяқталды. Газ автобустарына кепілдік мерзімі 2 жыл немесе 200 000 км жүрісті, электробустарға — 3 жыл немесе 300 000 км құрайды, бұл техниканың қазір кепілдік қызмет көрсетуде екенін білдіреді.
КӨЛІК ПАРКІН ТОЛЫҚТЫРУ: 44,98 МЛРД ТЕҢГЕ
Бірінші келісімшартқа параллельді түрде, сол қалалық мобильділік басқармасы қосымша көлік құралдарын сатып алу үшін «QazTehna» ЖШС-мен бірқатар келісімшарттар жасасты.
Осы келісімшарттар аясында қала әртүрлі сыйымдылықтағы 250 газ автобусын (136 Yutong ZK6126HG автобусы, 43 Yutong ZK6890HGQ автобусы және 71 Yutong ZK6116HG автобусы), 112 Yutong ZK6128BEVG троллейбусын және 100 Yutong ZK6745DX мектеп автобусын алды.
Барлық техниканың Қазақстанның Қарағанды облысы Сараң қаласындағы «QazTehna» зауытында өндірілетінін атап өткен жөн, бұл отандық өндірістің дамуына ықпал етеді. Барлық көлік құралдары бейнебақылау және жүргізушінің жай-күйін бақылауды қоса алғанда, заманауи қауіпсіздік жүйелерімен жабдықталған.
Газ автобустарына кепілдік мерзімі 18 ай немесе 150 000 км жүріс, ал троллейбустарға — 24 ай немесе 150 000 км белгіленген. Экологиялылыққа ерекше назар аударылған: автобустар EURO-5 стандартына сәйкес келеді, ал троллейбустар 60 км-ге дейін автономды жүріспен толығымен шығарындысыз пайдалануды қамтамасыз етеді.
Барлық келісімшарттар бойынша жеткізуші шарттың орындалуын қамтамасыз еткеннен кейін соманың 30% мөлшерінде аванстық төлем қарастырылған болатын.
ШҰҒЫЛ КӨМЕК: 3,79 МЛРД ТЕҢГЕ
Алматы әкімінің аппараты 2024 жылы Қалалық құтқару қызметімен төтенше жағдайлар кезінде шұғыл көмек көрсетуге шарт жасасты. Келісімшарт сомасы 3,79 млрд теңгені құрады, бұл бастапқы жоспарланғаннан 640 млн теңгеге аз.
Техникалық тапсырмаға сәйкес, құтқарушылар жыл бойы апаттарға, өрттерге, су тасқындарына және басқа да табиғи апаттарға тәулік бойы жедел ден қоюды қамтамасыз етуі керек болды. Орындаушының міндеттеріне «109» бірыңғай байланыс орталығын, дағдарыс жағдайларын басқару орталығын, іздеу-құтқару авиациясын және мамандандырылған бригадаларды ұстау кірді.
Сатып алу «бір көзден» жүргізілді, өйткені Құтқару қызметі мемлекеттік кәсіпорын болды, ал монополияға қарсы орган осындай қызметтерді көрсете алатын жеке компаниялардың жоқтығын растады.
2024 жылы ұйымның әкім аппаратының бағыныстылығынан Алматының сейсмикалық қауіпсіздік және жұмылдыру дайындығы басқармасының қарамағына өткенін атап өткен жөн, бұл қалалық құтқару қызметтерінің құрылымындағы жүйелі өзгерістерді көрсетті.
ӘЛЕУМЕТТІК ТҰРҒЫН ҮЙ: ЖАУАПСЫЗ СҰРАҚТАР
Ең ірі сатып алулар тізіміндегі бесінші орынды Алматы қаласының құрылыс басқармасы мен «Алматы қаласы әкімдігінің күрделі құрылыс кәсіпорны» ЖШС арасындағы әлеуметтік осал топтарға арналған 350 пәтер сатып алу келісімшарты алады. Алайда, бұл мәміле күрделі сұрақтар туғызады.
Бастапқыда шарт сомасы 10,75 млрд теңгені құрады, бірақ кейін 1,84 млрд теңгеге дейін — 6 есеге жуық төмендетілді. Бұл ретте тұрғын үйге қойылатын техникалық талаптар өзгеріссіз қалды, ал мұндай күрт арзандаудың ресми себептері құжаттарда көрсетілмеген, бұл операцияның ашықтығына күмән тудырады.
2024 жылы сол тараптар арасында 1 650 пәтер сатып алу үшін жалпы сомасы 50,67 млрд теңгеге жасалған бес ұқсас келісімшарттармен жағдай одан да оғаш көрінеді. Барлық осы келісімшарттар маусым айында тараптардың келісімі бойынша себептерін жария түсіндірместен күтпеген жерден бұзылды.
ҚОРЫТЫНДЫ
2024 жылы Алматының ең ірі мемлекеттік сатып алуларын талдау бірнеше үрдісті көрсетеді. Біріншіден, қаланың базалық инфрақұрылымын, ең алдымен жылумен жабдықтауды және қоғамдық көлікті қамтамасыз етудің басымдығы айқын. Екіншіден, қалалық автопаркті жаңарту кезінде азаматтардың барлық санаттары үшін қолжетімділікке баса назар аудара отырып, экологиялылыққа екпін жасалғаны байқалады.
Алайда, келісімшарттар үлкен сомаларға қол қойылып, содан кейін себептерін түсіндірместен күрт арзандап, тіпті бұзылатын әлеуметтік тұрғын үй саласындағы мөлдірсіздік пен оғаш манипуляциялар алаңдаушылық тудырады. Бюджет қаражатымен мұндай әрекеттер мұқият қоғамдық бақылауды және құзыретті органдардың тексеруін талап етеді.
Еске сала кетейік, біз бұрын Шымкенттің ең ірі мемлекеттік сатып алулары туралы жазған болатынбыз. Астананың ең қымбат келісімшарттарымен толығырақ сілтеме бойынша танысуға болады.
ФБРК редакциясы мемлекеттік сатып алу саласындағы ахуалдың мониторингін жалғастырады және келесі материалдарда еліміздің басқа өңірлерінің талдауын ұсынады.
Жалғасы бар...